Diğer 10 soru

HiT102U Halkla İlişkiler Ünite 1

Kaynak: https://lolonolo.com/2025/12/02/hit102u-halkla-iliskiler-unite-1/

📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)

HiT102U Halkla İlişkiler Ünite 1 Kavram Olarak Halkla İlişkiler, Dünyada ve Türkiye’de Halkla İlişkilerin Tarihsel Gelişimi

Giriş ve Temel Kavramlar

Halkla ilişkiler disiplini, ismindeki “halk” sözcüğü nedeniyle bazen genel nüfus ile karıştırılsa da, mesleki literatürde bu kavram çok daha spesifik bir anlam taşır. Halkla ilişkiler açısından halk; bir grup, kalabalık veya yığın değil, kuruluşun muhatap olduğu hedef kitle veya kamudur.

Alanla ilgili en kabul gören tanımlardan biri Grunig ve Hunt tarafından yapılmıştır. Buna göre halkla ilişkiler, “bir kurumla kamusu arasındaki iletişim yönetimi”dir. Bu tanım, mesleğin stratejik yönetim fonksiyonunu vurgular.

Halkla İlişkilerin Diğer Alanlardan Ayrılması ve Uygulama Biçimleri

Halkla ilişkiler; reklam, pazarlama ve propaganda gibi alanlarla benzer araçları kullansa da temel ilkeleri bakımından onlardan ayrılır. Özellikle propagandadan ayrıldığı en keskin nokta, doğruluk ve dürüstlük ilkesidir. Propaganda, amaca ulaşmak için her yolu mubah sayıp doğruluğu göz ardı edebilirken; halkla ilişkiler hedef kitleye dürüst davranmak ve doğru bilgi vermek zorundadır.

Halkla ilişkilerin farklı uzmanlık alanları da bulunur. Örneğin; bireylerin veya kuruluşların, siyasal karar alma süreçlerini kendi çıkarları doğrultusunda etkilemeye yönelik çalışmalarına Lobicilik adı verilir.

Dünyada Halkla İlişkilerin Gelişimi

Halkla ilişkilerin tarihsel sürecinde öne çıkan bazı önemli kilometre taşları ve isimler şunlardır:

Türkiye’de Halkla İlişkiler

Türkiye’de halkla ilişkilerin gelişimi Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar uzanır ve üç dönemde incelenebilir:

HİT102U Halkla İlişkiler Ünite 1: Kavram Olarak Halkla İlişkiler, Dünyada ve Türkiye’de Halkla İlişkilerin Tarihsel Gelişimi Sınav Soruları

