Ara Sınav (Vize) 2023-2024 20 soru

Bilişim Hukuku 2023-2024 Ara Sınav (Vize)

Kaynak: https://lolonolo.com/2025/10/26/bilisim-hukuku-2023-2024-vize-sorulari/

📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)

Bilişim hukuku 2023-2024 Vize Soruları

Bilişim hukuku 2023-2024 Vize Soruları

Giriş

Bilişim hukuku, dijitalleşen dünyada ortaya çıkan hukuki sorunları düzenleyen dinamik bir hukuk alanıdır. Bu alan, hem hak ve yükümlülükleri (maddi hukuk) hem de bu hakların uygulanma süreçlerini (şekli hukuk) ilgilendiren kuralları içerir. Bilişim hukukunun asli konuları arasında elektronik sözleşmeler ve sosyal medya hukuku yer alırken, “bilgisayar programlarının nasıl programlanacağı” gibi teknik konular bu alanın dışında kalır. Bu makalede, bilişim hukukunun temelini oluşturan fikri mülkiyet, alan adı hukuku ve internet aktörlerinin sorumlulukları incelenecektir.

Fikri Mülkiyet ve Bilgisayar Programları

Bilişim hukukunun en önemli alanlarından biri fikri mülkiyettir. Fikri mülkiyet; Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku (FSEK), Marka Hukuku ve Tasarım Hukuku gibi dalları kapsar. “Faydalı bilgiler hukuku” ise bu alanın standart bir başlığı değildir.

İnternet Hukuku ve Aktörlerin Sorumluluğu

İnternet hukuku, Türkiye’de akla ilk gelen “5651 Sayılı Kanun” başta olmak üzere çeşitli düzenlemeleri içerir. Bu kanun, internetteki temel aktörleri ve sorumluluklarını tanımlar:

Bu kanun, “elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı” gibi kavramları değil, e-ticaret kanunu tanımlar. Kanuna göre, “içerik sağlayıcının sorumluluğu itibariyle, kendi içeriği ile başkasına ait içeriğe verdiği bağlantı arasında ayrım yapılmıştır”.

Alan Adı (Domain Name) Hukuku

Alan adları, IP adreslerinin akılda kalmasını sağlayan sistemlerdir. Hukukumuzda bu konuyu bütün ayrıntılarıyla düzenleyen tek bir “Alan Adı Kanunu” bulunmamaktadır. Alan adı tahsisindeki temel hukuki tartışma, “alan adının tekliği” ile bu ad üzerinde hak iddia eden “farklı hukuki pozisyonların (marka, isim, eser adı vb.) çok sayıda olmasından” kaynaklanır. Örneğin, “Cemile” isimli romanın yazarı ile “Cemile” adlı bir kişinin aynı alan adını talep etmesi durumunda, kural olarak “ilk gelen alır” ilkesi geçerlidir, çünkü haklar arasında bir üstünlük sıralaması yoktur. Alan adları “belgeli” (.dr.tr gibi) veya belgesiz (.com.tr gibi) olarak tahsis edilebilir.

Sonuç

Bilişim hukuku, “Normlar Hiyerarşisi” (en üstte Anayasa’nın olduğu hukuk kuralları sıralaması) içinde, Sınai Mülkiyet Kanunu’nda düzenlenen “patent hukuku” gibi klasik alanlarla da kesişir. Bir bilgisayar programını internetten indirmek “çoğaltma hakkı” ihlaliyken, programın yüklü olduğu telefonu satmak “yayma hakkı” ile ilgilidir. Bu karmaşık ve sürekli gelişen hukuk dalı, teknolojinin getirdiği yeniliklere hukuki çözümler üretmeye devam etmektedir.

