Ara Sınav (Vize) 2024-2025 20 soru

Finansal Piyasalar ve Kurumlar 2024-2025 Ara Sınav (Vize)

Kaynak: https://lolonolo.com/2026/02/05/finansal-piyasalar-ve-kurumlar-2024-2025-vize-sorulari/

📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)

Finansal Piyasalar Ve Kurumlar 2024-2025 Vize Soruları

Finansal Piyasaların Temelleri ve Birincil-İkincil Piyasa Ayrımı

Finansal piyasalar, fon arz edenler (tasarruf sahipleri) ile fon talep edenlerin (işletmeler, devlet) bir araya geldiği mecralardır. Bu piyasalarda hane halkı, yabancı fon sağlayıcılar ve özel işletmeler fon arz eden konumunda yer alabilirken, kooperatifler genellikle bu birincil listede sayılmaz. Menkul kıymetleri çıkaran şirketler ile tasarruf sahiplerinin doğrudan karşılaştığı, kıymetlerin ilk kez el değiştirdiği piyasaya Birincil Piyasa denir. Borsa gibi mevcut kıymetlerin işlem gördüğü yerler ise ikincil piyasalardır. Borsalar, mülkiyetin tabana yayılmasını ve likiditeyi sağlarken, şirketlerin banka kredilerine olan bağımlılığını azaltma işlevi görürler.

Bankacılık Sistemi ve Risk Yönetimi

Modern bankacılıkta bir bankanın diğer bankaları kontrol ettiği yapıya Holding Bankacılığı denir. Türkiye’de BDDK kurulmadan önce denetim yetkisi Hazine Müsteşarlığı, TMSF ve TCMB arasında paylaşılmaktaydı. Bankaların karşılaştığı temel riskler arasında Kredi Riski, Döviz Kuru Riski ve Operasyonel Risk yer alır. Faiz oranları ve döviz kurlarındaki dalgalanmaların tamamı Piyasa Riski kategorisindedir. Merkez Bankası (TCMB) cephesinde ise 2001 yılındaki yasal değişiklikle temel amaç Fiyat İstikrarını Sağlamak olarak netleştirilmiştir.

Menkul Kıymetler ve Borsaların Yapısı

Hisse senedi ve tahvil gibi menkul kıymetler misli nitelikte olup seri halinde çıkarılırlar. Ancak her menkul kıymet faiz geliri sağlamaz; örneğin hisse senetleri kar payı (temettü) getirir. Hisse senetlerinde nominal, ihraç ve borsa fiyatı gibi türler varken, literatürde standart bir reel fiyat tanımı bulunmaz. Borsa yapıları ülkeden ülkeye değişir; Anglo-Sakson ülkelerde üyeler tarafından anonim şirket statüsünde kurulan borsalara Özel Borsalar adı verilir. Yatırım bankalarının halka arzda fiyat garantisi vermesi işlemi ise Underwriting (Yüklenim) olarak tanımlanır.

Sigorta Sektörü ve Gelişim Dinamikleri

Dünya sigorta sektörü, stratejik önemi nedeniyle genellikle genel ekonomik büyümenin (GSYİH) üzerinde bir gelişim hızı sergiler. İsviçre gibi ülkeler hayat dışı sigortacılıkta dünya liderleri arasındadır. Türkiye’de ise sektör 1990 öncesinde Sabit Tarife sistemiyle yönetilirken, sonrasında serbest rekabete dayalı modele geçilmiştir. Şirketlerde apel borçlarını (sermaye taahhüdü) ödemeyenler için temerrüt faizi veya ortaklıktan çıkarma gibi yaptırımlar uygulanabilirken, hisselerin zorla satılması standart bir ceza yöntemi değildir.

