Final 2024-2025 20 soru

Bilişim Hukuku 2024-2025 Final

Kaynak: https://lolonolo.com/2025/11/15/bilisim-hukuku-2024-2025-final-sorulari/

📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)

Bilişim hukuku 2024-2025 Final Soruları

Giriş

Bilişim hukuku, dijital teknolojilerin gelişimiyle ortaya çıkan hukuki sorunları düzenleyen dinamik bir alandır. Bu alan, “Elektronik Sözleşmeler”den “Sosyal Medya Hukuku”na kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Bilişim hukuku, hem maddi hem de şekli hukuk alanlarına giren yönleri olan karma bir yapıdadır. Bu makalede, bilişim hukukunun temelini oluşturan fikri mülkiyet, alan adı hukuku, veri koruma ve internet aktörlerinin sorumlulukları incelenecektir.

Fikri Mülkiyet ve Dijital Dünya

Fikri mülkiyet, Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku (FSEK) ile Sınai Mülkiyet Hukuku’nu (Marka, Patent vb.) kapsar. Bilişim hukuku, özellikle FSEK ile yakından ilişkilidir.

İnternet Aktörleri ve Sorumluluk (5651 Sayılı Kanun)

Türkiye’de bilişim hukukuna özgü akla ilk gelen kanun “5651 Sayılı Kanun”dur. Bu kanun, internetteki aktörleri tanımlar:

“Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı” ise bu kanunda değil, E-Ticaret Kanunu’nda tanımlanmıştır.

Alan Adı Hukuku

Alan adları, IP adreslerinin akılda kalmasını sağlayan teknik bir araçtır. Hukukumuzda bu konuyu bütüncül olarak düzenleyen bir “Alan Adı Kanunu” bulunmamaktadır.

Digital Reklamcılık

Arama motorlarında anahtar sözcük (keyword) reklamcılığı, marka hukuku açısından sorunlar yaratabilir. ”Negatif eşleme”, reklamverenin, reklamının belirli arama terimlerinde (anahtar sözcüklerle örtüşen) gösterilmemesini sağlamak için kullandığı bir yöntemdir. Kişinin yıllar önce yaşadığı bir olumsuzluğun arama sonuçlarından çıkarılmasını istemesi ise reklam hukuku değil, “unutulma hakkı” sorunudur.

E-Ticaret ve Bilişim Suçları

E-Ticaret Hukuku: İnternet üzerinden yapılan ticari faaliyetleri düzenler. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre, mesafeli sözleşmelerde tüketici cayma hakkı konusunda bilgilendirilmezse, yasal cayma hakkı süresiyle bağlı kalmaz. “Ticari amaçla hareket etmeyen” bir kullanıcının kişisel tatil görüntülerini paylaşması e-ticaret hukuku kapsamında değildir.

Bilişim Suçları: Ağırlıklı olarak TCK’da (örn: TCK m. 243 – Bilişim Sistemine Girme) ve FSEK gibi özel kanunlarda düzenlenmiştir; TMK’da düzenlenmemiştir. “Bilişim sistemine girme suçu”, sırf sisteme girilmesiyle oluşur, ayrıca bir zarar veya sonuç elde edilmesi gerekmez (tehlike suçudur).

Kişisel Verilerin Korunması

Kişisel verilerin işlenmesinde temel ilkelere uyulmalıdır. Veri işleme sürecinin açık, anlaşılır ve veri sahibinin bilgilendirilmesini ifade eden ilke “şeffaflık ilkesidir”. “Sosyal medyada açık tutulan kişisel verilerin işlenmesinin serbest olduğu” ilkesi ise yanlıştır; bu veriler de KVKK koruması altındadır.

Elektronik İmza: Kanunda, “başka bir elektronik veriye eklenen… ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veri” olarak tanımlanmıştır.

Sonuç

Bilişim hukuku, “Anayasa”nın en üstte olduğu normlar hiyerarşisi içinde, FSEK’ten TCK’ya kadar birçok alanı yatay olarak kesen bir disiplindir. Afetlerde medya iletişimi gibi konulardan sosyal medya mirasçılığına kadar dijital yaşamın her alanını düzenlemeye çalışmaktadır.

Bilişim hukuku 2024-2025 Final Soruları

Soru 1

Avrupa Adalet Divanı (ABAD) özellikle fikir ve sanat eserleri hukuku kapsamında link vermeden kaynaklı sorumluluk hususunda pek çok karar (basit link, derin link, frame vs. hakkında) vermiştir.
Divanın bu alandaki kararları itibariyle aşağıdaki tespitlerden hangisi yanlıştır?

