Borçlar Hukuku Ünite

Borçlar Hukuku Ünite – 2

( culpa in contrahendo ) varsa ağırlıklı
görüş sözleşme yükümlerinin uygulanması doğrultusundadır. Burada borç ilişkisi dürüstlük
kuralından doğduğuiçin , tarafların sözleşme görüşmesi amacıyla ilişki kurmaları yeterlidir.
Sonradan bu sözleşmeyi yapmaktan vazgeçmeleri veya sözleşmenin geçersiz olması
sorumluluğun borca aykırılığa dayanmasını önlemez.

Bazen mevcut bir sözleşme bağı sona erdikten sonra da tarafların bu sözleşme dolayısıyla kurdukları yakınlık bazı zarar verici davranışlara
zemin oluşturur. İşte bu tür zararlara sebep olan kusurlu davranışlara sözleşmenin ard etkisi
denir. Burada dürüstlük kuralından doğan borç ilişkisi, sadece birbirlerine zarar vermeme
yükümlülüğünden ibarettir.

Taraflardan birinin yakınları diğer tarafın borca aykırı davranışından zarar görürse, eğer borca aykırı davranan taraf diğer tarafın yakınlarının da bundan zarar göreceğini sözleşme kurulurken düşünebilecek durumda ise bunlara karşı
borca aykırılık yükümlerine göre sorumlu olması kabul edilmektedir.

Bu görüş birbirlerinin güvenliğini gözetmelerini gerektirecek kadar yakın ilişkiye giren herkesin arasında bir borç ilişkisinin
doğacağını kabul etmektedir. Taraflar arasında bazen hiçbir sözleşme ilişkisi olmayabilir.
Ancak konumları itibariyle bir takım sosyal ilişkilere girmeye hazır olan kişilerin bu ilişki
gereği zarar vermeme borcunun doğduğu bazı durumlar vardır. Taraflar arasında sözleşme
olmasa da sosyal ilişkinin doğmasına sebebiyet veren kişi uğranılan zararı tazminle
yükümlüdür.

Bu teoriye göre, sözleşme yapmak ve böylece bir karşı edim
borç lanmak şartıyla kamuya sunulan hizmetlerden yararlanan kişi gerçekte böyle bir sözleşme
yapmak istemeksizin karşılıksız olarak bu hizmetten yararlanmış olsa bile, dürüstlük kuralı uyarınca fiilen kurulmuş olan bir borç ilişkisi ile bunun bedelini borçlanmış sayılacaktır.

Bu sonuc için sunulan edimden yararlanılmış olması yeterli görulmektedir.

Hukuki işlem, hukukun işlemi yapanın arzusuna uygun hukuki sonuç bağladığı irade
beyanıdır. Sözleşmeler iki taraflı hukuki muamelelerdir. İki taraf arasında karşılıklı ve
birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulur ve borç ilişkisinin en önemli kaynağını
oluştururlar. Sözleşmenin kurulması için öneri ile kabulün birleşmesi lazımdır. Bunun içinde
irade beyanın öneri ve kabul sayılıp sayılmayacağı ile irade beyanının ne anlama geldiği
güven teorisi çerçevesinde değerlendirilir.