Kaynak: https://lolonolo.com/2024/02/14/ataturk-ilkeleri-ve-inkilap-tarihi-1-2023-2024-butunleme-sorulari/
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi-1 2023-2024 Bütünleme Soruları
Auzef Ortak Ders Güz Dönemi Sınav Soruları
Eğitim yolculuğunuzda karşılaştığınız zorluklardan biri de sınavlara hazırlık sürecidir. Bu süreç, özellikle açıköğretim fakültesi öğrencileri için daha da zorlayıcı olabilir. Auzef gibi kurumlarda eğitim gören öğrenciler için, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi gibi dersler, sadece sınavlardan yüksek not almak için değil, aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş ilkeleri ve tarihini anlamak için de önemlidir. Bu makale, İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi öğrencilerinin Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi dersindeki bütünleme sınavına hazırlanmalarına yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Osmanlı Devleti’nin çeşitli cephelerde savaştığı bilinmektedir, ancak Kafkas Cephesi’nde İngiltere ile doğrudan bir çatışma yaşanmamıştır. Bu, dönemin stratejik kararlarının ve ittifaklarının önemini vurgular. Ayrıca, Elviye-i Selase olarak bilinen Kars, Ardahan ve Batum şehirleri, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde önemli bir jeopolitik konuma sahipti.
I. TBMM dönemi, Türk milletinin kendi kaderini tayin etme sürecinde önemli bir dönüm noktasıdır. Bu dönemde, ezanın Türkçe okunması gibi öneriler henüz gündeme gelmemişken, bekârlardan vergi alınması ve içkinin yasaklanması gibi önergeler tartışılmıştır. Bu, o dönemin sosyal ve politik yapısını yansıtır.
Kırım Harbi, Osmanlı Devleti’nin Batı ile ilişkilerinde önemli bir yer tutar. Bu savaş sırasında alınan ilk dış borç, devletin mali yapısını etkileyen uzun vadeli sonuçlar doğurmuştur. Aynı şekilde, 1895-1896 Ermeni isyanları, Osmanlı Devleti’nin iç ve dış politikasında önemli bir rol oynamıştır.
Amasya Genelgesi, Milli Mücadele’nin yönünü belirleyen kritik bir belgedir. İstanbul Hükûmeti’nin işgali altındaki bir ülkede, milli iradenin tecellisi için Anadolu’da bir hükûmetin kurulması gerektiğini vurgular. Bu, Anadolu’daki direnişin meşruiyetini ve milli birliğin önemini ortaya koyar.
Kuva-yı Milliye, Milli Mücadele’de halkın desteğiyle şekillenen bir güçtür. Halkın bağış ve yardımları, bu dönemdeki öncelikli gelir kaynağı olmuştur. Bu, Milli Mücadele’nin sadece askeri bir mücadele değil, aynı zamanda toplumsal bir hareket olduğunu gösterir.
Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı'nda Çanakkale, Irak, Suriye-Filistin ve Hicaz-Yemen cephelerinde İngiltere ile savaşmıştır. Kafkas Cephesi'nde ise karşı taraf Rusya olmuştur; bu yüzden İngiltere ile savaşılmayan cephe Kafkas Cephesi'dir.
Elviye-i Selase (Üç Sancak), 1878 Berlin Antlaşması ile Rusya'ya bırakılan Kars, Ardahan ve Batum sancaklarını ifade eder. Bu bölge Milli Mücadele döneminde Misak-ı Milli'de halk oylamasıyla geleceğinin belirlenmesi öngörülen yerlerdendir.
Kırım Savaşı (1853-1856) sırasında Osmanlı Devleti, savaş masraflarını karşılamak için 1854'te ilk kez dış borç almıştır. Bu ilk borçlanma sonraki yıllarda borç sarmalına ve 1881'de Düyun-ı Umumiye'nin kurulmasına giden sürecin başlangıcı olmuştur.
1895-1896 Ermeni olayları Batılı devletlerin müdahalesini sağlamak amacıyla planlı biçimde çıkarılmış, Ermeni ve Müslüman halk arasındaki güveni zedelemiştir. Ancak Batılı devletler komitelerin beklediği sert müdahaleyi yapmamış, bu yüzden Ermeni komiteleri amaçlarına ulaşamamıştır. Dolayısıyla 'amaçlarına ulaşmışlardır' ifadesi söylenemez.
