Final 2023-2024 20 soru

Finansal Yönetim 2023-2024 Final

Kaynak: https://lolonolo.com/2026/05/14/finansal-yonetim-2023-2024-final-sorulari/

📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)

Finansal Yönetim 2023-2024 Final Soruları

Risk, Getiri ve Sermaye Maliyeti | Yatırım Projelerinin Değerlemesi | Tahvil ve Hisse Senetleri | Finansman Kaynakları ve Piyasalar

Risk Ölçümü ve Sermaye Maliyeti

Finans teorisinde belirsizlik Risk olarak adlandırılır ve gerçekleşen getirinin beklenen getiriden farklı (sapma) olmasıdır. Bir varlığın piyasa hareketlerine duyarlılığını ölçen katsayıya Beta denir ve piyasanın kendi beta katsayısı her zaman 1 olarak kabul edilir. Bir projeye kaynak yatırmanın iktisadi tabanı fırsat maliyetidir (yani o fonun başka bir yerde değerlendirilememesinden doğan vazgeçilen kazanç). Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti (AOSM), firmanın borç ve öz kaynak maliyetlerinin ortalamasıdır; AOSM hesaplanırken “vergi oranları yükseldiğinde AOSM’nin artacağı” iddiası yanlıştır, aksine vergi oranının artması borcun net maliyetini düşüreceği için AOSM’yi aşağı çeker. Bir şirketin kâr payı (temettü) ödeme oranı, ortaklara dağıtılan net kâr yüzdesidir.

Yatırım Projelerinin Değerlemesi

Yatırım projelerinde belirsizlik ve hata payı en yüksek olan tür, pazar tepkisinin bilinmediği “tamamen yeni bir ürün yatırımı”dır. Projeler değerlendirilirken esneklik sağlayan reel opsiyonlar vardır; örneğin projeyi zarardan kurtarmak için “terk etme opsiyonunun” bulunması, projenin nakit akımlarını yukarı çekerken riskini (aşağı yönlü) azaltır. Değerleme teknikleri arasında; İç Verim Oranı (yüzde) ve Geri Ödeme Süresi (zaman) birimleriyle ölçülürken, birimi doğrudan “para” olan yegâne teknik Net Bugünkü Değer’dir (NBD). Eğer bir projenin NBD’si pozitifse, bu durum projenin firmaya değer kattığı anlamına gelir ve proje kabul edilir. Geri ödeme süresi hesaplanırken başlangıç maliyeti, kümülatif nakit akışlarıyla sıfırlanana kadar toplanır.

Finansman Kaynakları ve Menkul Kıymetler

İşletmenin tüm varlıkları bilanço pasifinde yer alan “Öz kaynaklar (sermaye) ve yabancı kaynaklar (borçlar)” ile finanse edilir. Geri ödemek şartıyla alınan borca ödenen faize borç maliyeti denir. Finansman aracı olan tahviller bir borç senedidir ve hisse senetlerinden en büyük farkı bir Vadeye sahip olmalarıdır. Tahvillerde ihraççı firmanın sadece kâr etmesi durumunda faiz ödemesini şart koşan özel tahvil türüne “Gelir Tahvilleri” denir. Bir tahvilin vade bitimine kadar elde tutulması durumunda yatırımcısına kazandıracağı bileşik getiriye ise “Vadeye kadar verim (YTM)” adı verilir. Orta ve uzun vadeli bir duran varlığın kullanım hakkını satın almak yerine kiralamaya Leasing denir. Ancak kısa süreli olan ve istenildiğinde iptal edilebilen “Faaliyet kiralamasının”, “uzun vadeli uçak kiralamalarında kullanıldığı” fikri tamamen yanlıştır; uçaklar uzun vadeli finansal kiralama ile kiralanır.

Finansal Piyasalar ve Tüketici Dengesi

Finansal piyasalar vadelerine göre sınıflandırılır. Vadesi 1 yıldan uzun olan piyasalara Sermaye piyasaları denirken, vadesi “bir yıldan kısa süreli” olan nakit piyasalarına Para piyasaları adı verilir. Yatırımcıların ve tüketicilerin sınırlı bütçeleriyle faydalarını maksimum yapmak için her maldan elde ettikleri faydanın fiyatına oranını eşitlemelerini ifade eden rasyonel kurala ise Eş marjinal fayda ilkesi denir.

