Girişimcilik 2025-2026 Final Soruları (Sosyoloji- Marka-Web)
Girişimcilik 2025-2026 Final Soruları (Sosyoloji- Marka-Web)
Girişimcilik İlkeleri ve Planlama | Sosyal Girişimcilik ve İnovasyon | İş Planı ve Finansal Yönetim
Girişimcilik İlkeleri ve Planlama
Girişimci; fırsatları gören, hesaplanabilir riskleri yöneten ve yenilikçi kişidir. Planlama; bir işin neyi, niçin, nerede ve kiminle yapılacağını belirler; yetki devrini kolaylaştırır ve kaynakların en ekonomik kullanılmasını sağlar. Planlamanın, iş gücü devir hızını artırmak gibi bir amacı yoktur; tam aksine devir hızını düşürerek verimi artırmayı hedefler. Yönetici (manager) “işleri doğru yapan”, lider (leader) ise “doğru işleri yapan” kişidir. İşletme veya sektör içi fırsat kaynakları arasında süreç ihtiyaçları, bağdaşmazlıklar ve pazar değişiklikleri yer alırken; nüfus yapısını ilgilendiren demografik değişiklikler bir “dış çevre” (makro) faktörüdür.
Sosyal Girişimcilik, İnovasyon ve Ekogirişimcilik
Sosyal Girişimcilik, kâr elde etmenin ötesinde toplumsal sorunlara (yoksulluk, çevre, hak ihlalleri) inovatif çözümler üreten modellerdir. Ekogirişimcilik (Yeşil Girişimcilik), atıkların azaltılması ve enerji tasarrufu gibi çevre dostu uygulamaları kapsar; emisyon artırımı ekogirişimciliğe aykırı bir durumdur. Peter Drucker’ın yenilik ilkelerine göre inovasyon sade ve odaklı olmalıdır; karmaşık ve çok yönlü olması verimi düşürür. Bir markanın dijital görünürlüğü veya şirket yapısı maddi olmayan (soyut) duran varlıklar arasındadır.
İş Planı, Yönetim ve Finansal Yapı
Bir iş planında “Faaliyet Konusu”, işletmenin piyasaya sunduğu nihai mal veya hizmetin tanımlandığı kısımdır. “Teknik sistemin deneme üretimine alınması” ise faaliyet konusu değil, operasyonel bir süreçtir. Yönetim Planı; organizasyon şemasını, personel niteliklerini ve görev tanımlarını içerirken; Finansal Plan, yatırım maliyetlerini ve nakit akışını kapsar. Finansman kaynakları; öz kaynaklar, borçlar ve kredilerdir. Franchising; isim hakkı, ürün dağıtımı veya işletme sistemi (tam temsil) olarak çeşitlenir, “sosyal ağ” franchisingi diye bir tür yoktur. Büyümeyen işletme küçülen işletmedir felsefesi, piyasanın dinamizmi ve rakiplerin gelişim hızına dayanır.
Girişimcilik 2025-2026 Final Soruları (Sosyoloji- Marka-Web)
20 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
Bir girişimci planlama ile neyi, niçin, ne zaman, nerede ve kimin tarafından yapılacağını belirler. Buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
BDoğru cevap
Açıklama
İnsan kaynakları yönetiminde “iş gücü devir hızı” (personel turn-over), bir işletmede personelin işe alınma ve işten ayrılma sıklığını ifade eder. Bu hızın yüksek (artmış) olması, çalışanların sürekli işten ayrıldığı ve yerlerine yenilerinin arandığı anlamına gelir ki bu maliyetli, verimsiz ve olumsuz bir durumdur. Doğru ve sağlıklı bir planlama iş gücü devir hızını artırmaz, aksine çalışan memnuniyetini ve verimi dengeleyerek bu hızı “düşürmeyi” (personeli elde tutmayı) hedefler.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel yaratıcılıkta yönetsel tutum ve davranışlardan biri değildir?