Amasya Genelgesi'nde 'İstanbul Hükûmeti üzerine aldığı sorumluluğun gereğini yerine getirememektedir. Bu durum milletimizi yok gibi göstermektedir.' denilmiştir. Genelge hükûmetin istifasını istememiş, bu durumu tespit ederek milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararının kurtaracağını vurgulamıştır.
Sevr Antlaşması'nın imzalanıp imzalanmamasını görüşmek amacıyla 22 Temmuz 1920'de İstanbul'da padişah başkanlığında geniş katılımlı Saltanat Şurası toplanmıştır. Şurada antlaşmanın imzalanması yönünde karar çıkmış, Sevr 10 Ağustos 1920'de imzalanmıştır.
Albay İsmet Bey, Ocak 1921'de Batı Cephesi'nde kazanılan I. İnönü Muharebesi'ndeki başarısı üzerine tuğgeneralliğe (mirliva) yükseltilmiş ve 'Paşa' unvanını almıştır. Bu zafer düzenli ordunun ilk büyük başarısıdır.
1863 Ermeni Milleti Nizamnamesi, Ermeni cemaatine kendi meclisleri aracılığıyla iç işlerini yönetme ve özerk bir yapılanma hakkı tanıyan, anayasa niteliğinde bir metindir. Tanzimat ve Islahat fermanları ise tüm tebaaya yönelik genel düzenlemelerdir.
Kuva-yı Milliye birlikleri düzenli bir devlet bütçesine sahip değildi; bu nedenle öncelikli gelir kaynağı halkın gönüllü bağış ve yardımlarıydı. Düzenli vergi toplanması ve borçlanma ise TBMM ve düzenli ordu döneminde önem kazanmıştır.
Mustafa Kemal, Haziran 1919'da Amasya Genelgesi'ni yayımladıktan sonra Erzurum'a geçmiş ve 23 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında toplanan Erzurum Kongresi'ne katılarak başkanlığını yapmıştır. Sivas Kongresi bundan sonra, Eylül 1919'da toplanmıştır.
Milli Mücadele'de Anadolu'ya silah ve cephane yardımı Samsun, Trabzon, Zonguldak ve özellikle İnebolu gibi Karadeniz limanlarından aktarılmıştır. İzmir ise 15 Mayıs 1919'dan itibaren Yunan işgali altında olduğu için yardım limanı olarak kullanılamazdı.
Türkçülük akımının önde gelen savunucuları Ziya Gökalp, Yusuf Akçura, Ahmet Ağaoğlu ve Gaspıralı İsmail Bey'dir. Mithat Paşa ise Kanun-i Esasi'nin hazırlanmasında rol oynayan, Osmanlıcılık fikrine yakın bir devlet adamıdır.
TBMM'nin açılmasına karşı İstanbul Hükûmeti, Şeyhülislam fetvası yayımlatmış, Kuva-yı İnzibatiye'yi kurmuş, Milli Mücadele önderleri hakkında gıyabi idam kararları aldırmış ve Anzavur gibi isyanları desteklemiştir. Ermeni ayaklanmasını teşvik etmek İstanbul Hükûmeti'nin tedbirleri arasında yer almaz.
1908 seçimlerinde Kanun-i Esasi'ye göre milletvekili olabilmek için Osmanlı vatandaşı olmak, Türkçe bilmek, yabancı devlet hizmetinde/ayrıcalığında olmamak ve kötü şöhretli olmamak gibi şartlar aranıyordu. Yaş şartı 40 değil, 30 yaşını tamamlamaktı; bu nedenle '40 yaşını bitirmek' aranan şartlardan biri değildir.
Milli Mücadele (1919-1922) yıllarında Osmanlı tahtında son padişah VI. Mehmet Vahdeddin bulunuyordu. 1918'de V. Mehmet Reşad'ın ölümü üzerine tahta çıkmış, saltanatın 1 Kasım 1922'de kaldırılmasıyla yurt dışına gitmiştir.
Mustafa Reşit Paşa tarafından hazırlanan Tanzimat Fermanı 3 Kasım 1839'da Gülhane Parkı'nda okunarak ilan edilmiştir; bu yüzden Gülhane Hatt-ı Hümayunu da denir. 1856 Islahat Fermanı, 1908 ise II. Meşrutiyet tarihidir.