Açık Kaynak İşletim Sistemleri 2025 Vize Deneme Sınavı
İşletim Sistemi Temel Kavramları
İşletim sistemi (Operating System – OS), bilgisayar donanımını yöneten ve uygulama programları için temel hizmetleri sağlayan bir yazılımdır. Temel görevleri arasında işlemciyi yönetmek, bilgisayar güvenliğini sağlamak ve programların yerleşeceği kısımları organize etmek, yani bellekleri yönetmek bulunur.
Masaüstü İşletim Sistemleri (UNIX, Linux, Mac OS)
Masaüstü sistemlerinde birçok işletim sistemi ailesi bulunur. Bunların çoğu UNIX işletim sistemini temel alır. Minix, Xenix, IBM AIX ve HP-UX gibi sistemler UNIX türevleridir.
Mobil İşletim Sistemleri (Android, Windows Mobile)
Cep telefonları, tabletler, PDA’lar ve akıllı saatler gibi cihazlarda kullanılan, daha az donanım kaynağı (bellek, RAM) ile çalışacak şekilde optimize edilmiş sistemlerdir. Dizüstü bilgisayarlar genellikle masaüstü işletim sistemlerini kullanır.
Açık Kaynak Kodlu Yazılımlar (OSS)
Açık kaynak kod, yazılımın kaynak kodunun herkes tarafından görüntülenebildiği, değiştirilebildiği ve dağıtılabildiği bir modeldir. Bu, yazılımların “lisanssız” olduğu anlamına gelmez; GPL gibi özel lisanslara tabidirler.
20 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
“Tüm işletim sistemlerinde kullanılan en önemli yapılardan biri olan …….., belli bir anda çalıştırılmakta olan bir program olarak tanımlanır.”
ifadesinde boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
ADoğru cevap
Açıklama
Proses (Process), işletim sistemi terminolojisinde, çalıştırılmakta olan bir programın anlık durumunu ifade eden temel kavramdır. Belleğe yüklenmiş ve işlemci tarafından yürütülen programa proses denir.
Soru 2
İşletim sistemlerinin bilişim sistemlerindeki programların arka planda yerleştiği kısımları düzenlemesi işlemi aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama
İşletim sisteminin temel görevlerinden biri bellek yönetimidir. Programların ve verilerin RAM (bellek) üzerinde hangi alanlara yerleşeceğini, hangi alanları kullanabileceğini düzenleme işlemine Bellekleri Yönetmek denir.
Soru 3
“Bir Windows işletim sisteminin 16/32/64 bit gibi farklı durumlarda çalışması daha … bir sistem olduğunu göstermektedir.”
ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
ADoğru cevap
Açıklama
Bir yazılımın veya işletim sisteminin farklı işlemci mimarilerinde (16-bit, 32-bit, 64-bit gibi) sorunsuz çalışabilmesi, o sistemin uyumlu (compatible) olduğunu gösterir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi bir işletim sistemi ailesindeki sürümlerin ileriye doğru gittiğini gösteren bir özellik değildir?
CDoğru cevap
Açıklama
Yeni işletim sistemi sürümleri genellikle daha fazla özellik, daha iyi uyumluluk ve daha gelişmiş arayüzler ekler. Bu eklemeler, sistemin boyutunu genellikle küçültmez, aksine artırır. Bu nedenle “daha küçük boyutlu olması” beklenen bir ilerleme özelliği değildir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisinden önce sadece OS değil, Mac OS ya da macOS ifadelerinden biri kullanılmıştır?
DDoğru cevap
Açıklama
Apple, Mac OS X 10.6 “Snow Leopard” sürümüne kadar genellikle “OS X” ifadesini kullanırken, bu sürümden sonra “Mac OS” ve daha sonra “macOS” ifadelerini daha belirgin ve resmi olarak kullanmaya başlamıştır. (Not: Bu, Apple’ın markalama stratejisiyle ilgili spesifik bir bilgidir ve sorunun PDF’teki cevabına dayanmaktadır.)
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi mobil işletim sistemlerinin, masaüstü işletim sistemlerine göre bir dezavantajı değildir?
CDoğru cevap
Açıklama
A, B, D ve E şıkları, mobil cihazların donanımsal kısıtlamaları nedeniyle mobil işletim sistemlerinin aşması gereken zorlukları, yani dezavantajları ifade eder. Ancak “Çok farklı versiyonlarının olması” (fragmentasyon) bir donanım kısıtlaması değil, pazarın bir durumudur ve bu bağlamda bir dezavantaj (kısıtlama) olarak sayılmaz.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Microsoft mobil işletim sistemlerinde bulunan versiyonlardan biri değildir?
BDoğru cevap
Açıklama
Microsoft, Windows Mobile işletim sistemini Pocket PC’ler, akıllı telefonlar ve benzeri mobil cihazlar için geliştirmiştir. AppleTV ise Apple’a ait bir cihazdır ve kendi işletim sistemi olan tvOS’i kullanır; Windows Mobile ile ilgisi yoktur.
Soru 8
Mobil işletim sistemleri aşağıdaki cihazların hangisinde kullanılamaz?
EDoğru cevap
Açıklama
Mobil işletim sistemleri (Android, iOS vb.) genellikle dokunmatik ekranlı, taşınabilir ve düşük güç tüketen cihazlar (cep telefonu, tablet, akıllı saat) için tasarlanmıştır. Dizüstü bilgisayarlar (Laptop) ise Windows, macOS, Linux gibi tam teşekküllü masaüstü işletim sistemlerini kullanır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi açık kaynaklı bir programlama dilidir?
