Bilişim hukuku; internet ortamındaki aktörlerin sorumlulukları, alan adlarının yönetimi ve yazılımların fikri mülkiyet hakları gibi konuları kapsayan karma bir hukuk dalıdır. Bu ders notu, vize sorularından hareketle hukukun temel ilkeleri, 5651 sayılı kanun ve yazılım telif hakları üzerine odaklanmaktadır.
1. Hukukun Temel İlkeleri ve Bilişim Hukuku
2. İnternet Hukuku ve Alan Adları
3. Yazılımlar ve Fikri Mülkiyet Hakları
Bilişim hukuku 2025-2026 Vize Soruları
Bilişim Hukuku 2025-2026 Vize Soruları
20 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
Hukukumuz açısından, hukukun diğer toplumsal düzen kurumlarından farklılığına dair aşağıdaki ibarelerden hangisi doğrudur?
CDoğru cevap
Açıklama
Hukuk kurallarını din, ahlak ve görgü kuralları gibi diğer toplumsal düzen kurallarından ayıran en temel özellik, devlet tarafından konulmuş olması ve uyulmaması durumunda devletin zorlayıcı gücü (maddi yaptırım) ile karşılaşılmasıdır.
Soru 2
Alan adı sistemi açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
BDoğru cevap
Açıklama
Türkiye’de alan adları için “Alan Adı Kanunu” adıyla müstakil ve tüm ayrıntıları düzenleyen bir kanun yoktur. Alan adları genellikle İnternet Kanunu (5651), Elektronik Haberleşme Kanunu ve ilgili yönetmelikler (İnternet Alan Adları Yönetmeliği gibi) çerçevesinde düzenlenir.
Soru 3
Bilişim hukuku hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
CDoğru cevap
Açıklama
Bilişim hukuku; hem özel hukuku (sözleşmeler, fikri mülkiyet) hem de kamu hukukunu (bilişim suçları) ilgilendiren karma (sui generis) bir hukuk dalıdır. Hakların özüne ilişkin kurallar içermesiyle “maddi”, usule ilişkin kurallar içermesiyle “şekli” hukuk özelliklerini bir arada taşır.
Soru 4
Bir Yargıtay kararına konu olan olayda Ankara’da nakliyat alanında çalışan A http://www.ankaraarasnakliyat.com.tr alan adını almış ve bunu kullanmaktadır. A’nın aras ibaresiyle örtüşen bir hukuki pozisyonu bulunmamaktadır. Aras Kargo şirketi bu yapılanın hukuka aykırı olduğunu iddia etmektedir.
Bu tür bir olayda aşağıdaki şıklardan hangisi doğru şık olarak nitelenir?
EDoğru cevap
Açıklama
Alan adı uyuşmazlıklarında, tescil edilen ibarenin karakteristik kısmının (örnekte “Aras”) başkasına ait tescilli bir marka veya ticaret unvanı ile örtüşmesi durumunda, alan adını alan kişinin bu ibareyi kullanmak için “haklı bir nedeni” veya “üstün bir hakkı” olmalıdır. A’nın böyle bir hakkı olmadığı için kullanım hukuka aykırıdır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi İnternet Kanununda tanımlanan hususlardan değildir?
ADoğru cevap
Açıklama
5651 sayılı İnternet Kanunu’nda yer, erişim, içerik, toplu kullanım ve sosyal ağ sağlayıcı tanımları yer alır. “Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı” tanımı ise 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da yer almaktadır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi SMK m. 7 III hükmü açısından yanlıştır?
CDoğru cevap
Açıklama
Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m. 7/III uyarınca, markanın alan adı olarak kullanımının marka ihlali sayılabilmesi için bu kullanımın “ticari etki yaratacak biçimde” (ticari alanda) yapılması gerekir. Tamamen ticari olmayan, kişisel kullanımlar kural olarak bu hüküm kapsamına girmez.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi alan adlarının korunmasına dair hukuki rejimde dikkate alınan ilkelerdendir?
ADoğru cevap
Açıklama
Alan adı uyuşmazlıklarında “ilk gelen alır” kuralı temel olsa da, markanın önceliği ilkesi bu kuralın en önemli istisnalarından biridir. Tescilli bir markanın alan adı olarak kötü niyetli veya haksız kullanımı marka hakkına tecavüz teşkil eder.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi, alan adının tahsisi hakkında yürütülen ve alan adının kime verilmesinin daha doğru olacağı yönündeki tartışmanın maddi temelini oluşturur?
CDoğru cevap
Açıklama
Teknik olarak bir alan adı dünyada sadece bir kişiye tahsis edilebilir (teklik). Ancak aynı isme sahip birden fazla marka, şirket veya kişi olabilir (çokluk). Bu “tek” olanın kime “haklı” olarak verileceği tartışması, bilişim hukukunun alan adları konusundaki temelidir.