DDoğru cevap

Açıklama

Bir başkasının internetteki eserini önce kopyalayıp (çoğaltma hakkı ihlali), sonra kendi web sitesinde yayınlamak (umuma iletim hakkı ihlali) her halükarda serbest değildir. Bu durum, eser sahibinin temel mali haklarını doğrudan ihlal eder ve Adalet Divanının içtihadına göre serbestlik değil, hak ihlali oluşturur.

Soru 2

Doğrudan sosyal medya üzerinden pek çok fikri hak ihlali gerçekleşmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan bu kapsamda değerlendirilebilecek bir fikri hak ihlalidir?

BDoğru cevap

Açıklama

Bir çizerin karikatürü Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında bir eserdir. Bu eserin sahibinin izni olmadan sosyal medyada yayınlanması, doğrudan eser sahibinin çoğaltma ve umuma iletim gibi mali haklarının ihlalidir.

Soru 3

Arama motorları üzerinden anahtar sözcük reklamcılığında negatif eşleme açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

ADoğru cevap

Açıklama

Negatif eşleme, bir reklamverenin, reklamının belirli arama terimlerinde (anahtar sözcüklerle örtüşen) gösterilmemesini sağlamak için kullandığı bir yöntemdir. Bu, reklam gösterimini engellediği için “negatif” sıfatını almaktadır.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi arama motoru bazı reklamlara dair bir hukuki sorun olarak görülemez?

EDoğru cevap

Açıklama

Yıllar önce yaşanan bir olumsuzluğun aramalarda öne çıkmasını engellemek için uğraşmak, Unutulma Hakkı (Right to be forgotten) sorunu olup, arama motoru reklamcılığı ile ilgili bir hukuki sorun olarak görülemez. Diğer şıklar (A, B, C, D) marka hakkı ve kişilik hakkı ihlali (haksız rekabet) bağlamında doğrudan reklamcılık hukuku sorunlarıdır.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi bilişim hukuku kapsamında kalan bir sosyal medya hukuku sorunu değildir?

BDoğru cevap

Açıklama

Sosyal medyada tanışan iki kişinin nişanlanması (B), Bilişim Hukuku kapsamında kalan bir sosyal medya hukuku sorunu değildir; bu durum, Medeni Hukuk ve özel yaşam alanına girer. Diğer şıklar (Hesabın miras kalması, yasalara aykırı pazarlama, kişilik hakkı ihlali, yargı kararını uygulamama) doğrudan Bilişim Hukuku ve ilgili mevzuat (Ticaret, TCK, 5651 Sayılı Kanun) sorunlarıdır.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi güncel alan adı sistemimiz açısından doğrudan aktörlerden biri olarak görülebilir?

CDoğru cevap

Açıklama

Güncel alan adı sistemimizde (Nic.tr’den TRABİS’e geçiş sürecinde), doğrudan alan adı tescil işlemlerini gerçekleştiren ve yöneten aktörler Alan adı kayıt kuruluşlarıdır (Registrars).

Soru 7

Bilişim sistemine girme suçu (TCK m. 243) açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

BDoğru cevap

⚠️ Cevap anahtarı tartışmalı: TCK m. 243 bilişim sistemine girme suçu yalnızca kasten işlenir, taksirle işlenemez; doğru ifade C (zarar/sonuç unsur değildir). Anahtar B.

Soru 8

Bilişim suçları açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

CDoğru cevap

Açıklama

Kişilik hakkı ihlalleri önemli bir bilişim hukuku sorunu olsa da, Türk Medeni Kanunu (TMK) (C) bu tür ihlalleri bilişim suçu kapsamında düzenlemez. Bilişim suçları TCK ve FSEK gibi özel ceza hükümlerinde düzenlenir. TMK ise özel hukuk (tazminat, haksız fiil) alanında koruma sağlar.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi FSEK itibariyle programcının (eser sahibinin) kanunda düzenlenmiş mali haklarından biridir?

ADoğru cevap

Açıklama

FSEK kapsamında eser sahibinin mali hakları; çoğaltma, işleme, yayma, temsil ve umuma iletim haklarıdır. Programı yayma hakkı (A), bu mali haklardan biridir.

Soru 10

Kişisel verilerin işlenmesi süreci açısından, bu sürecin, verisi işlenen kişi penceresinden (işleme sürecinin, neyin ve kim tarafından işlendiğinin vs.) açık/belirli olmasını, bu süreçte veri üzerindeki hakimiyetinin korunmasını ve sürece dair bilgilenme imkânı verilmesini ifade eden ilke aşağıdakilerden hangisidir?

CDoğru cevap

Açıklama

İşleme sürecinin açık/belirli olmasını, veri sahibine bilgilenme imkânı verilmesini ve süreç üzerindeki hakimiyetinin korunmasını ifade eden temel ilke Şeffaflık ilkesidir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi e-ticaret hukuku açısından ele alınabilecek bir konu değildir?