ADoğru cevap
Açıklama
PHP, sunucu taraflı, yaygın olarak kullanılan, açık kaynak kodlu bir betik dilidir. C, C++, C# ve Matlab ise genellikle ticari ve kapalı kaynak kodlu diller olarak geliştirilmişlerdir.
PHP: Açık kaynaklı (open source) bir programlama dilidir. GNU General Public License (GPL) altında dağıtılır ve herkes kaynak koduna erişebilir, değiştirebilir ve dağıtabilir.
C: Açık kaynaklıdır, ancak “programlama dili” olarak değil, derleyiciler (GCC gibi) üzerinden açık kaynaklı implementasyonları vardır. Dilin kendisi standarttır (ISO), ama açık kaynaklı kabul edilir.
C++: C gibi, dil standardı ISO tarafından belirlenir, ama GCC gibi açık kaynaklı derleyicilerle kullanılır. Yine de “açık kaynaklı dil” denmez, implementasyonlar açıktır.
C Sharp (C#): Microsoft tarafından geliştirilmiştir. Açık kaynaklı değildir (bazı kısımları .NET Core ile açık kaynaklı hale geldi, ama dilin kendisi tam anlamıyla açık kaynaklı sayılmaz).
Matlab: MathWorks tarafından geliştirilen kapalı kaynak (proprietary) bir yazılımdır. Açık kaynaklı değildir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Drupal, Joomla ve WordPress yazılımlarının ortak özelliği değildir?
DDoğru cevap
Açıklama
Drupal, Joomla ve WordPress; hepsi PHP tabanlı, açık kaynak kodlu İçerik Yönetim Sistemleridir. Ancak “açık kaynak kodlu” olmak “lisanssız” olmak anlamına gelmez. Bu yazılımlar genellikle GPL (Genel Kamu Lisansı) gibi özgür yazılım lisanslarına tabidirler.
Soru 11
Bir yazılımın açık kaynak kodlu olması, kapalı kaynak kodlu yazılımlara göre aşağıdakilerden hangisinin daha düşük olduğunu garanti eder?
BDoğru cevap
Açıklama
Açık kaynak kodlu yazılımlarda genellikle başlangıç lisans maliyeti yoktur ve topluluk desteği ücretsizdir. Ticari destek alınsa bile, kapalı kaynak kodlu yazılımların zorunlu lisans yenileme ve destek ücretlerine göre bakım/destek maliyeti genellikle daha düşüktür. Diğer şıklar (bellek, cihaz sayısı vb.) garanti edilemez.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi bir Linux dağıtımı değildir?
CDoğru cevap
Açıklama
Debian, Ubuntu, OpenSUSE ve Mageia, Linux çekirdeğini kullanan popüler Linux dağıtımlarıdır. Solaris ise Sun Microsystems (şimdi Oracle) tarafından geliştirilen, UNIX tabanlı ayrı bir işletim sistemidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Ubuntu’daki bir yazılım deposunun ismi değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Ubuntu, yazılım paketlerini ‘Main’ (resmi destekli), ‘Universe’ (topluluk destekli), ‘Restricted’ (sahipli sürücüler) ve ‘Multiverse’ (özgür olmayan yazılımlar) adlı ana depolarda tutar. ‘Windows’ bir Ubuntu depo adı değildir.
Soru 14
Aşağıdaki şıklarda verilen işletim sistemlerinden hangisi diğerlerinin temeli niteliği taşımaktadır?
ADoğru cevap
Açıklama
Minix, Xenix, AIX ve HP-UX, hepsi UNIX işletim sisteminden türetilmiş, ondan esinlenmiş veya onunla uyumlu (UNIX-like) sistemlerdir. UNIX, bu sistemlerin atası veya temeli niteliğindedir.
Soru 15
Android işletim sisteminin 2022 yılı içerisinde Pixel cihazları için yayınlamış olduğu son sürümünün adı nedir?
EDoğru cevap
Açıklama
Android 13, 2022 yılında piyasaya sürülmüştür ve tatlı kod adı Tiramisu’dur.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Android işletim sistemlerinin kullanıldığı cihazlar için kullanılabilecek bir ifadedir?
ADoğru cevap
Açıklama
Android işletim sistemi, telefonlar, tabletler, saatler ve televizyonlar gibi cihazlara uygulama çalıştırma ve internete bağlanma yeteneği katarak onları Akıllı cihaz (Smart device) haline getirir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Android işletim sistemini oluşturan kısımlardan biri değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Android mimarisi 4 ana katmandan oluşur: Linux Çekirdeği (Kernel), Kütüphaneler (Libraries), Uygulama Çatısı (Application Framework) ve Uygulama Katmanı (Applications). “Uygulama sistemi” bu standart katmanlardan biri değildir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi açık kaynak kodlu bir editör örneği değildir?
CDoğru cevap
Açıklama
KATE, KWrite, Nano ve Brackets, genellikle Linux veya açık kaynak toplulukları tarafından geliştirilen açık kaynak kodlu metin/kod editörleridir. Microsoft Word ise Microsoft’a ait, kapalı kaynak kodlu ve lisanslı bir kelime işlemci yazılımıdır.
Soru 19
Editörler ile ilgili aşağıdaki kısaltma-açılım eşleştirmelerinin hangisi yanlıştır?
EDoğru cevap
Açıklama
IDE, KDE, XML ve GUI açılımları doğrudur. GNU’nun açılımı ise özyinelemeli bir ifade olan ”GNU’s Not Unix” (GNU, Unix Değildir) şeklindedir.
