Avrupa Birliği Ve Türkiye 2023-2024 Bütünleme Soruları
Avrupa Birliği Ve Türkiye 2023-2024 Bütünleme Soruları
Türkiye-AB İlişkilerinde Kırılma Noktaları ve Adaylık Süreci
Türkiye ile Avrupa bütünleşmesi arasındaki bağlar, 1963 yılında imzalanan ve ülkeyi “ortak üye” statüsüne taşıyan Ankara Antlaşması ile hukuki bir temel kazanmıştır. Ancak ilişkiler her zaman doğrusal ilerlememiştir; 12 Eylül darbesi sonrası demokratik kesinti nedeniyle 1982 Mart ayında AT, Türkiye ile olan ilişkileri süresiz olarak askıya almıştır. 1990’larda ise insan hakları ihlalleri konusunun önemini yitirdiği iddiası yanlıştır; zira bu başlık Kopenhag Kriterleri ile ilişkilerin merkezine oturmuştur. En kritik dönüm noktası olan 1999 Helsinki Zirvesi ile Türkiye’nin adaylığı resmileşmiştir. Bu başarıda, AB ülkelerinde muhafazakâr partilerin iktidara gelmesi değil, aksine sosyal demokratların (Schröder vb.) yönetime geçmesi ve Yunanistan’daki ılımlı tutum etkili olmuştur.
Katılım Müzakereleri, Müktesebat ve Ekonomik İş Birliği
Adaylık sonrası süreçte Türkiye, öncelikleri belirleyen Katılım Ortaklığı Belgesi’ne (ilk belge 8 Mart 2001) cevap olarak kendi taahhütlerini içeren Ulusal Program metnini hazırlamıştır. 2005 yılında başlayan müzakereler hakkında “siyasal uyum ile başladığı” bilgisi yanlıştır; süreç teknik “Tarama” (Screening) aşamasıyla başlar. AB’nin yaklaşık 120 bin sayfalık hukuk sistemine AB Müktesebatı denir. Ekonomik düzlemde 1996’da yürürlüğe giren Gümrük Birliği; malların dolaşımı ve ticaret politikalarını kapsarken, içeriğinde insan haklarına dair doğrudan bir düzenleme yer almaz. Euro Alanı ise genişlemeye devam etmiş, 2008’de Malta ve [Güney] Kıbrıs’ın geçişiyle bölge genişlemiştir; bu sistemin yönetiminden ise Avrupa Merkez Bankası sorumludur.
Güvenlik, Savunma ve Göç Politikaları
AB, sadece ekonomik değil askeri bir güç olma yolunda da adımlar atmıştır. 1998 St. Malo Zirvesi ile özerk hareket kapasitesi vurgulanmış, 1999 Köln toplantısında ise Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası’nın temelleri atılmıştır. Sosyal alanda ise 2005 yılında Lizbon Stratejisi’ni canlandırmak amacıyla “Sosyal Gündem” açıklanmıştır. Göç yönetimi açısından 2011’de başlayan Suriye iç savaşı, Türkiye’yi dünyanın en büyük mülteci ev sahibi yapmıştır. Bu süreçte sığınmacı başvurularının alındığı merkezlere Hotspot adı verilirken, AB sınır güvenliği Frontex tarafından koordine edilmektedir.
Kıbrıs Sorunu ve Diplomatik Çıkmazlar
Kıbrıs meselesi üyelik sürecinin en çetrefilli başlığıdır. 1990 yılında Kıbrıs Rum Kesimi başvurduğunda dönemin BM Genel Sekreteri Perez de Cuellar, çözüm olmadan yapılacak başvurunun sakıncalarına dikkat çekmiştir. Çözüm için hazırlanan meşhur Annan Planı, 24 Nisan 2004 tarihinde referanduma sunulmuş; Türk tarafı kabul etmesine rağmen Rum tarafının reddi ile kalıcı barış sağlanamamıştır.
Avrupa Birliği Ve Türkiye 2023-2024 Bütünleme Soruları
Avrupa Birliği Ve Türkiye 2023-2024 Bütünleme Soruları
20 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
1981 yılından itibaren eleştiri dozunu artıran AT, 1982 yılının Mart ayında Türkiye ile olan ilişkilerine yönelik nasıl bir karar almıştır?
