Ara Sınav (Vize) 2025-2026 20 soru

Girişimcilik 2025-2026 Ara Sınav (Vize)

Kaynak: https://lolonolo.com/2026/05/09/girisimcilik-2025-2026-vize-sorulari/

📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)

Girişimcilik 2025-2026 Vize Soruları

Girişimcilik Türleri ve Özellikleri | İşletme ve Özel/Kamu Sektörü Farkları | Maslow İhtiyaçlar Hiyerarşisi | Üretim Faktörleri ve Liderlik

Girişimcilik Türleri, Sosyal ve Ekogirişimcilik

Girişimcilik en temel anlamda fırsatları görmek, risk almak ve yenilik yapmaktır. İki temel türü olan Fırsatçı Girişimcilik (pazardaki açıkları değerlendiren) ve Yaratıcı Girişimcilik (yoktan yeni bir model/ürün yaratan) literatürün yapı taşlarıdır. Toplumların evrimini inceleyen Peter Drucker, bilgi toplumunun geleneksel işletmeleri yıkarak yepyeni bir “Girişimci Toplum” yarattığını savunmuştur. Kâr maksimizasyonu yerine çevre kirliliği veya eşitsizlik gibi sorunları çözmeyi amaçlayan, dezavantajlı kesimlerin haklarını genişleten modele Sosyal Girişimcilik denir. Sosyal girişimlerin en büyük kısıtları finansmana erişim ve piyasa bilgisinin sınırlı olmasıdır. Doğal çevrenin korunmasını en büyük amaç edinen, atıkları geri dönüştüren ve yeşil ürünler tasarlayan girişimlere ise Ekogirişimcilik denir (Ekogirişimciler emisyonları artırmaz, aksine karbon ayak izini düşürmeyi hedeflerler). Türkiye’de ekolojik yaşamı bütünsel olarak destekleyen en önemli kurumlardan biri Buğday Derneği’dir.

Üretim Faktörleri, İşletmeler ve Sektörel Farklılıklar

Ekonomide üretim yapılabilmesi için dört klasik üretim faktörüne ihtiyaç vardır: Emek, Sermaye, Doğal Kaynaklar ve Girişimci (Teknoloji bu klasik dörtlünün içinde ayrı bir başlık olarak sayılmaz). Girişimcilerin kurduğu İşletmeler, dinamik, çevreyle sürekli etkileşim halinde olan sosyo-teknik ve açık sistemlerdir; kesinlikle “statik” (değişmez/hareketsiz) kurumlar değillerdir. Ticaret hayatında sermayesinden ziyade “bedeni çalışmasına (emeğine)” dayanan ve geliri belli bir sınırı aşmayan kişilere Esnaf denir. Özel sektör kâr odaklıdır, rekabetçidir ve yöneticileri dinamik olup risk almaya eğilimlidir; bu nedenle özel sektörde başarısızlık durumunda “işini kaybetme riski çok yüksektir”. Buna karşın Geleneksel Kamu Kuruluşları, hiyerarşik yapıya, iç/dış denetim mekanizmalarına sahip olup kamu yararı (toplumsal fayda) için çalışırlar. Kamuda kâr amacı güdülmez ve aşırı bürokrasi nedeniyle “risk almak veya proaktif hareket etmek” çok zordur.

İhtiyaçlar, Maslow’un Hiyerarşisi ve E-Ticaret

İnsanın ekonomik hayata katılımı ihtiyaçlarını karşılamak içindir. Örneğin bir devlet adamının şık giysilere ihtiyaç duyması onun biyolojisiyle değil, toplumsal rolüyle yani “Meslek ve statü etkeni” ile ilgilidir. Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi kuramına göre insanlar ihtiyaçlarını belirli bir sıraya göre karşılar. En altta Fizyolojik (yeme-içme) ihtiyaçlar, ardından Güvenlik, sonrasında ise iletişim kurma ve sosyalleşmeyi ifade eden Ait olma ve Sevilme ihtiyacı gelir. İletişim kurmak, bir gruba dahil olmak psikolojik sağlığın temelidir. Günümüzde ihtiyaçların karşılandığı ticaret ortamı dijitalleşmiştir. E-ticaret modelleri işlemin taraflarına göre adlandırılır: B2B (Firmadan firmaya), B2C (Firmadan tüketiciye), C2C (Tüketiciden tüketiciye) ve B2G (Yönetimden işletmeye). Ancak üretici de bir firma olduğu için “Üreticiden üreticiye” şeklinde ayrı ve özel bir e-ticaret sınıflandırması literatürde kullanılmaz.