Finansal Yönetim 2023-2024 Final Soruları

Soru 1

Tüm riskli ve risksiz varlıkların oluşturduğu piyasanın riskini ifade eden beta katsayısı finans teorisinde kaç olarak kabul edilir?

CDoğru cevap

Açıklama

Finans teorisinde Beta katsayısı, bir varlığın veya portföyün piyasanın genel hareketlerine olan duyarlılığını ölçen sistematik risk göstergesidir. Piyasanın bizzat kendisi, tüm riskli varlıkların toplamını temsil ettiği için piyasanın betası kural olarak “1” kabul edilir. Eğer bir hisse senedinin betası 1’den büyükse (örneğin 1.5), piyasa yüzde 10 yükseldiğinde o hissenin yüzde 15 yükselmesi beklenir; yani piyasadan daha risklidir. Betası 1’den küçük olan varlıklar ise piyasa hareketlerine daha az tepki verir ve daha az riskli kabul edilir. Risksiz varlıkların (örneğin hazine bonosu) betası ise 0’dır.

Soru 2

Kiralama sözleşmelerin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?

DDoğru cevap

Açıklama

Leasing (Finansal Kiralama), bir işletmenin ihtiyaç duyduğu bir duran varlığı (makine, araç, bina vb.) satın almak yerine, bir leasing şirketi aracılığıyla belirli bir kira bedeli karşılığında kullanım hakkını elde etmesini sağlayan orta ve uzun vadeli bir finansman yöntemidir. Sözleşme süresi sonunda varlığın mülkiyeti genellikle düşük bir bedelle kiracıya geçer. Diğer seçeneklerden Forward ve Opsiyon türev ürünlerdir; Faktoring alacakların nakde dönüştürülmesidir; Trampa ise malın malla takas edilmesini ifade eden eski bir ticaret yöntemidir.

Soru 3

İlk iki yıl boyunca yüzde 10 oranında, daha sonra sonsuza kadar sabit yüzde 3 oranında büyüyeceğini tahmin ettiğiniz bir şirketin hisse senetlerine yatırım yapmayı düşünüyorsunuz. Şirketin en son dağıttığı hisse başına temettü miktarı 2 TL ve sizin istediğiniz getiri oranı yüzde 20’dir. Buna göre şirketin önümüzdeki iki yılda dağıtacağı nominal temettü miktarları sırasıyla ne kadar olmalıdır?

CDoğru cevap

Açıklama

Bu soruda nominal temettü miktarlarını bulmak için büyüme oranlarını (g) mevcut temettüye (D0) uygulamak gerekir. Şirketin en son dağıttığı temettü (D0) 2 TL’dir. Şirket ilk iki yıl yüzde 10 büyüyeceği için: 1. yılın sonunda dağıtılacak temettü (D1) = 2 TL * (1 + 0,10) = 2,20 TL olur. 2. yılın sonunda dağıtılacak temettü (D2) ise bir önceki yılın temettüsü üzerinden büyüyeceği için: D2 = 2,20 TL * (1 + 0,10) = 2,42 TL olarak hesaplanır. Dolayısıyla önümüzdeki iki yılın nakit akışı sırasıyla 2,20 TL ve 2,42 TL olacaktır.

Soru 4

Aşağıdaki yatırım projelerin hangisinde riskin en yüksek seviyede olduğu söylenebilir?

ADoğru cevap

Açıklama

Yatırım projelerinde risk, gelecekteki nakit akışlarının tahmin edilebilirliği ile ters orantılıdır. Yenileme (D) veya kapasite artırıcı (C) yatırımlarda işletme zaten bildiği bir pazarda ve üründe işlem yaptığı için belirsizlik düşüktür. Ancak “Tamamen yeni bir ürün yatırımı” (A), pazarın tepkisinin bilinmemesi, üretim sürecindeki olası aksaklıklar ve talebin belirsizliği nedeniyle en yüksek riski taşır. Şirket daha önce hiç deneyimlemediği bir alana girdiği için “bilinmezlik” katsayısı maksimize olur ve hata payı en yüksek seviyeye çıkar.