DDoğru cevap
Açıklama
12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından Türkiye’de demokratik sistemin kesintiye uğraması, temel hak ve özgürlüklerin kısıtlanması Avrupa toplulukları tarafından sert tepkiyle karşılanmıştır. Avrupa Topluluğu (AT) Konseyi, 1982 yılının Mart ayında aldığı kararla Türkiye ile olan ikili ilişkileri ve mali yardımları süresiz olarak askıya almıştır. Bu durum, 1987 yılındaki tam üyelik başvurusuna kadar ilişkilerin en soğuk dönemini temsil eder.
Soru 2
Lüksemburg’da alınan kararlar sonucu kopan siyasi diyalog sürecinin Helsinki’ye kadar geçen 2 yıl içinde yavaş yavaş tekrar tesis edilmesinin ve Türkiye’nin adaylık statüsünün yürümekte olan genişleme sürecinde ve özellikle de katılım öncesi strateji çerçevesinde belirlilik kazanmasının çeşitli nedenleri vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu nedenler arasında gösterilemez?
DDoğru cevap
Açıklama
1997 Lüksemburg Zirvesi’nde Türkiye’nin dışlanması sonrası ilişkilerin 1999 Helsinki Zirvesi’nde düzelmesini sağlayan temel siyasi değişim, Almanya’da muhafazakar Helmut Kohl yerine Sosyal Demokrat Gerhard Schröder’in iktidara gelmesidir. Muhafazakar partiler genellikle Türkiye’nin üyeliğine kültürel ve dini nedenlerle daha mesafeli bakarken, o dönemde iktidara gelen sol ve liberal partiler Türkiye’nin adaylığını desteklemiştir.
Soru 3
Hangi iki ülkenin Ocak 2008’de EURO’ya geçmesiyle 27 üyeli AB Euro Alanı’na dahil ülke sayısı 15’e çıkmıştır?
ADoğru cevap
Açıklama
Avrupa Birliği’nin tek para birimi olan Euro’yu kullanabilmek için ülkelerin Maastricht Kriterlerini karşılaması gerekir. 1 Ocak 2008 tarihinde Akdeniz’in iki ada ülkesi olan Malta ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi aynı anda Euro bölgesine katılmıştır. Bu katılım, Euro alanının on beşinci ve on altıncı üyelerinin sisteme dahil olması anlamına gelmekteydi.
Soru 4
Türkiye’nin AB’ye yönelik süreçteki uygulamalarına ilişkin taahhütlerini ortaya koyan ve 24 Mart 2001 yılında Resmi Gazete’de yayımlanan belgenin adı nedir?
ADoğru cevap
Açıklama
Avrupa Birliği’nin aday ülkeler için hazırladığı öncelikler listesi olan “Katılım Ortaklığı Belgesi”ne cevap olarak aday ülkenin hazırladığı resmi metne “Ulusal Program” denir. 2001 yılında yayımlanan bu belge, Türkiye’nin Kopenhag kriterlerini karşılamak için hangi yasaları çıkaracağını ve hangi idari reformları yapacağını taahhüt ettiği kapsamlı bir yol haritasıdır.
Soru 5
10-11 Aralık 1999 tarihinde yapılan ve Türkiye’nin örgüte adaylığının resmileştiği Avrupa Birliği zirvesi aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama
Helsinki Zirvesi, Türkiye-AB ilişkileri tarihinin en pozitif dönüm noktalarından biridir. Bu zirvenin sonuç bildirisinde Türkiye’nin diğer aday ülkelerle eşit şartlarda bir “aday ülke” olduğu ve katılım stratejisinden yararlanacağı resmen ilan edilmiştir. Bu kararla birlikte 2004 yılına kadar sürecek olan yoğun reform dönemi tetiklenmiştir.
Soru 6
[Güney] Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 3 Temmuz 1990 tarihinde yaptığı başvuru, Birlik Bakanlar Konseyi tarafından 17 Eylül 1990 tarihinde yapılan toplantılarda ele alınarak, “…Kıbrıs sorununa barışçı, dengeli ve kalıcı bir çözüm bulunmasını beklemeden…” olumlu olarak cevaplandırıldı. Avrupa Birliği Bakanlar Kurulu bu kararı alırken, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri; sorunun iki tarafın iradesiyle kalıcı bir çözümü sağlanmadan bu türden girişimlerde bulunulmaması gerektiğini açıklamasını da dikkate almamıştır.
Yukarıdaki paragrafta belirtilen dönemin Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri aşağıdakilerden hangisidir?
