Orta

Gelir Dağılımı, Yoksulluk ve Kayıt Dışı Ekonomi

Gelir dağılımı ölçüleri, yoksulluk türleri, kayıt dışı ekonominin neden ve sonuçları ile mücadele yolları.

🎯 Öğrenme hedefleri

  • Lorenz eğrisi ve Gini katsayısını yorumlamak
  • Mutlak ve göreli yoksulluğu ayırt etmek
  • Kayıt dışı ekonominin nedenlerini ve etkilerini analiz etmek

Gelir dağılımı eşitsizliği Lorenz eğrisi ile gösterilir: nüfusun en yoksul %x'inin toplam gelirden aldığı pay. Eğri tam eşitlik doğrusundan uzaklaştıkça adaletsizlik artar. Gini katsayısı, eğri ile doğru arasındaki alanın iki katıdır; 0 tam eşitlik, 1 tam eşitsizlik demektir.

Yoksulluk

Mutlak yoksulluk: asgari yaşam ihtiyaçlarını (gıda, barınma) karşılayamama — Dünya Bankası'nın günde 2,15 dolar sınırı gibi. Göreli yoksulluk: toplumun genel yaşam düzeyinin gerisinde kalma (örn. medyan gelirin %50'sinin altı). Yoksullukla mücadelede büyüme, istihdam, eğitim ve sosyal transferler birlikte kullanılır.

Kayıt dışı ekonomi

Resmi kayıtlara girmeyen, vergilendirilmeyen ekonomik faaliyetlerdir. Nedenleri: yüksek vergi ve prim yükü, bürokrasi, denetim zafiyeti, ahlaki-ahlak dışı kabul eşiği. Sonuçları: vergi kaybı, haksız rekabet, sosyal güvenlik açığı ve istatistiklerin bozulması. Mücadelede vergi oranlarının makulleştirilmesi, kayıt sistemlerinin dijitalleşmesi ve denetim öne çıkar.

🔑 Temel kavramlar

Lorenz eğrisiGini katsayısıMutlak yoksullukGöreli yoksullukKayıt dışı ekonomiVergi yükü

Bu konudan sorular

Bu konudan soru çöz →