2 Mart 1926 tarihli Maarif Teşkilatı Kanunu ortaöğretim kurumlarını orta mektepler, liseler ve öğretmen yetiştiren muallim mektepleri olarak düzenledi. Millet Mektepleri ise 1929'da harf inkılabından sonra açılan, yetişkinlere yönelik yaygın eğitim kurumlarıdır; bu kanunla ve ortaöğretimle ilgisi yoktur.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi 2 Ünite 6
Kaynak: https://lolonolo.com/2022/03/12/ataturk-ilkeleri-ve-inkilap-tarihi-2-unite-06/
📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi 2 Ünite 6
Millet Mekteplerinin açılması, Halkevleri, Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve Türk Tarih Kurumu doğrudan eğitim ve kültür alanındaki çalışmalardır. Devlet İstatistik Enstitüsü ise istatistik ve idari alanla ilgili bir kurumdur; eğitim-kültür çalışması sayılmaz.
1869 Maarif-i Umumiye Nizamnamesi eğitimi sıbyan/iptidai, rüşdiye, idadi, sultani ve darülfünun kademeleri şeklinde düzenledi. Medreseler ise bu düzenlemenin dışında kaldı; bu da eğitimde medrese-mektep ikiliğinin sürmesine yol açtı.
II. Medrese
III. Sıbyan Mektebi
Yukarıdakilerden hangileri klasik dönem Osmanlı eğitim kurumları arasında yer almaz?
Klasik dönem Osmanlı eğitim kurumları arasında sıbyan mektepleri, medreseler ve Enderun bulunur. İdadiler ise Tanzimat döneminde açılan modern ortaöğretim kurumlarıdır. Bu yüzden klasik döneme ait olmayan yalnızca I'dir.
1913'te çıkarılan Tedrisat-ı İptidaiye Kanun-ı Muvakkati (Geçici İlköğretim Kanunu), ilköğretimi zorunlu olmasının yanında devlet okullarında parasız hâle getirdi. Maarif-i Umumiye Nizamnamesi (1869) zorunluluğu getirmiş, ancak parasızlığı bu ölçüde düzenlememişti.
3 Mart 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile tüm eğitim kurumları Maarif Vekâletine bağlandı. Kanunda din görevlisi yetiştirmek için ilahiyat fakültesi ve imam-hatip okulları açılacağının belirtilmesi, bu görevi üstlenen medreselerin işlevini ortadan kaldırdı ve medreseler kapatıldı. Tekke ve zaviyeler ise ayrı bir kanunla 1925'te kapatılmıştır.
Osmanlı'da eğitim hizmetlerini merkezi olarak yürütmek için 1857'de Maarif-i Umumiye Nezareti kuruldu. A şıkkındaki Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ise 1869'da çıkarılan bir düzenlemedir; kurum değil yönetmeliktir.
İsviçreli pedagog Albert Malche, 1932'de Darülfünun hakkında bir rapor hazırladı. 1933 Üniversite Reformu ile Darülfünun kapatılıp İstanbul Üniversitesi kuruldu; reform büyük ölçüde Malche'nin önerileri doğrultusunda yapıldı. John Dewey ise 1924'te genel eğitim sistemi hakkında rapor yazmıştır.
Darülfünun açma girişimi ilk kez Tanzimat döneminde (1846'da karar, 1863'te ilk dersler) gerçekleşti. Batı tarzı bir yükseköğretim kurumu kurma fikri Tanzimat'ın modernleşme anlayışının ürünüdür.