BDoğru cevap
Açıklama
1990 yılında Kıbrıs Rum Kesimi tek taraflı olarak AB’ye başvurduğunda, adadaki çözüm müzakerelerini yöneten isim BM Genel Sekreteri Javier Perez de Cuellar idi. Cuellar, adada henüz bir siyasi çözüm bulunmadan yapılan bu başvurunun barış sürecine zarar verebileceği konusunda çekinceler taşımaktaydı.
Soru 7
Türkiye’nin AB’ye katılım müzakereleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
ADoğru cevap
Açıklama
Müzakerelerin başlaması için Kopenhag siyasi kriterlerinin “yeterli ölçüde” karşılanması bir ön koşuldur. Müzakere süreci “siyasal uyum” ile başlamaz; 3 Ekim 2005 tarihinde başlayan müzakere süreci “Tarama” (Screening) aşamasıyla başlar ve 35 ayrı müktesebat başlığı (fasıl) üzerinden teknik hukuk uyumu şeklinde ilerler.
Soru 8
Gümrük Birliği Antlaşması’nda aşağıdaki başlıklardan hangisi ile ilgili düzenlemeler yer almamaktadır?
CDoğru cevap
Açıklama
Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği’ni kuran 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı, esasen ekonomik ve teknik bir belgedir. Sanayi ürünleri ve işlenmiş tarım ürünlerinin serbest dolaşımını düzenler. “İnsan Hakları” gibi siyasi konular Gümrük Birliği metninin bir maddesi değildir; bu konular adaylık süreci ve siyasi diyalog çerçevesinde ele alınan üst başlıklardır.
Soru 9
Türkiye’de Suriyeli sığınmacıların başvurularının yapılıp kimlik bilgilerinin kaydedildiği merkezlere ne ad verilir?
DDoğru cevap
Açıklama
“Hotspot” (Sıcak Nokta) yaklaşımı, özellikle 2015 göç krizi sonrası AB tarafından geliştirilen bir sistemdir. Bu merkezlerde sığınmacıların parmak izleri alınır, kayıtları yapılır ve kimlerin mülteci statüsü alabileceği hızlıca belirlenir. Türkiye’de de bu tip kayıt ve kabul merkezleri göç yönetiminin temel birimleridir.
Soru 10
Türkiye için ilk Katılım Ortaklığı Belgesi (KOB) aşağıdaki hangi tarihte kabul edilmiştir?
CDoğru cevap
Açıklama
Helsinki Zirvesi’nde adaylığın resmileşmesinin ardından Avrupa Birliği Konseyi, Türkiye’nin üyelik yolunda atması gereken adımları listeleyen ilk Katılım Ortaklığı Belgesi’ni 8 Mart 2001’de kabul etmiştir. Bu belge, Türkiye’nin vize serbestisinden tarım reformlarına kadar her alanda uyması gereken standartları belirlemiştir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası dönemde Türkiye-AB ilişkileri için söylenemez?
EDoğru cevap
Açıklama
Tam tersine, 1990’lı yıllarda Kopenhag Kriterlerinin (1993) kabul edilmesiyle birlikte demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları konuları Türkiye-AB ilişkilerinin en temel “koşul”u haline gelmiştir. 1990’larda Türkiye’nin adaylığının önündeki en büyük engel olarak bu başlıklardaki eksiklikler gösterilmekteydi.
Soru 12
AB’nin 1998 Aralık ayındaki zirvesinde “NATO’ya bağlılığın yanında, AB’nin askeri bir güçle desteklenen bir özerk hareket kapasitesi olmasının gerekliliği de vurgulanmıştır. Bu, NATO’nun Avrupa ayağındaki güçlerinden seçilebileceği gibi, NATO dışında da oluşturulabilecektir.”
Yukarıda bahsedilen AB zirvesinin adı nedir?
CDoğru cevap
Açıklama
Fransa ve İngiltere arasında yapılan St. Malo Zirvesi, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası’nın (AGSP) miladıdır. Bu zirvede Avrupa’nın NATO’dan bağımsız olarak, özellikle Balkanlar gibi bölgelerdeki krizlere müdahale edebilecek “özerk askeri kapasiteye” sahip olması gerektiği kararlaştırılmıştır.