Soru 5

Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (AOSM) ile ilgili aşağıda verilen önermelerden hangisi yanlıştır?

BDoğru cevap

Açıklama

AOSM hesaplanırken borç maliyeti “vergi sonrası maliyet” (kd * (1-t)) olarak dikkate alınır. Çünkü faiz ödemeleri vergi matrahından düşülebildiği için işletmeye bir “vergi kalkanı” sağlar. Eğer vergi oranı (t) yükselirse, (1-t) çarpanı küçüleceği için borcun net maliyeti düşer. Borç maliyeti düştüğünde ise toplam sermaye maliyeti olan AOSM de azalır. Dolayısıyla vergi artışının AOSM’yi artıracağı önermesi finansal matematik açısından yanlıştır; aksine AOSM’yi düşürücü bir etki yapar.

Soru 6

Faiz ödemesi, ihraççı kurumun kâr elde etme koşuluna bağlı olan tahvil türlerine ne ad verilir?

CDoğru cevap

Açıklama

Standart tahvillerde ihraççı kurum kâr etse de zarar etse de faiz ödemek zorundadır. Ancak “Gelir Tahvilleri” (Income Bonds), yatırımcıya faiz ödemesini sadece kurumun o dönemde kâr etmesi durumunda garanti eder. Eğer kurum kâr etmezse faiz ödeme yükümlülüğü ortadan kalkar veya ertelenir. Bu yönüyle gelir tahvilleri, borçlanma aracı olmalarına rağmen risk paylaşımı açısından hisse senetlerine benzerlik gösterirler.

Soru 7

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tahvillerde söz konusu olurken, hisse senetlerinde söz konusu olamaz?

EDoğru cevap

Açıklama

Tahviller birer borç senedidir ve her borç gibi belirli bir geri ödeme süresine, yani “vade”ye sahiptir. Vade sonunda ana para yatırımcıya geri ödenir ve sözleşme biter. Hisse senetleri ise işletme üzerinde mülkiyet/ortaklık hakkı temsil eder ve işletme yasal olarak varlığını sürdürdüğü sürece devam eder; yani bir vadesi yoktur. Rüçhan, ortaklık, temettü ve oy hakkı mülkiyet ile ilgili kavramlar olup hisse senetlerine aittir; tahvillerde ise vade en temel yapısal özelliktir.

Soru 8

Bir yatırım sonucunda gerçekleşen getirinin, beklenen getiriden farklı olmasına ne denir?

BDoğru cevap

Açıklama

Finansal yönetimde risk, belirsizliğin ölçüsüdür. Teknik olarak risk, beklenen getiriden sapma olasılığıdır. Eğer bir yatırımın sonucunda elde edilecek kazanç kesin değilse ve beklediğimiz değerden (aritmetik ortalamadan) aşağı veya yukarı yönlü bir sapma ihtimali varsa, bu durum “risk” olarak adlandırılır. İstatistiksel olarak bu sapma “standart sapma” veya “varyans” ile ölçülür. Sapma ne kadar büyükse yatırımın risk seviyesi o kadar yüksektir.

Soru 9

Sermaye maliyeti ile ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi diğerlerine göre en doğru önermedir?

EDoğru cevap

Açıklama

Sermaye maliyeti, bir firmanın kaynak sağlayıcılarını (borç verenler ve hissedarlar) tatmin etmek için varlıkları üzerinden elde etmesi gereken minimum getiri oranıdır. Yatırımcı açısından bu oran, parasını bu firmaya bağlamak yerine benzer risk seviyesindeki başka bir yatırımda (örneğin mevduat veya başka bir hisse) elde edebileceği kazançtan vazgeçmesi anlamına gelir. Bu yüzden iktisadi anlamda sermaye maliyeti, “fırsat maliyeti” (alternatif maliyet) kavramı üzerine inşa edilmiştir.

Soru 10

Bir projede “terk etme opsiyonunun” olması, proje nakit akımları ve riski üzerindeki etkisini en iyi açıklayan önerme aşağıdakilerden hangisidir?