CDoğru cevap
Soru 3
“……. girişimler, dezavantajlı kesimlerin ihtiyaç duyduğu hizmetlere ulaşmasını, çevrenin korunmasını, aynı zamanda toplumda insan hakları boyutunun genişletilmesini sağlayan kuvvetli bir tamamlayıcıyı ve büyüyen bir gücü temsil etmektedir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Sadece maddi kâr elde etmeyi değil, aynı zamanda toplumdaki yoksulluk, çevre kirliliği, insan hakları ihlalleri, eğitim eşitsizliği gibi dezavantajlı kesimlerin yaşadığı “sosyal problemleri” çözmeyi misyon edinen iş modellerine “Sosyal Girişimcilik” denir. LÖSEV, TEMA Vakfı veya kârının tamamını sokak hayvanlarına bağışlayan ticari bir kafe, toplumsal faydayı merkeze alan bu sosyal girişimlere örnektir.
Soru 4
Aşağıdaki ifadelerden hangisinin yeni girişimci desteği girişimci iş planında “işletmenin faaliyet konusu” başlığı altında değerlendirilmesi mümkün değildir?
BDoğru cevap
Açıklama
Bir iş planında “Faaliyet Konusu”, işletmenin piyasada hangi ürünü üreteceği veya hangi hizmeti sunacağı ile ilgili nihai ticari çerçevedir (A, C, D ve E şıklarında olduğu gibi tank imalatı, depo yapımı vb.). “Teknik sistemi deneme üretimine almak” ise işletmenin ne üreteceğini açıklayan bir faaliyet konusu değil, üretim ve operasyon planı içindeki geçici bir hazırlık/süreç adımıdır.
Soru 5
Aşağıda belirtilen özelliklerden hangisi girişimcinin temel özellikleri arasında yer almamaktadır?
ADoğru cevap
Açıklama
Girişimci (Entrepreneur); fırsatları gören, hesaplanabilir riskler alan (B), özgüveni yüksek (D), yenilikçi (E) ve pes etmeyen (C) kişidir. Girişimcilik asla rastgele veya şansa bırakılmış bir süreç değildir. Pazar araştırması yapmak, finansal fizibilite çıkarmak ve iş planı (business plan) hazırlamak gibi katı bir planlama disiplini gerektirir. Bu nedenle “çoğu zaman plansız hareket etmesi” başarılı bir girişimcide bulunmaması gereken çok olumsuz bir tutumdur.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi planlamanın yararları arasında yer almamaktadır?
ADoğru cevap
Açıklama
Yönetim biliminde planlama; hedeflerin belirlenmesi ve bu hedeflere ulaşmak için en doğru stratejilerin çizilmesidir. Planlama yapıldığında kimin ne yapacağı, ne kadar bütçe harcanacağı ve hangi sürede işin bitirileceği önceden belli olur. Bu şeffaflık ve düzen, yöneticilerin karar almasını, yetki devretmesini ve denetim yapmasını büyük ölçüde kolaylaştırır; aksine “zorlaştırmaz”.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Peter Drucker’ın yenilik ilkeleri arasında yer almamaktadır?
BDoğru cevap
Açıklama
Modern yönetimin babası sayılan Peter Drucker’a göre inovasyon (yenilik) süreci sade, odaklı ve tek bir spesifik amacı hedefleyen bir yapıda olmalıdır. Yeniliğin “karmaşık ve çok yönlü” olması, onun anlaşılmasını, uygulanmasını ve pazar tarafından kabul edilmesini zorlaştırır. Başarılı yenilikler karmaşık değil, insanların kullanımına uygun ölçüde basit, pratik ve anlaşılırdır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi ekogirişimciliğe örnek bir uygulama olarak gösterilemez?
CDoğru cevap
Açıklama
Ekogirişimcilik (Yeşil Girişimcilik), ticari faaliyetleri yürütürken ekosisteme ve çevreye zarar vermemeyi, hatta çevresel sorunlara inovatif çözümler bulmayı hedefleyen iş modelleridir. Güneş enerjisi kullanımı, geri dönüşüm (B, D) veya çevreci (yeşil) üretim (A) buna örnektir. Fabrika bacalarından çıkan veya araçların ürettiği zehirli sera gazı olan “emisyonların artırılması” ise doğrudan çevre kirliliği demektir ve ekogirişimciliğin tam zıttı bir durumdur.
