Açık Kaynak İşletim Sistemleri 2022-2023 Ara Sınav (Vize)

Windows 1.0, 2.0, 3.0 ve 3.1 MS-DOS üzerinde çalışan grafik ara yüzlerdir. Windows NT ise MS-DOS'tan bağımsız, sıfırdan tasarlanmış yeni bir çekirdek (NT çekirdeği) üzerine kurulmuştur; Windows 2000, XP ve sonraki sürümler de bu çekirdeğe dayanır.

Python'un web geliştirme, veri bilimi, yapay zekâ, otomasyon gibi birçok farklı alanda kullanılabilmesini sağlayan en önemli etken, geniş kütüphane ekosistemidir (ör. NumPy, Pandas, Django). Farklı işletim sistemlerinde çalışması taşınabilirliği sağlar, ama kullanım amaçlarını çeşitlendiren şey kütüphanelerdir.

MySQL gibi açık kaynak veri tabanı yönetim sistemleri, en yaygın olarak yine açık kaynaklı Linux sunucularında geliştirilip kullanılır (ör. LAMP: Linux, Apache, MySQL, PHP). Bu nedenle en yüksek uyumun Linux ile olması beklenir.

IBM AIX, IBM'in kendi POWER işlemcili sunucu sistemleri için tasarlanmış bir UNIX sürümüdür. Bu donanıma özel tasarlandığı için standart x86 tabanlı PC'lerde çalışmaz. Kapalı kaynak olması tek başına PC'de çalışmamasının sebebi değildir.

MIT lisansı çok serbest (izin verici) bir açık kaynak lisansıdır: yazılım kullanılabilir, değiştirilebilir ve dağıtılabilir. Uyulması gereken temel şart, orijinal telif hakkı ve lisans bildiriminin korunması, yani temel alınan yazılımın kaynak olarak gösterilmesidir. Kod üzerinde değişiklik yapmak ise serbesttir.

Sürüm numaralandırmada ana numaradaki artış (5.0'dan 6.0'a) büyük değişiklikleri, ondalık kısımdaki artış (5.0'dan 5.1'e) ise küçük iyileştirme ve düzeltmeleri gösterir. Bu yüzden 5.1 adı, versiyonlar arasında küçük farklılıklar bulunduğunu ifade eder.

Günümüz mobil işletim sistemi pazarının çok büyük bölümü Google'ın Android'i ile Apple'ın iOS'u arasında paylaşılmaktadır. Nokia'nın Symbian'ı veya Microsoft'un Windows Phone'u gibi sistemler bu pazarda tutunamamıştır.

7-Zip, açık kaynak kodlu ve ücretsiz bir dosya sıkıştırma programıdır. WinZip ise aynı işi yapan, lisans ücretli kapalı kaynak kodlu bir alternatiftir. Python ve PHP programlama dili, LibreOffice ofis paketi, Drupal ise içerik yönetim sistemidir; üstelik hepsi açık kaynaktır.

Apple'ın mobil işletim sistemi ilk çıktığında yalnızca iPhone için geliştirildiğinden "iPhone OS" adını taşıyordu. Daha sonra iPod Touch ve iPad gibi diğer cihazlarda da kullanılacağı için adı daha genel olan "iOS" olarak değiştirildi.

Uyumluluk, bir işletim sisteminin farklı donanım mimarilerinde çalışabilmesiyle ilgilidir. Hem 32 bit hem 64 bit işlemci mimarilerini desteklemesi, sistemin farklı donanımlarla çalışabildiğini net biçimde gösterir. Monitör boyutu ya da masaüstü-dizüstü ayrımı mimari farklılık göstermez; aynı anda birden fazla işlem yapmak ise çok görevliliktir.

Format atma, depolama birimindeki verilerin ve mevcut işletim sisteminin silinerek diskin yeniden kullanıma hazırlanması işlemidir. Genellikle ardından temiz bir işletim sistemi kurulumu yapılır. Güncelleme ya da arayüz değişikliği format atma anlamına gelmez.

Gömülü işletim sistemleri (ör. çamaşır makinesi, mikrodalga fırın) ve sensör-düğüm işletim sistemleri belirli bir görev için üretici tarafından sabit olarak tasarlanır; kullanıcı bu sistemlere sonradan yazılım yükleyip çalıştıramaz. Masaüstü, mobil ve sunucu işletim sistemlerinde ise yazılım yüklemek mümkündür.

Windows 95, Windows ile MS-DOS'u tek bir sistemde birleştirerek kullanıcının ayrıca DOS ortamına geçmesine gerek bırakmamış, Başlat menüsü ve görev çubuğu gibi yeniliklerle kullanımı kolaylaştırmıştır. Bu birleşme sistemin kullanışlılığını artırmıştır; güvenlik sorunlarını ise ortadan kaldırmamıştır.

Mac OS X, OS X, macOS ve Leopard (Mac OS X 10.5'in adı) Apple'ın masaüstü ve dizüstü bilgisayarları için geliştirdiği işletim sistemleridir. iPhone OS ise Apple'ın mobil işletim sisteminin (bugünkü iOS) ilk adıdır; masaüstü sistemi değildir.

Sorunun kastettiği, bilişim donanımı sayılmasına rağmen tek başına bir işletim sistemini çalıştırmaya yetmeyen cihazdır. Harici hard disk yalnızca veri depolayan bir birimdir; işlemcisi ve belleği olmadığı için kendi başına işletim sistemi çalıştıramaz, sadece bir bilgisayara bağlandığında kullanılabilir. Sunucu, netbook, tablet ve akıllı telefon ise kendi işletim sistemlerini çalıştırır.

.deb uzantılı paket formatı Debian dağıtımına özgüdür ve adını da Debian'dan alır. Ubuntu gibi Debian tabanlı dağıtımlar da bu formatı kullanır, ancak formatın sahibi Debian'dır. Fedora, Mageia ve Mandriva ise .rpm paketlerini kullanır.

Bir bankadaki tüm bilgisayarların bağlandığı ve verilerin merkezi olarak saklandığı bilgisayar bir sunucudur. Sunucu işletim sistemleri, ağ üzerinden çok sayıda kullanıcıya aynı anda hizmet vermek, verileri yönetmek ve güvenliği sağlamak için tasarlanmıştır.

Ubuntu'nun yazılım depoları dört bölümden oluşur: Main (resmi desteklenen özgür yazılımlar), Restricted (kısıtlı lisanslı sürücüler), Universe (topluluk destekli yazılımlar) ve Multiverse (lisans kısıtlaması olan yazılımlar). "Windows" adında bir Ubuntu deposu yoktur.

BSD (Berkeley Software Distribution), Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'de UNIX temel alınarak geliştirilmiştir ve adını da buradan alır. NASA gibi kurumlarda kullanılan güvenilir bir sistemdir. Linux Linus Torvalds, Minix ise Andrew Tanenbaum tarafından geliştirilmiştir.

Windows Mobile'ın Second Edition, Pocket PC Professional, Pocket PC Phone Edition ve akıllı telefon (Smartphone) sürümleri bulunmaktaydı. Apple TV ise Apple'a ait bir cihazdır ve Apple'ın kendi işletim sistemini kullanır; Microsoft'un bu cihaz için bir Windows Mobile sürümü yoktur.