EDoğru cevap

Açıklama

Reel opsiyonlardan biri olan “Terk Etme Opsiyonu”, bir projenin beklenen performansı sergilememesi durumunda yatırımın durdurulup varlıkların satılabilme hakkıdır. Bu hak, projenin en kötü senaryodaki büyük kayıplarını sınırladığı için projenin riskini belirgin şekilde “aşağı yönlü” çeker. Aynı zamanda projenin toplam beklenen değerini ve nakit akımlarının kalitesini artırır; çünkü zarar eden bir projeye devam etme zorunluluğunu ortadan kaldırarak finansal esneklik sağlar.

Soru 11

5 yıl vadeli, yıllık yüzde 14 kupon faizli tahvilin kupon ödemeleri altı ayda bir yapılıyorsa 1000 TL nominal değerli tahvilin dönem kupon ödemesi ne kadar olacaktır?

BDoğru cevap

Açıklama

Tahvilin yıllık toplam faiz ödemesi, nominal değer ile kupon oranının çarpımıyla bulunur: 1000 TL * yüzde 14 = 140 TL yıllık faizdir. Ancak ödemeler altı ayda bir (yılda iki kez) yapıldığı için, her bir dönemde ödenecek kupon miktarı yıllık tutarın yarısı olacaktır. 140 TL / 2 = 70 TL. Dolayısıyla yatırımcı her altı ayda bir 70 TL faiz ödemesi alacaktır.

Soru 12

Tüm işletme varlıklarının (aktiflerin) finansmanında kullanılan kaynaklar başlıca iki grupta toplanır. Bu kaynaklar aşağıdaki seçeneklerin hangisinde gösterilmiştir?

BDoğru cevap

Açıklama

Muhasebe ve finansın temel denkliğine göre Aktif = Pasif’tir. İşletmenin sahip olduğu tüm varlıklar (aktifler), ya işletme sahiplerinin koyduğu sermaye (Öz Kaynaklar) ile ya da dışarıdan alınan borçlar (Yabancı Kaynaklar) ile finanse edilir. Bu iki ana kaynak grubu bilanço pasifini oluşturur. Finansal yönetim, bu iki kaynağın oranını (sermaye yapısını) optimize ederek firmanın toplam değerini maksimize etmeye çalışır.

Soru 13

Kiralama sözleşmeleri genellikle finansal kiralama veya faaliyet kiralama türü adı altında gruplandırılabilir. Faaliyet kiralamaları hakkında aşağıda verilen önermelerden hangisi yanlıştır?

EDoğru cevap

Açıklama

Faaliyet kiralaması (Operating Lease), genellikle varlığın ekonomik ömründen çok daha kısa süreli kiralamaları ifade eder ve bakım-onarım sorumluluğu kiraya verene aittir. “Uzun vadeli uçak veya gemi kiralamaları” gibi varlığın ömrünün büyük kısmını kapsayan ve mülkiyeti andıran işlemler ise tipik “Finansal Kiralama” (Financial Lease) örnekleridir. Faaliyet kiralaması daha çok kısa süreli ofis ekipmanı veya bilgisayar gibi teknolojisi hızla değişen ürünlerde tercih edilir.

Soru 14

Bir projenin Net Bugünkü Değeri pozitifse, aşağıdaki önermelerden hangisi doğru olur?

ADoğru cevap

Açıklama

Net Bugünkü Değer (NBD), bir projenin beklenen tüm nakit girişlerinin bugünkü değerinden, ilk yatırım maliyetinin çıkarılmasıyla bulunur. NBD > 0 olması, projenin yatırılan sermayeyi ve istenen getiri oranını karşıladıktan sonra firmaya ek bir değer/zenginlik kattığını gösterir. Bu, modern finansın en temel yatırım karar kuralıdır: “NBD pozitifse projeyi kabul et, negatifse reddet.”

Soru 15

Proje değerleme teknikleri arasında ölçüt birimi para ile ifade edilen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

CDoğru cevap

Açıklama

Yatırım projelerini değerlendirirken farklı ölçütler kullanılır. Geri ödeme süresi (A, B) bir “zaman” (yıl, ay) ölçütüdür. İç verim oranı (D, E) ise bir “yüzde/oran” (yüzde ) ölçütüdür. Sadece “Net Bugünkü Değer” (NBD) sonucu doğrudan para birimi (TL, Dolar vb.) ile ifade eder. Örneğin “Bu projenin NBD’si 150.000 TL’dir” denildiğinde, projenin firmaya kazandıracağı mutlak parasal zenginlik artışı ifade edilmiş olur.