10 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
Halk kavramı, halkla ilişkiler açısından hangi anlamda kullanılmaktadır?
CDoğru cevap
Açıklama
Halk sözcüğü genel anlamıyla tüm nüfusu ifade etse de, halkla ilişkiler açısından daha özel bir anlam taşır. Halkla ilişkiler yazarları bu kavramı, kuruluşun muhatap olmak durumunda kaldığı hedef kitle ya da kamu anlamında kullanmaktadır. Bu kitapta da halk kavramı yerine ”kamu” ve “hedef kitle” sözcüklerinin kullanımı tercih edilmiştir. Diğer seçenekler (Grup, Topluluk, Kalabalık, Yığın) sosyolojik terimler olup, halkla ilişkiler disiplinindeki özel ve sınırlı anlamı yansıtmaz.
Soru 2
“Bir kurumla kamusu arasındaki iletişim yönetimi” hangi alanın tanımlarından biridir?
DDoğru cevap
Açıklama
Halkla ilişkilerle ilgili tanımlar genellikle yönetim fonksiyonu ve iletişim yönetimi olmak üzere iki temel kavram üzerinde odaklanır. Grunig ve Hunt gibi önemli yazarlar halkla ilişkileri ”bir kurumla kamusu arasındaki iletişim yönetimi” olarak tanımlamışlardır. Bu tanım, halkla ilişkilerin stratejik iletişim yönetimi yönünü vurgular.
Soru 3
Verilen mesajların doğruluğu ve hedef kitleye dürüst davranma ilkesi, halkla ilişkileri hangi alanda farklılaştırmada temel kriterdir?
BDoğru cevap
Açıklama
Halkla ilişkileri propagandadan ayıran temel farklar; doğruluk ve dürüstlük, iletişimin yönü ve sosyal sorumluluk anlayışıdır. Propaganda çalışmalarında verilen mesajların doğru olması zorunlu değildir, amaç istenilen sonucu gerçekleştirmektir. Oysa halkla ilişkilerde mesajların kesinlikle doğru olması ve hedef kitlenin yanıltılmaması etik bir zorunluluktur. (A) Pazarlamadan ayrılan yönü ise doğrudan satış amacı gütmemesidir.
Soru 4
Bireylerin ve kuruluşların, kendi çıkarları doğrultusunda karar alınmasını sağlamaya yönelik çalışmalarına ne ad verilir?
EDoğru cevap
Açıklama
Lobicilik (Lobbying), bireylerin, örgütlerin ve ülkelerin karar alma sürecinde siyasal aktörleri etkileyerek, kendi çıkarları doğrultusunda karar alınmasını sağlamaya yönelik çalışmaları olarak tanımlanır. (A) Sosyal sorumluluk, kâr amacı dışında toplum yararına çalışmaktır. (B, C, D) diğer halkla ilişkiler uygulama alanlarıdır ve doğrudan karar almayı etkilemeye odaklanmazlar.
Soru 5
ABD’de 1807 yılında halkla ilişkiler deyimini ilk olarak aşağıdakilerden hangisi kullanmıştır?
ADoğru cevap
Açıklama
Halkla ilişkiler deyimini ilk olarak 1807 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde Thomas Jefferson kullanmıştır. Ancak Jefferson, bu terimi bugünkü anlamıyla değil, bir ülkenin dış ilişkileri anlamında kullanmıştır. (D) Ivy Lee ve (E) Edward Bernays ise modern halkla ilişkilerin öncüleri ve babası olarak kabul edilir.
Soru 6
Sigara satışlarının artırılmasıyla ilgili yaptığı kampanyalarla da bilinen ve halkla ilişkilerin babası olarak kabul edilen uygulamacı aşağıdakilerden hangisidir?
BDoğru cevap
Açıklama
Edward L. Bernays, yaptığı modern uygulamalar ve özellikle kadınların kamusal alanda sigara içmesini engelleyen yasaları “özgürlük meşalesi” temasıyla yıkarak Lucky Strike sigaralarının satışını artırma kampanyasıyla tanınır. Kendisi, çoğu yazar tarafından halkla ilişkilerin babası olarak kabul edilmektedir. (A) Ivy Lee, kamuyu bilgilendirme modelinin ve modern halkla ilişkilerin ilk danışmanı olarak bilinir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi, halkla ilişkilerin tarihi gelişimiyle ilgili dörtlü modelden biri değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Grunig ve Hunt’ın ABD’de halkla ilişkilerin tarihçesini incelediği dörtlü model şunlardır: Basın Ajansı ve Tanıtım Modeli (A), Kamuyu Bilgilendirme Modeli (B), İki Yönlü Asimetrik Model (C) ve İki Yönlü Simetrik Model (D). Ters piramit ise gazetecilikte haber yazım tekniğidir, halkla ilişkiler modeli değildir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi, Atatürk’ün halkla ilişkilerle ilgili yaptığı çalışmalardan biridir?
ADoğru cevap
Açıklama
Milli Mücadele döneminde Atatürk’ün yaptığı çalışmalar, halkla ilişkilerin ilk örnekleri olarak değerlendirilir. Anadolu Ajansı ve Basın Yayın Enformasyon Genel Müdürlüğü’nün kurulması, Milli Mücadele ve Cumhuriyet devrimlerinin halka tanıtılması ve kamuoyu oluşturulması çalışmalarındandır. Diğer seçenekler (B, C, D, E) ise 1960 sonrası dönemdeki kurumsal ve yasal gelişmelerle ilgilidir.
Soru 9
Halkla İlişkiler Derneği kaç yılında kurulmuştur?
CDoğru cevap
Açıklama
Türkiye’de halkla ilişkilerin meslek olarak örgütlenme çabaları 1970’li yılların başında görülür. Halkla İlişkiler Derneği, bu çabalar kapsamında 1972 yılında İstanbul’da kurulmuştur. Derneğin ilk başkanı M. Alâeddin Asna’dır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi, ülkemizde 2000 yılından sonra kurulan, halkla ilişkilerle ilgili kurumlardan biridir?
DDoğru cevap
Açıklama
Başbakanlık İletişim Merkezi (BİMER), halkın şikayet, görüş ve önerilerini alıp değerlendirmekle görevli bir birim olarak 2006 yılının başında kurulmuştur. Bu dönem, ülkemizde halkla ilişkilerin gelişiminin hızlandığı 2000 yılı ve sonrası döneme aittir. Diğer kuruluşlar (A, B, C, E) daha önceki dönemlerde kurulmuştur.