Soru 9
I. Hedefe yönlendirir.
II. Örgütlenmiş toplumda yer alır.
III. Süreç yönetir.
IV. İşleri doğru yapar.
Yukarıda özellikleri verilen kişiyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama
İşletme literatüründe “Lider” ve “Yönetici” arasında klasik bir ayrım vardır. Ünlü sözde belirtildiği gibi: Liderler “doğru işleri yapar” (vizyon çizer, ilham verir, değişimi yönetir). Yöneticiler (Managers) ise “işleri doğru yapar” (mevcut düzeni korur, belirlenmiş hedeflere giden süreçleri kurallara uygun şekilde mekanik olarak yönetir ve organize eder). IV. maddedeki “İşleri doğru yapar” ve “Süreç yönetir” vurgusu doğrudan Yöneticilik vasfını tanımlamaktadır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi işletmenin veya sektörün içinde yer alan fırsat kaynaklarından değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Yenilik ve inovasyon fırsatları işletme/sektör içi ve dışı (makro çevre) olmak üzere ikiye ayrılır. Üretim sürecindeki ihtiyaçlar, sektörün aniden değişmesi veya pazarın daralması sektörel “iç” faktörlerdir. Ancak nüfusun yaşlanması, göç oranları, eğitim seviyesinin değişmesi gibi nüfus yapısıyla ilgili olan “Demografik Değişiklikler”, şirketin veya sadece bir sektörün içinde değil, tüm ülkeyi kapsayan genel bir “Dış (Makro) Çevre” faktörüdür.
Soru 11
I. Yasal destek,
II. Yatırım desteği,
III. Bilgi desteği,
IV. Danışmanlık desteği
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Türkiye’de girişimcilere sağlanan desteklerdendir?
DDoğru cevap
Açıklama
Türkiye’de KOSGEB, TÜBİTAK, İŞKUR veya kalkınma ajansları gibi kamu kurumları, yeni iş kuracak girişimcilere makine/teçhizat için “Yatırım desteği (hibe/kredi)”, pazara giriş veya pazar araştırması için “Bilgi ve Eğitim desteği” ve iş planı hazırlama süreçleri için “Danışmanlık/Mentörlük desteği” (II, III ve IV) sağlarlar. Kurumların ücretsiz bir avukat tahsis etmek gibi doğrudan hukuki savunma anlamında spesifik bir “Yasal destek” paketi bulunmamaktadır.
Soru 12
I. Ticari isim franchising sistemi
II. Ürün dağıtımı franchising sistemi
III. Tam temsil franchising sistemi
IV. Güçlü sosyal ağ franchising sistemi
Yukarıda verilen sistemlerden hangisi veya hangileri “Franchising” çeşitleri arasında yer almaz?
BDoğru cevap
Açıklama
Franchising (imtiyaz hakkı) sistemi, başarılı bir markanın ismini ve iş modelini bedeli karşılığında kullanma hakkıdır. Klasik franchising türleri arasında “Ürün ve Marka (Ticari İsim/Ürün Dağıtımı) Franchising’i” ve bir işletmenin tamamen aynı dekor, menü ve hizmet standartlarıyla kopyalandığı “İşletme Sistemi (Tam Temsil/Business Format) Franchising’i” bulunur. Ancak literatürde ve ticari hayatta “Güçlü sosyal ağ franchising sistemi” diye bir sınıflandırma veya kavram kesinlikle yoktur.
Soru 13
Aşağıdaki alt başlıklardan hangisi yeni girişimci desteği girişimci iş planında “pazar bilgileri ve pazarlama planı” başlığı altında yer almaz?
EDoğru cevap
Açıklama
Bir KOSGEB İş Planı dosyasında Pazarlama Planı bölümü; hedef kitleyi, yer/konum seçimini, rakiplerin zayıf/güçlü yönlerini (rakip analizi) ve fiyatlandırma/reklam stratejilerini içerir. “İş fikri ve bu fikrin seçilme nedeni” ise pazarlama stratejilerinden çok önce, iş planının en başındaki “Girişimci ve İş Fikri Özeti (Genel Profil)” bölümünde açıklanması gereken vizyoner ve genel bir giriş başlığıdır.