Soru 16

Maliyet (t=0)	-1000
t=1	400
t=2	400
t=3	200
t=4	300

İskonto faiz oranı = yüzde 5
Yukarıdaki tabloda gerçekleştirilmesi düşünülen projeyle ilgili bilgiler verilmiştir. Buna göre projenin geri ödeme süresi kaç yıldır?

ADoğru cevap

Açıklama

Geri ödeme süresi, projenin başlangıç maliyetini (-1000 TL) ne kadar sürede geri kazandığını ölçer. Nakit akışlarını kümülatif (toplayarak) incelediğimizde: 1. yıl sonunda +400 TL, 2. yıl sonunda 400+400 = 800 TL geri kazanılmıştır. 1000 TL’ye ulaşmak için 200 TL daha gereklidir. 3. yılın nakit akışı tam 200 TL olduğu için, 3. yılın tam sonunda 800 + 200 = 1000 TL’ye ulaşılır. Dolayısıyla projenin maliyetini sıfırlama süresi tam 3 yıldır. İskonto oranı (yüzde 5) bu hesaplamada (standart geri ödeme süresi sorulduğu için) dikkate alınmaz.

Soru 17

Finansal piyasalar vadelerine göre gruplara ayrılır. Buna göre vadesi bir yıldan kısa süreli olan piyasalara ne denir?

ADoğru cevap

Açıklama

Finansal piyasalar vadelere göre ikiye ayrılır: 1. Para Piyasaları: Vadesi 1 güne kadar inen ve genellikle 1 yılı aşmayan, kısa vadeli fon arz ve talebinin karşılaştığı piyasalardır (Hazine bonosu, repo vb.). 2. Sermaye Piyasaları: Vadesi 1 yıldan uzun olan veya vadesiz (hisse senedi gibi) uzun vadeli yatırım araçlarının işlem gördüğü piyasalardır. “Borsa” bu işlemlerin yapıldığı mekanın genel adıdır, bir piyasa türü değildir.

Soru 18

Tahvil yatırımcısının, tahvili vade bitimine kadar elinde tutması durumunda kazanacağı getiri oranına ne denir?

DDoğru cevap

Açıklama

Vadeye Kadar Verim (Yield to Maturity – YTM), bir tahvilin bugünkü piyasa fiyatından satın alınıp vade sonuna kadar beklendiğinde elde edilecek olan bileşik yıllık getiri oranıdır. Bu oran hem dönemlik kupon ödemelerini hem de tahvilin alış fiyatı ile vade sonundaki ana para arasındaki sermaye kazancını/kaybını içerir. Kupon faiz oranı (C) ise tahvilin üzerinde yazılı olan ve sadece dönemsel faiz ödemesini belirleyen orandır.

Soru 19

Bir firma, faaliyetlerini finanslarken geri ödemek şartıyla kullandığı kaynak için ödemek zorunda olduğu faize ne tür bir maliyet adı verilir?

DDoğru cevap

Açıklama

İşletmeler kaynaklarını temin ederken kullandıkları sermaye türüne göre maliyetlere katlanırlar. “Geri ödemek şartıyla” kullanılan kaynaklar (banka kredileri, ihraç edilen tahviller vb.) yabancı sermaye yani borçtur. Bu borç karşılığında katlanılan faiz yüküne “Borç Maliyeti” (Cost of Debt) denir. Öz sermaye maliyeti (A) ise ortakların beklediği kar payı ve değer artışı beklentisidir.

Soru 20

Kâr payı (temettü) ödeme oranının tanımı aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

DDoğru cevap

Açıklama

Temettü Ödeme Oranı (Dividend Payout Ratio), bir işletmenin elde ettiği toplam net kârın (vergiden sonraki kâr) yüzde kaçını ortaklarına nakit olarak dağıttığını gösteren orandır. Örneğin, firma 100 TL net kâr elde edip bunun 40 TL’sini dağıtıyorsa ödeme oranı yüzde 40’tır. Kalan yüzde 60’lık kısım ise “Kârı Yedekleme (Alıkoyma) Oranı” (Plowback Ratio) olarak adlandırılır ve yeniden yatırımlarda kullanılır.