CDoğru cevap

Açıklama

E-ticaret hukuku, temel olarak ticari amaçla yapılan işlemleri, mesafeli sözleşmeleri ve haksız rekabeti inceler. Ticari amaç taşımayan bir kullanıcının kişisel tatil görüntülerini paylaşması (C), e-ticaret hukuku değil, daha çok Kişilik Hukuku veya sosyal medya hukuku kapsamındadır.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi fikri mülkiyet hukukuyla ilgili bir temel ilkeyi karşılar veya ifade eder?

BDoğru cevap

Açıklama

Fikri mülkiyet hukuku, fikri ürünün aynı anda farklı koruma biçimlerinden yararlanmasına izin verir (örneğin, bir yazılım hem FSEK ile hem de marka/tasarım ile korunabilir). Bu durum, farklı alanlarda aynı anda birlikte korunabilme ilkesini ifade eder.

Soru 13

Fikir ve sanat eserleri kapsamında korunan ve internette yayınlanmış bir esere basit, frame ya da başka bir şekilde link verilmesi, asıl olarak aşağıdakilerden hangi hak açısından önem taşımaktadır?

DDoğru cevap

Açıklama

İnternette bir esere link verilmesi, o eserin internet kullanıcılarına ulaştırılması (erişime sunulması) ile ilgili olduğundan, FSEK’teki Umuma iletim hakkı açısından önem taşır.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi kişisel verilerin işlenmesi açısından geçerli genel ilkelerden değildir?

DDoğru cevap

Açıklama

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda (KVKK) sayılan genel ilkelere göre, sosyal medyada açık tutulsa dahi kişisel verilerin işlenmesi kural olarak serbest değildir (D şıkkı yanlıştır). Verilerin işlenmesi, KVKK’daki şartlara (rıza, hukuka uygunluk, amaçla sınırlılık vb.) tabidir.

Soru 15

Hukukumuz açısından kurallar hiyerarşisinde en üste yer alan hukuk kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

ADoğru cevap

Açıklama

Türkiye Cumhuriyeti hukuk sisteminde Anayasa (A), kurallar hiyerarşisinin en üstünde yer alan temel hukuk kaynağıdır. (Not: Temel hak ve özgürlüklerle ilgili Milletlerarası Antlaşmalar Kanunların üstünde sayılabilir, ancak Anayasa hepsinin üzerindedir.)

Soru 16

Alan adına dair hukuki nitelik tartışmaları ve bu itibarla bunun mutlak hak olarak nitelenebilirliği veya nitelenemezliği tartışması açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

EDoğru cevap

Açıklama

Alan adının kendisi mutlak bir hak olmasa da, alan adının kullanım yoluyla ayırt edici nitelik kazanarak bir marka haline gelmesi mümkündür. Bu durumda, marka olarak tescil edilmesi veya korunması halinde mutlak hak olarak korunur.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi yer sağlayıcı açısından bir yükümlülüktür?

EDoğru cevap

Açıklama

5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’a göre, yer sağlayıcıların genel bir denetim yükümlülüğü (A, B) yoktur; ancak yargı kararı ile hukuka aykırılığı tespit edilen içeriğin bildirilmesi halinde, söz konusu içeriği yayından çıkarma yükümlülüğü (E) bulunmaktadır.

Soru 18

Tüketicinin Korunmasına Dair Kanun’da mesafeli sözleşmeler için getirilmiş cayma hakkı itibariyle aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

EDoğru cevap

Açıklama

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre, tüketici cayma hakkı konusunda usulüne uygun olarak bilgilendirilmezse, cayma hakkını kullanma süresi, her halükarda o sürenin bitiminden itibaren bir yıl sonra sona ermek üzere, kanuni süreyle bağlı olmaz.

Soru 19

İlgili Kanunda, “başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veri” şeklinde tanımlanan husus aşağıdakilerden hangisidir?

DDoğru cevap

Açıklama

Tanımı yapılan ifade, Elektronik İmza Kanunu’nda yer alan elektronik imza tanımıdır. Elektronik imza, başka bir elektronik veriye eklenen ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan veridir.

Soru 20

Bilişim ceza hukukundaki koruma tedbirleri açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

ADoğru cevap

Açıklama

5651 Sayılı Kanun’da düzenlenen erişimin engellenmesi koruma tedbirlerini vermeye yetkili asıl organlar Sulh Ceza Hakimliği veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısıdır. BTK Başkanı (A) ise istisnai durumlarda (genellikle katalog suçlarda veya idari kararlarda) karar vermeye yetkili kılınmıştır, asıl yetkili organ değildir.