Soru 9
Bilgisayar programlarının patent hukukunda korunması açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
DDoğru cevap
Açıklama
Türkiye’de ve Avrupa’da bilgisayar programları “aslen” telif hakları (FSEK) ile korunur. Ancak, bir bilgisayar programı teknik bir sorunu çözüyorsa ve salt yazılımın ötesinde teknik bir etki yaratıyorsa (örneğin bir sanayi makinesini kumanda ediyorsa) patent ile korunması mümkündür.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi eser sahibinin mali veya manevi haklarından değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda eser sahibinin manevi hakları (umuma arz, adın belirtilmesi, eserde değişiklik yapılmasını men etme) ve mali hakları (işleme, çoğaltma, yayma, temsil, iletim, pay ve takip) sayılmıştır. “Umumu yönlendirme” adında bir hak bulunmamaktadır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Türk hukukunda geçerli olan sistem itibariyle belgeli alan adı örneğidir?
EDoğru cevap
Açıklama
Türkiye’de “.com.tr”, “.net.tr” gibi uzantılar artık belgesiz (“ilk gelen alır”) esasına göre verilirken, “av.tr” (avukatlar), “pol.tr” (polis), “gov.tr” (kamu) gibi uzantılar halen faaliyet alanını kanıtlayan resmi belgelerle tahsis edilmektedir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi bir ürünün Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku anlamında eser sayılması için gerekli koşullardan biridir?
ADoğru cevap
Açıklama
FSEK uyarınca bir fikri ürünün “eser” sayılabilmesi için; kanunda sayılan bir gruba girmesi (ilim-edebiyat, musiki vb.) ve sahibinin hususiyetini (orijinalliğini, imzasını) taşıması temel şarttır.
Soru 13
5651 Sayılı Kanunda (kısaca İnternet Kanununda) yer alan, “İnternet ortamı üzerinden kullanıcılara sunulan her türlü bilgi veya veriyi üreten, değiştiren ve sağlayan gerçek veya tüzel kişi” şeklindeki cümle şağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
DDoğru cevap
Açıklama
Kanun metninde geçen bu tanım doğrudan “İçerik Sağlayıcı”ya aittir. İçerik sağlayıcı, internette yayınlanan verinin asıl kaynağıdır ve kendi oluşturduğu içerikten sorumludur.
Soru 14
İnternetteki temel süjeler ve/veya bunların sorumluluğu açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
ADoğru cevap
Açıklama
5651 sayılı Kanun’a göre içerik sağlayıcı, bağlantı verdiği (link) içeriğin kendisine ait olduğunu veya kullanıcıyı o içeriğe yönlendirmeyi amaçladığını açıkça belirtmedikçe, bağlantı verdiği içerikten sorumlu değildir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi fikri mülkiyet hukukunda geçerli ilkelerden biridir?
EDoğru cevap
Açıklama
Buna “kümülatif koruma ilkesi” denir. Örneğin, bir bilgisayar programı hem FSEK kapsamında telif hakkı ile hem de (şartları varsa) patent hukuku veya haksız rekabet hükümleriyle aynı anda korunabilir.
Soru 16
Bilgisayar programlarında eser sahipliği açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
DDoğru cevap
Açıklama
Eser sahipliği için eserin oluşumuna “fikri bir katkı” sunulması gerekir. Sekreterlik, lojistik veya finansal destek gibi teknik/idari yardımlar kişiyi eserin “sahibi” yapmaz; sadece yaratıcı katkı sunanlar eser sahibi olabilir.
Soru 17
Normlar hiyerarşisinin anlamı aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?
BDoğru cevap
Açıklama
Normlar hiyerarşisi, hukuk kurallarının alt-üst ilişkisini belirler. Alttaki kural (yönetmelik gibi), üstteki kurala (kanun ve anayasa gibi) aykırı olamaz; bu durum hukuk devletinin ve hukuki güvenliğin temelidir.
Soru 18
Bilgisayar programlarının FSEK kapsamında korunması itibariyle yayma hakkı açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
BDoğru cevap
Açıklama
Hakların tükenmesi ilkesine göre; bir eserin orijinali veya çoğaltılmış nüshaları hak sahibi tarafından satış yoluyla piyasaya sürüldükten sonra, bu nüshaların yeniden satılması veya devredilmesi eser sahibinin yayma hakkını ihlal etmez.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında doğrudan korunan konulardan değildir?
BDoğru cevap
Açıklama
Marka, patent (buluş), tasarım, faydalı model ve coğrafi işaretler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile korunurken; telif hakları (eserler) 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) ile korunur.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi bir bilgisayar programının FSEK kapsamında korunan unsurlarından değildir?
DDoğru cevap
Açıklama
Telif hakkı “ifadeyi” korur, “fikri” korumaz. Bir bilgisayar programının kaynak kodu ve hazırlık tasarımları ifade edildikleri için korunur; ancak programın temelinde yatan fikirler ve matematiksel ilkeler serbesttir, telif hakkı ile korunamaz.