Soru 13
Yaklaşık 120 bin sayfadan oluşan AB Hukuk sistemine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama
“Acquis Communautaire” teriminden gelen müktesebat, AB’nin kurulduğu günden bugüne oluşturduğu tüm yasaları, yönetmelikleri, standartları ve Avrupa Adalet Divanı kararlarını kapsar. Aday ülkeler, üye oldukları anda bu devasa hukuk külliyatını kendi iç hukuklarına aktarmış olmak zorundadırlar.
Soru 14
AB’nin Ortak Dışişleri ve Savunma Politikası, Adalet ve Güvenlik Politikası ve Maastricht Antlaşması üzerindeki bazı değişiklikleri içeren ve Mayıs 1999’da yürürlüğe giren antlaşma hangisidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Amsterdam Antlaşması, Avrupa Birliği’nin karar alma mekanizmalarını hızlandırmak ve birliği genişlemeye hazırlamak amacıyla imzalanmıştır. Bu antlaşma ile “Esneklik” kavramı getirilmiş ve Ortak Dış ve Güvenlik Politikası daha kurumsal bir yapıya kavuşturulmuştur.
Soru 15
Türkiye, 12 Eylül 1963 tarihinde imzalanan ve 1 Aralık 1964’te yürürlüğe giren hangi antlaşma ile AET’ye “ortak üye” olmuştur?
BDoğru cevap
Açıklama
Ankara Antlaşması, Türkiye-AB ilişkilerinin anayasası sayılır. Hazırlık, geçiş ve son dönem olmak üzere üç aşamalı bir entegrasyon öngören bu antlaşma, nihai hedefin tam üyelik olduğunu açıkça belirten hukuki bir temeldir.
Soru 16
AB’nin de desteklediği, BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından son şekli verilen Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik plan hangi tarihte adada referanduma sunulmuştur?
EDoğru cevap
Açıklama
Annan Planı referandumu Kıbrıs tarihinde bir dönüm noktasıdır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti plana yüzde 65 “Evet” derken, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi yüzde 75 “Hayır” demiştir. Bu sonuçlara rağmen Rum tarafı 1 Mayıs 2004’te tüm adayı temsilen AB üyesi olmuştur.
Soru 17
1999 yılı Haziran ayında Köln’de yapılan Avrupa Konseyi toplantısında temelleri atılan ve AB’nin kriz çözümlerine yönelik oluşturmaya yöneleceği politikanın adı nedir?
EDoğru cevap
Açıklama
Köln Zirvesi’nde AB’nin askeri ve sivil kriz yönetim yeteneklerinin geliştirilmesine karar verilmiştir. Bu karar, AB’nin sadece ekonomik bir dev değil, aynı zamanda küresel güvenliğe askeri araçlarla da müdahale edebilen bir aktör olma iddiasını (AGSP) temsil eder.
Soru 18
9 Şubat 2005 tarihinde açıklanan “Sosyal Gündem” aşağıdakilerden hangisini canlandırmak üzere belirlenmiştir?
BDoğru cevap
Açıklama
2000 yılında kabul edilen Lizbon Stratejisi, AB’yi 2010 yılına kadar dünyanın en rekabetçi ekonomisi yapmayı hedefliyordu. Ancak hedeflerin gerisinde kalınması üzerine 2005’te bu süreci canlandırmak ve sosyal boyutunu (istihdam, eşitlik vb.) güçlendirmek için yeni Sosyal Gündem programı ilan edilmiştir.
Soru 19
2011’den itibaren Türkiye’ye yoğun mülteci akını gerçekleşmesine sebep olan ve kayıtlı olarak 3,1 milyonu aşıp Türkiye’yi dünyanın en büyük mülteci ev sahibi haline getiren olay aşağıdakilerden hangisidir?
EDoğru cevap
Açıklama
Suriye’de 2011 yılında patlak veren iç savaş, modern tarihin en büyük göç hareketlerinden birine neden olmuştur. Türkiye, “açık kapı politikası” ile bu süreçte yaklaşık 4 milyon sığınmacıya ev sahipliği yaparak dünyada en fazla mülteci barındıran ülke konumuna gelmiştir.
Soru 20
AB para politikasından ve AB para birimi olan Euro’nun yönetiminden sorumlu olan organın adı nedir?
BDoğru cevap
Açıklama
Merkezi Frankfurt’ta bulunan Avrupa Merkez Bankası (ECB), Euro bölgesinde fiyat istikrarını sağlamak ve para politikalarını yürütmekle görevli bağımsız bir kurumdur. Üye devletlerin ulusal merkez bankalarıyla eşgüdümlü olarak çalışır.