Bilişim hukuku 2023-2024 Vize Soruları

Bilişim hukuku 2023-2024 Vize Soruları

20 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
Bilgisayar programlarında eser sahipliği açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
BDoğru cevap
Açıklama
Eser sahipliği, fikri bir ürünün meydana getirilmesini gerektirir. Sekreterlik görevi gibi teknik veya yardımcı işler yapanlar, program üzerinde hususiyet (özgünlük) taşımadıkları için eser sahibi sayılmazlar. Dolayısıyla ifade yanlıştır.
Soru 2
Alan adı sistemi açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
DDoğru cevap
Açıklama
Hukukumuzda Alan Adı Kanunu adıyla doğrudan ve bütün ayrıntılarıyla bir düzenleme bulunmamaktadır. Alan adı sistemi, mevzuatta farklı kanun ve yönetmeliklerle düzenlenmektedir. Bu nedenle ifade yanlıştır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi eser sahibinin mali veya manevi haklarından değildir?
DDoğru cevap
Açıklama
Eser sahibinin mali hakları (Çoğaltma, Yayma, İşleme, Temsil, İletim), manevi hakları (Adı Belirtme, Umuma Arz, Eserde Değişiklik Yapılmasını Yasaklama) ve istisnai olarak Takip Hakkı (mali) bulunur. Umumu yönlendirme hakkı bu haklardan biri değildir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi, alan adının tahsisi hakkında yürütülen ve alan adının kime verilmesinin daha doğru olacağı yönündeki tartışmanın maddi temelini oluşturur?
DDoğru cevap
Açıklama
Alan adlarının tahsisindeki temel sorun, her bir alan adının tek olması (domain name scarcity) ancak aynı anda bu tekliğe hak iddia eden çok sayıda hukuki pozisyonun (marka hakkı, kişi adı, eser adı vb.) bulunmasıdır. Bu durum tartışmanın maddi temelini oluşturur.
Soru 5
İnternetteki temel süjeler ve/veya bunların sorumluluğu açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
EDoğru cevap
Açıklama
Kanun (5651 Sayılı Kanun) içeriğin sahibini (kendi içeriği) ve dışarıya verdiği bağlantıları (başkasının içeriği) farklı sorumluluk kurallarına tabi tutmaktadır. Kendi içeriğinden sorumluluk her zaman vardır, dış bağlantılardan sorumluluk ise sınırlıdır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi fikri mülkiyet hukuku alanı değildir?
CDoğru cevap
Açıklama
Fikri Mülkiyet Hukuku temel olarak Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku ile Sınai Mülkiyet Hukukundan (Marka, Patent/Faydalı Model, Tasarım, Coğrafi İşaretler) oluşur. Faydalı bilgiler hukuku (bilgi, veritabanı vb. koruması farklı alanlarda düzenlenir) fikri mülkiyetin asli alanlarından değildir.
Soru 7
Cemile isimli romanın yazarı ile adı Cemile olan bir kişi arasındaki www.cemile.com.tr alan adı uyuşmazlığı açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
BDoğru cevap
Açıklama
Türk hukukunda alan adı uyuşmazlıklarında, kural olarak, farklı hukuki dayanaklara (kişi adı, eser adı, marka) dayanan haklar arasında kesin bir hiyerarşik öncelik yoktur. Alan adını ilk kaydettiren (ilk gelen alır kuralı) ya da haklı gerekçesi olan tarafın pozisyonu bu nedenle önem kazanır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi belgeli alan adı örneğidir?
DDoğru cevap
Açıklama
.dr.tr gibi alan adları (belirli meslek gruplarına, kurumlara veya faaliyetlere özgü) tahsis edilirken, başvuranın ilgili mesleği veya kurumu kanıtlayan belge sunması gerekir. .com.tr, .net.tr, .biz.tr gibi genel alan adları belgesiz tahsis edilir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi SMK m. 7 III hükmü açısından yanlıştır?
BDoğru cevap
Açıklama
Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m. 7 III hükmü, markanın tanınmışlığını korur ve bu korumanın sağlanabilmesi için markanın izinsiz kullanımının ticari olması veya markanın itibarına zarar vermesi gerekir. Dolayısıyla kullanımın ticari olup olmaması önemlidir (yani önemsizdir ifadesi yanlıştır).
