Nominal faiz piyasada gözlenen orandır; reel faiz enflasyondan arındırılmış olandır. Fisher denklemi: nominal faiz ≈ reel faiz + beklenen enflasyon. Faiz oranlarını; para arzı, enflasyon beklentileri, kamu borçlanma ihtiyacı, ülke risk primi ve vade yapısı belirler.
Tahvil değerlemesi
Tahvil fiyatı, kupon ödemeleri ile anaparanın piyasa faiziyle iskonto edilmiş toplamıdır. Sonuç: piyasa faizi yükselirse tahvil fiyatı düşer (ters ilişki). Kupon oranı piyasa faizinin altındaysa tahvil iskontolu (nominal değerin altında), üstündeyse primli fiyatlanır. Vade uzadıkça fiyatın faiz değişimlerine duyarlılığı (vade riski/duration) artar.
Getiri eğrisi ve risk
Getiri eğrisi, aynı riskteki tahvillerin vadelerine göre getirilerini gösterir. Normal eğri yukarı eğimlidir (uzun vade yüksek faiz — likidite/vade primi); ters eğri resesyon beklentisine işaret eder. Risk-getiri ilişkisinde temel kural: yüksek beklenen getiri yüksek risk gerektirir; portföy çeşitlendirmesi sistematik olmayan (firmaya özgü) riski azaltır, piyasa (sistematik) risk kalır.