Soru 14
I. Öz kaynaklar
II. Borçlar
III. Krediler
IV. Senetler
V. Çekler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri temel finansman kaynakları olarak kabul edilmektedir?
CDoğru cevap
Soru 15
…… işletmenin iç çevresinin analizi sonucunda ortaya çıkarılan, rakiplere karşı kullanılan varlık ve yeteneklerini ifade etmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
DDoğru cevap
Açıklama
İşletmelerin durum değerlendirmesi yapmak için kullandıkları ünlü SWOT analizinin (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) iki içsel bileşeni vardır: Güçlü ve Zayıf yanlar. İşletmenin elinde bulundurduğu kaliteli personel, üstün teknoloji, yüksek marka değeri veya patent gibi rakiplerine karşı avantaj sağlayan tüm içsel varlık ve yetenekler işletmenin “Güçlü Yanları (Üstünlükleri)” olarak tanımlanır.
Soru 16
İlk ticari kapitalizm olarak kabul edilen ekonomi teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
EDoğru cevap
Açıklama
16. ve 18. yüzyıllar arasında Avrupa’da hâkim olan, bir ülkenin gerçek zenginliğinin ve gücünün hazinesinde biriktirdiği altın, gümüş gibi değerli madenlere dayandığını savunan ekonomi doktrinine Merkantilizm denir. İhracatı maksimize edip ithalatı kısıtlamayı hedefleyen ve modern ticari kapitalizmin tohumlarını atan ilk uluslararası tüccar ekonomisi (ticari kapitalizm) teorisi budur.
Soru 17
Aşağıdaki alt başlıklardan hangisi yeni girişimci desteği girişimci iş planında “yönetim planı” başlığı altında yer almaz?
EDoğru cevap
Açıklama
İş planlarında her bir başlık kendi alanına odaklanır. “Yönetim (ve Organizasyon) Planı”; şirketin nasıl yönetileceğini, hiyerarşiyi (organizasyon şemasını), kimlerin işe alınacağını, personelin görevlerini ve yetki/sorumluluk dağılımlarını (A, B, C, D) belirler. Yatırım maliyetleri, nakit akış tablosu, başabaş noktası analizleri ve gelir/gider tahminleri ise bambaşka ve tamamen sayısal bağımsız bir bölüm olan “Finansal Plan”ın doğrudan kendisidir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi işletmenin maddi olmayan varlıkları arasında yer almaktadır?
DDoğru cevap
Açıklama
Bilanço kalemlerinde varlıklar fiziksel olarak gözle görülen ve görülmeyen olarak ayrılır. Kasadaki para, ürün stokları, binalar (C) ve üretim makineleri (E) dokunulabilen “Maddi (Fiziki) Duran Varlıklar”dır. Ancak bir işletmenin Marka Değeri (Örn: Apple veya Coca-Cola logosunun gücü), patent hakları, telif hakları, ticari unvanı ve şerefiyesi fiziksel bir bedeni olmamasına rağmen şirkete devasa bir değer katan “Maddi Olmayan (Soyut) Duran Varlıklar” kategorisindedir.
Soru 19
I. Eğitim ile ilgili iş fikirleri,
II. Serbest meslek iş fikirleri,
III. Tekstil, hazır giyim ve deri sanayi iş fikirleri
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri hizmet üretimi yapılabilecek iş fikirleri arasında yer alır?
ADoğru cevap
Açıklama
Ekonomik faaliyetler temelde Tarım, Sanayi (İmalat) ve Hizmetler olarak sınıflandırılır. Eğitim vermek (kurs, özel okul), danışmanlık, muhasebecilik, avukatlık veya yazılımcılık gibi fiziksel bir ürün üretmeyen “Serbest Meslek” faaliyetleri doğrudan “Hizmet” sektörünün (I ve II) konusudur. Ancak iplikten kumaş dokumak, deriden ceket veya ayakkabı yapmak (Tekstil ve hazır giyim), fiziksel hammaddeyi dönüştüren “Sanayi/İmalat” (III) sektörünün iş fikirleridir.
“Büyümeyen işletme küçülür” sözü, piyasaların statik değil son derece dinamik olmasını anlatan klasik bir stratejik yönetim felsefesidir. Eğer bir işletme pazar payını, müşteri sayısını veya teknolojisini geliştirmezse ve sadece olduğu yerde sayarsa (büyümezse), rakipleri her gün yenilik yapıp pazar payını artıracağı için (pastayı büyüteceği için), bu sabit kalan işletme oransal olarak aslında her geçen gün gerileyecek, yani “küçülecektir”. Bu yüzden rekabette hayatta kalmanın tek yolu sürekli ileri gitmeyi hedeflemektir.