Soru 10
Bir bilgisayar programının FSEK kapsamında korunabilmesi için aşağıdakilerden hangisi gerekli değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) uyarınca bir eserin korunabilmesi için hususiyet (özgünlük, D) taşıması yeterlidir; ancak standardın üstünde olması gibi ek bir özgünlük derecesi gerekli değildir. Programın fikri ürün olması (B), dışarıdan algılanabilir olması (A) ve kanundaki kategoriye girmesi (C) korunma şartlarıdır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi bilişim hukukunun asli konularından değildir?
ADoğru cevap
Açıklama
Bilişim hukuku, hukuki düzenlemeler, sorumluluk ve haklarla ilgilenir. Bilgisayar programlarının nasıl programlanacağı ise bir teknik bilgi alanıdır ve bilişim hukukunun asli konularından değildir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi bir bilgisayar programının FSEK kapsamında korunan unsurlarından değildir?
CDoğru cevap
Açıklama
FSEK, bilgisayar programının kendisini (Kaynak kodu, Nesne kodu), hazırlık tasarımlarını ve akış planını korur. Ancak programın temelinde yatan ilkeler, yöntemler, işletim sistemleri veya algoritmalar gibi fikirler korunmaz. Bu, FSEK’in temel felsefesidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi bilişim hukukuna özgü olan ve akla ilk gelen kanundur?
BDoğru cevap
Açıklama
5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, internet hukuku ve içeriğe erişim konularının en temel ve özgü kanunudur.
Soru 14
Aşağıdaki fiillerden hangisi bilgisayar programlarının FSEK kapsamında korunması açısından önem taşımaz?
EDoğru cevap
Açıklama
FSEK, eserin mali ve manevi haklarını (çoğaltma, yayma, işleme, umuma arz) korur. Programın hangi dilde yazıldığı (C#, Java vb.) ise hukuki koruma açısından doğrudan bir önem taşımaz.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi bir alan adı uyuşmazlığı doğurmaz?
ADoğru cevap
Açıklama
Alan adları sistemini eleştiren düşüncelerin yayınlanması, bir fikir özgürlüğü faaliyetidir ve doğrudan bir alan adı uyuşmazlığı (iki kişi veya kurumun aynı isme hak iddia etmesi) doğurmaz.
Soru 16
Normlar hiyerarşinin anlamı aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?
CDoğru cevap
Açıklama
Normlar Hiyerarşisi, hukuk kurallarının geçerlilik ve üstünlük sırasına göre piramidal bir yapıda düzenlendiğini ifade eden temel ilkedir. En üstte Anayasa yer alır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi İnternet Kanununda tanımlanan hususlardan değildir?
ADoğru cevap
Açıklama
İnternet Kanunu (5651 Sayılı Kanun) yer sağlayıcı, erişim sağlayıcı, toplu kullanım sağlayıcı ve sosyal ağ sağlayıcı gibi internetteki aktörleri tanımlar. Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ise 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da tanımlanmıştır.
Soru 18
Patent hukuku açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
ADoğru cevap
Açıklama
Patent hukuku, buluşları koruyan ve Sınai Mülkiyet Kanununda (SMK) düzenlenmiş temel bir alandır. Marka koruması (B) Patent hukuku değil, Marka Hukuku alanıdır.
Soru 19
Bilişim hukuku hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
EDoğru cevap
Açıklama
Bilişim hukuku, hem hak ve yükümlülükleri (maddi hukuk) hem de bu hakların uygulanma süreçlerini (şekli hukuk) ilgilendiren kuralları içerdiği için, maddi ve şekli hukuk ayrımında her iki alanda da kalan yönleri olan bir hukuk dalıdır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi çoğaltma hakkı kapsamında kalmaz?
CDoğru cevap
Açıklama
Çoğaltma hakkı, eserin maddi kopyalarını yapma yetkisidir (indirme, kopyalama). Cep telefonunu satmak, eserin (programın) yayma hakkı kapsamında kalır, çoğaltma hakkı kapsamında kalmaz.