Alternatif Finansman Yöntemleri: Factoring ve Leasing

İşletmelerin vadeli alacaklarını nakde çevirmek için kullandığı yönteme Factoring denir. Factoring; alacak yönetimi, tahsilat yönetimi ve nakit yönetimi fonksiyonlarını bir arada sunar. Diğer bir yöntem olan Leasing (Finansal Kiralama), yatırım mallarının kullanım hakkını sağlar. Tıbbi cihazlar veya santraller leasinge konu olabilirken; Patent Hakkı gibi gayri maddi (fikri) haklar için kiralama işlemi yapılamamaktadır.

Finansal Piyasalar Ve Kurumlar 2024-2025 Vize Soruları

Soru 1

Dünya sigorta sektörü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

DDoğru cevap

Açıklama

Dünya genelinde sigorta sektörü genellikle GSYİH’den (ekonomik büyümeden) daha hızlı bir büyüme oranı sergiler.

Soru 2

Şirketler tarafından çıkarılan menkul kıymetlere fiyat garantisi vererek daha sonra bunların piyasada kamuoyuna satış işlemine ne ad verilir?

DDoğru cevap

Açıklama

Yatırım bankalarının, şirketlerin ihraç ettiği menkul kıymetleri (hisse, tahvil) belirli bir fiyattan satın alma garantisi vererek halka arz etme işlemine ”Underwriting” (Yüklenim) denir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi menkul kıymetlerin özelliklerinden biri değildir?

ADoğru cevap

Açıklama

Tahvil, bono gibi borçlanma senetleri faiz geliri sağlar ancak Hisse Senedi gibi menkul kıymetler faiz değil, kar payı (temettü) getirir. Bu nedenle “tüm menkul kıymetler faiz geliri sağlar” ifadesi yanlıştır.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi finansal piyasalarda fon arz edenlerden biri değildir?

ADoğru cevap

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi apel borçlarını zamanında ödemeyenlere verilebilecek cezalardan biri değildir?

EDoğru cevap

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisinde factoringin sunduğu hizmetler doğru verilmiştir?

CDoğru cevap

Açıklama

Factoring hizmetleri üç temel fonksiyonu kapsar: 1. Finansman (Nakit yönetimi/ön ödeme), 2. Hizmet (Tahsilat/Muhasebe/Alacak yönetimi), 3. Garanti (Alacakların ödenmeme riskini üstlenme). C şıkkı bu fonksiyonları en iyi özetleyen seçenektir.

Soru 7

Aşağıdaki tarife sistemlerinden hangisi sigorta şirketlerinin 1990 öncesinde faaliyetlerini sürdürdüğü sistemdir?

DDoğru cevap

Açıklama

Türkiye’de sigortacılık sektöründe 1990 yılına kadar devlet tarafından belirlenen ”Sabit Tarife” sistemi uygulanmış, 1990’dan sonra “Serbest Tarife” sistemine geçilmiştir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi bütün Anglo-Sakson ülkelerinde, üyeleri tarafından bir mesleki kuruluş niteliğinde ve anonim şirket statüsünde kurulan borsalara verilen addır?

EDoğru cevap

Açıklama

Kıta Avrupası’nda borsalar genellikle devlet veya kamu kurumu niteliğindeyken (Resmi Borsalar); İngiltere ve ABD gibi Anglo-Sakson ülkelerde borsalar, üyelerin kurduğu ”Özel Borsa” (Private Exchange) statüsündedir.

Soru 9

2001 yılında TCMB Kanunu’nda yapılan değişiklikle TCMB’nin temel amacı olarak aşağıdakilerden hangisi belirlenmiştir?

ADoğru cevap

Açıklama

2001 yılında yapılan değişiklikle (1211 sayılı Kanun), Merkez Bankası’nın temel amacı açıkça ”Fiyat İstikrarını Sağlamak” olarak belirlenmiştir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi bankacılık sektörü risklerinden biri değildir?

ADoğru cevap

Açıklama

Bankacılıkta Piyasa, Kredi, Operasyonel ve Döviz Kuru riskleri temel risklerdir. Portföy Riski ise daha çok yatırım yönetimi (menkul kıymet) ile ilgili bir kavramdır ve genellikle “Piyasa Riski” başlığı altında veya çeşitlendirme bağlamında ele alınır; ana bankacılık risk kategorileri (Basel kriterleri vb.) arasında tek başına sayılmaz.