Liderlik Güçleri, Teknik Beceriler ve Yaratıcılık

Girişimcilerin vizyonlarını hayata geçirebilmeleri için yaratıcılığa ve liderliğe ihtiyacı vardır. Yaratıcılık, var olan kavramlar arasında yeni ilişkiler kurmaktır ve bu süreçte reel (katı) olgulardan ziyade esnek bir hayal gücü çok daha büyük önem taşır. Yaratıcı fikirleri ürüne dönüştüren girişimcinin işleri yoluna koyması için “Örgütleme (Organize etme)” gibi hayati teknik/yönetsel becerilere sahip olması şarttır. Bir organizasyon içinde girişimcinin veya yöneticinin kendi kişiliğinden ya da uzmanlığından değil, sadece oturduğu koltuktan ve şirketteki resmi pozisyonundan aldığı güce ise Yasal Güç (Makam Gücü) adı verilir. Küçük firmaların (KOBİ’lerin) hızla çoğalmasının ardındaki temel nedenler ise; ekonomide hizmet sektörünün ağırlık kazanması, dış kaynak (outsourcing) kullanımının artması ve üretim tarzlarının esnekleşmesidir (Sermaye yoğun üretime geçiş küçük firmaların değil, dev tekellerin oluşmasına yol açar).

Girişimcilik 2025-2026 Vize Soruları

Soru 1

Aşağıda belirtilen özelliklerden hangisi kamu hizmetinin özellikleri arasında yer almamaktadır?

EDoğru cevap

Açıklama

Kamu hizmetlerinin temel felsefesi toplumsal fayda sağlamak ve ortak ihtiyaçları karşılamaktır. Bu hizmetler kesintisiz, düzenli ve kamu yararı gözetilerek devlet eliyle yürütülür. Özel sektörün aksine, kamu hizmetlerinde asli amaç kâr elde etmek değildir; bu nedenle kâr amacı gütmek kamu hizmetinin bir özelliği olarak kabul edilemez.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi ekogirişimciliğe örnek bir uygulama olarak gösterilemez?

CDoğru cevap

Açıklama

Ekogirişimcilik (Yeşil Girişimcilik), ticari faaliyetlerini yürütürken doğaya zarar vermemeyi ve çevresel sürdürülebilirliği merkeze alan bir yaklaşımdır. Atık yönetimi, geri dönüşüm ve enerji tasarrufu bu alanın temel taşlarıdır. “Emisyonların arttırılması” ise çevre kirliliğine yol açan olumsuz bir durumdur ve ekogirişimciliğin temel hedefi olan karbon ayak izini azaltma ilkesine tamamen zıttır.

Soru 3

Liderin şirketteki pozisyonundan kaynaklanan güce verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

CDoğru cevap

Açıklama

Yasal güç (veya makam gücü), bir organizasyon şemasındaki resmi hiyerarşiden kaynaklanır. Bir birey, sadece belirli bir unvana veya pozisyona sahip olduğu için başkalarına iş yaptırma veya karar verme yetkisine sahip olur. Kişisel özelliklerden bağımsız olarak, kurum tarafından tanımlanmış bu resmi otoriteye yasal güç adı verilir.

Soru 4

Özel sektörün çalışma koşullarına ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

CDoğru cevap

Açıklama

Özel sektör, kâr odaklı ve yoğun rekabetin olduğu bir ortamdır. Performans ve verimlilik beklentisi çok yüksek olduğu için, hedeflere ulaşamayan yöneticiler için “işini kaybetme riski” her zaman yüksektir. Kamudaki güvenceli istihdamın aksine, özel sektörde yöneticilik makamı dinamik ve riskli bir pozisyondur.

Soru 5

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununa göre; “ister gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri belli sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişiye ………. denir.” Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

DDoğru cevap

Açıklama

Türk Ticaret Kanunu’na göre “Esnaf” tanımındaki en kritik ayrım, ekonomik kazancın sermayeden ziyade “bedeni çalışmaya” (emeğe) dayanmasıdır. Belirli bir kazanç sınırının altında kalan ve ticaret yapan bu kişiler “tacir” sıfatından ayrı tutulur. Tacir ise ticari bir işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişidir ve sermaye gücü ön plandadır.

Soru 6

I. Yaratıcı girişimcilik
II. Fırsatçı girişimcilik
III. Ekonomik girişimcilik
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri girişimcilik türlerindendir?

