Orta

Çevre Ekonomisinin Temelleri

Ekonomi-çevre ilişkisi, dışsallıklar, kamusal mallar ve çevresel değerleme yaklaşımları.

🎯 Öğrenme hedefleri

  • Çevrenin ekonomik işlevlerini sıralamak
  • Negatif dışsallığı ve piyasa başarısızlığını açıklamak
  • Çevresel değerleme yöntemlerini tanımak

Çevre ekonomiye üç işlev sunar: kaynak sağlama (hammadde), atık alma (emisyonları özümseme) ve yaşam desteği (iklim, ekosistem). Çevre sorunları, bu işlevlerin fiyat sistemine girememesinden doğar.

Dışsallıklar

Negatif dışsallık: üretim ya da tüketimin, bedelini ödemeden üçüncü kişilere zarar vermesi (fabrika atığının nehri kirletmesi). Özel maliyet toplumsal maliyetin altında kalır → mal aşırı üretilir; bu bir piyasa başarısızlığıdır. Kamusal mallar (temiz hava) dışlanamaz ve rekabetçi değildir; ortak mülkiyet kaynakları (deniz balıkçılığı) ise 'ortak malların trajedisi' ile aşırı kullanılır.

Çevresel değerleme

Çevresel değerin parasal ölçümü için: hedonik fiyat yöntemi (havası temiz semtlerde konut fiyat farkı), seyahat maliyeti (rekreasyon alanlarına yapılan harcama), koşullu değerleme (anketle ödeme istekliliği). Amaç, çevresel maliyet ve faydaları maliyet-fayda analizine dahil etmektir.

🔑 Temel kavramlar

DışsallıkNegatif dışsallıkKamusal malOrtak mülkiyetPiyasa başarısızlığıMarjinal dışsal maliyet

Bu konudan sorular

Bu konudan soru çöz →