Soru 11

Aşağıdaki ülkelerden hangisi hayat dışı sigortası bakımından diğer ülkelerle karşılaştırıldığında daha ileri durumdadır?

CDoğru cevap

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi menkul kıymet borsalarının ekonomik işlevlerinden biri değildir?

DDoğru cevap

Açıklama

Borsalar, şirketlerin sermaye piyasasından doğrudan fon bulmasını sağlar (menkul kıymet ihracı). Bu durum, şirketlerin banka kredilerine olan bağımlılığını azaltır. Dolayısıyla “banka kredilerinin artması” borsanın bir işlevi değil, tam tersine alternatifidir.

Soru 13

Doğrudan veya dolaylı olarak bir veya birden fazla bankaya, bir bankanın sahip olduğu veya kontrol ettiği bankacılık türü aşağıdakilerden hangisidir?

EDoğru cevap

Açıklama

Holding bankacılığı, doğrudan veya dolaylı olarak bir veya birden fazla bankaya sahip olan ya da bu bankaları kontrol eden bir yapıyı ifade eder. Yani bir banka veya finansal grup, başka bankalar üzerinde sahiplik ya da kontrol gücüne sahipse bu durum holding bankacılığı olarak adlandırılır.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi TCMB’nin görev ve yetkilerinden biri değildir?

EDoğru cevap

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi hisse senedinde fiyat türlerinden biri değildir?

CDoğru cevap

Açıklama

Hisse senetlerinin Nominal (üzerinde yazılı), İhraç (satış), Piyasa/Borsa (işlem gören) ve Defter Değeri gibi fiyatları vardır. ”Reel Fiyat” diye standart bir hisse senedi fiyat türü literatürde kullanılmaz.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi hisse senedi ve tahvil gibi menkul değerleri çıkaran şirketler ile bu menkul değerleri satın alan iktisadi birimlerin yani tasarruf sahiplerinin doğrudan doğruya karşılaştıkları piyasadır?

CDoğru cevap

Açıklama

Menkul kıymetlerin ilk kez ihraç edildiği ve fon talep eden (şirket) ile fon arz edenin (yatırımcı) karşılaştığı piyasaya ”Birincil Piyasa” denir. (Borsa ikincil piyasadır).

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisine leasing yapılamamaktadır?

BDoğru cevap

Açıklama

Finansal Kiralama (Leasing), amortismana tabi iktisadi kıymetler (makine, teçhizat, gayrimenkul vb.) için yapılır. Patent, marka, lisans gibi Fikri ve Sınai Haklar (Gayri Maddi Haklar) leasinge konu olamaz.

Soru 18

Döviz kuru ve faiz oranındaki hareketler ile likidite darlığı sonucu doğabilecek problemler aşağıdaki risk kategorilerinden hangisine girer?

BDoğru cevap

Açıklama

Faiz oranları, döviz kurları ve hisse senedi fiyatlarındaki dalgalanmalardan kaynaklanan zarar olasılığına ”Piyasa Riski” denir.

Soru 19

I. Hazine Müsteşarlığı
II. TMSF
III. TCMB
BDDK kurulmadan önce bankaların denetim ve gözetiminden yukarıdakilerden hangisi veya hangileri sorumluydu?

BDoğru cevap

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi iç ve dış ticaret işlemlerine uygulanan ve özellikle kısa vadeli kredili satış yapan firmaların, bu satışlardan doğan alacak haklarının bir şirket tarafından satın alınması esasına dayanan bir finansman yöntemidir?

BDoğru cevap

Açıklama

Vadeli satışlardan doğan alacakların bir finansman şirketi (Faktör) tarafından satın alınarak nakde çevrilmesi işlemine ”Factoring” denir.