DDoğru cevap

Açıklama

Literatürde girişimcilik türleri temel olarak “Fırsatçı Girişimcilik” (pazardaki açıkları görüp mevcut imkanları değerlendirme) ve “Yaratıcı Girişimcilik” (yeni bir ürün veya iş modeli icat ederek talep oluşturma) olarak sınıflandırılır. “Ekonomik girişimcilik” genel bir tanım olup, spesifik bir girişimcilik türü/kategorisi olarak bu standart ayrımın içinde yer almaz.

Soru 7

Girişimcilik Türlerine ilişkin olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

BDoğru cevap

Açıklama

Yaratıcılığın özünde “hayal gücü”, merak ve alışılmışın dışına çıkma yetisi yatar. Reel (gerçek) olgular ve veriler yaratıcılığı beslese de, yaratıcı süreci başlatan ve onu farklı kılan asıl unsur zihinsel esneklik ve hayal gücüdür. Dolayısıyla “reel olguların hayal gücünden daha önemli olduğu” ifadesi yaratıcılık kavramının doğasıyla çelişir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi küçük ölçekli firma sayısının artmasının nedenlerinden biri olarak gösterilemez?

DDoğru cevap

Açıklama

“Sermaye yoğun” üretim (ağır sanayi, büyük tesisler), çok büyük finansal kaynak ve devasa ölçekli organizasyonlar gerektirir. Bu durum küçük firmaların kurulmasını zorlaştırır, aksine büyük tekellerin oluşmasına yol açar. Hizmet sektörünün gelişmesi ve teknoloji sayesinde dış kaynak kullanımının (outsourcing) kolaylaşması ise küçük firmaların (KOBİ) önünü açan faktörlerdir.

Soru 9

“……. girişimler, dezavantajlı kesimlerin ihtiyaç duyduğu hizmetlere ulaşmasını, çevrenin korunmasını, aynı zamanda toplumda insan hakları boyutunun genişletilmesini sağlayan kuvvetli bir tamamlayıcıyı ve büyüyen bir gücü temsil etmektedir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

CDoğru cevap

Açıklama

“Sosyal Girişimcilik”, asıl odağı kâr maksimizasyonu değil, bir toplumsal sorunu (yoksulluk, çevre kirliliği, eğitim eşitsizliği vb.) çözmek olan bir iş modelidir. Toplumun dezavantajlı gruplarına fayda sağlama ve insan haklarını gözetme gibi hedefler doğrudan sosyal girişimlerin tanımıyla örtüşmektedir.

Soru 10

“İletişim toplumu işletme toplumunu değiştiren yeni bir girişimcilik toplumudur.” diyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

ADoğru cevap

Açıklama

Modern yönetim biliminin babası kabul edilen Peter Drucker, toplumların gelişim evrelerini analiz ederken “Girişimci Toplum” (Entrepreneurial Society) kavramını ortaya atmıştır. Bilginin ve iletişimin ön plana çıktığı yeni dünyada, geleneksel hantal işletme yapılarının yerini dinamik girişimci zihniyetlerin alacağını savunmuştur.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi klasik üretim faktörlerinden biri değildir?

ADoğru cevap

Açıklama

İktisat biliminde klasik olarak kabul edilen dört temel üretim faktörü; Emek (iş gücü), Sermaye (para, araç-gereç), Doğal Kaynaklar (toprak) ve bunları bir araya getiren Girişimci’dir. Teknoloji, üretim sürecini verimli kılan modern bir unsur olsa da, “klasik” dörtlü sınıflamanın içinde ayrı bir üretim faktörü olarak yer almaz.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi girişimcinin teknik becerileri arasında yer almaktadır?

BDoğru cevap

Soru 13

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi kuramına göre insanların doğuştan gelen ve davranışlarına yön veren bazı ihtiyaçları vardır. Maslow kuramında, insanların karşılamak üzere hayatları boyunca çaba sarf ettikleri bu ihtiyaçları hiyerarşik bir düzende sıralamıştır. Aşağıdakilerden hangisi insanların iletişim kurma, kabul edilme (sosyalleşme) ihtiyacını karşılaması ile ilgilidir?

BDoğru cevap

Açıklama

Abraham Maslow’un piramidinde üçüncü basamak “Sosyal İhtiyaçlar”dır. İnsanın bir gruba dahil olma, arkadaş edinme, sevilme ve toplum tarafından kabul görme arzusu bu başlık altında incelenir. İletişim kurmak ve sosyalleşmek doğrudan ait olma duygusuyla ilişkilidir.

Soru 14

I. Sınırlı piyasa bilgisi
II. Finansal ürün ve hizmetlere sınırlı ulaşım
III. Operasyon ölçekleri
Sosyal girişimler, piramidin tabanındaki kapsayıcı piyasa modellerini geliştirirken geleneksel piyasalara benzer piyasa kısıtları ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri bu kısıtlardan biri değildir?

BDoğru cevap

Açıklama

Sosyal girişimler için piyasadaki asıl engeller (kısıtlar); tüketicilere dair veri eksikliği (I) ve finansmana erişim zorluğudur (II). “Operasyon ölçekleri” ise bir dış engel veya kısıt değil, girişimin kendi içsel büyüklüğü ve yönetim biçimiyle ilgili bir durumdur; dolayısıyla piyasa kısıtı kategorisinde değerlendirilmez.

Soru 15

Ekolojik dengenin korunması yolunda insana ve doğaya karşı bütünsel bir yaklaşımı benimseyen kurum aşağıdakilerden hangisidir?

ADoğru cevap

Açıklama

“Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği”, Türkiye’de ekolojik tarım, sürdürülebilir yaşam ve doğa-insan uyumu konusunda en köklü ve bütünsel çalışan sivil toplum kuruluşudur. Victor Ananias tarafından kurulan dernek, sadece çevre koruma değil, yaşam biçimini dönüştürme odağıyla hareket eder.

Soru 16

“Bir devlet adamının şık giysilere ihtiyaç duyması” hangi tür ihtiyaç etkeni içerisinde değerlendirilmelidir?

ADoğru cevap

Açıklama

İhtiyaçlar sadece biyolojik değil, toplumsal rollerle de şekillenir. Bir kişinin icra ettiği “meslek” (devlet adamlığı) ve toplum içindeki konumu (statü), o konumun gerektirdiği belirli standartları (şık giyim, temsil yeteneği vb.) bir ihtiyaç haline getirir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi işletmenin özelliklerinden biri değildir?

EDoğru cevap

Açıklama

İşletmeler, çevrelerindeki değişimlere (ekonomi, teknoloji, rekabet) sürekli uyum sağlamak zorunda olan, canlı ve “dinamik” yapılardır. “Statik” (hareketsiz/değişmez) bir yapıya sahip olmak, bir işletmenin zamanla piyasadan silinmesine neden olur; bu nedenle statiklik bir işletme özelliği değildir.

Soru 18

E-ticaret değişik kişi ve gruplar arasında yapılabilmektedir. E-ticarette tarafları temel alan bir sınıflama yapıldığında aşağıdakilerden hangisi bu sınıflandırmanın dışında kalacaktır?

EDoğru cevap

Açıklama

E-ticaret modelleri; B2B (Firma-Firma), B2C (Firma-Tüketici), C2C (Tüketici-Tüketici) ve B2G (Firma-Kamu/Yönetim) gibi standart taraflar üzerinden tanımlanır. “Üretici” zaten firma (B-Business) kategorisindedir; bu yüzden “üreticiden üreticiye” şeklinde ayrı bir tarafsal sınıflandırma literatürde yer almaz; bu B2B modelinin kapsamındadır.

Soru 19

Aşağıdaki özelliklerin hangisi ekogirişimsel faaliyetlerin ortak özellikleri arasında yer almamaktadır?

DDoğru cevap

Açıklama

Ekogirişimlerin tamamı, faaliyet alanı ne olursa olsun (enerji, atık, organik tarım vb.) “doğal çevrenin korunması ve sürdürülebilirlik” gibi çok net ve evrensel bir ortak amaç etrafında toplanır. Ortak bir amaçlarının olmadığını söylemek ekogirişimcilik felsefesine aykırıdır.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel kamu kuruluşlarının özelliklerinden biri değildir?

EDoğru cevap

Açıklama

Geleneksel kamu kurumları; katı bürokratik kurallar, hiyerarşi ve yasal prosedürlerle yönetilir. Bu yapı, hata yapma korkusunu beraberinde getirir ve “risk almayı” oldukça zorlaştırır. Proaktif (ön alıcı/hızlı) hareket etmek yerine genellikle reaktif (kurallara göre tepki veren) bir yapı hakimdir; bu yüzden kamuda risk almak kolay değildir.