Final 2025-2026 20 soru

Hukukun Temel Kavramları 2025-2026 Final

Kaynak: https://lolonolo.com/2026/01/13/hukukun-temel-kavramlari-2025-2026-final-sorulari-guz/

📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)

Hukukun Temel Kavramları 2025-2026 Final Soruları (Güz)

Hukukun Temel Kavramları 2025-2026 Final Soruları

1. Normlar Hiyerarşisi ve Anayasal İlkeler

Hukuk sistemimizde kurallar belirli bir hiyerarşi içinde yer alır. Kelsen’in Normlar Hiyerarşisi piramidinde anayasa en üstte yer alırken, uluslararası antlaşmaların (özellikle temel haklara ilişkin olanların) kanunlarla çatışması durumunda uluslararası antlaşmalar üstün kabul edilir. 1982 Anayasası’nın 2. maddesinde devletin nitelikleri (laiklik, hukuk devleti vb.) sayılmış; ancak üniter devlet ilkesi 2. maddede değil, 3. maddede düzenlenmiştir.

2. Kişiler ve Aile Hukuku

Hukukta hak süjesi olan varlıklar gerçek ve tüzel kişilerdir. Tüzel kişiler, kanuna uygun organlara sahip oldukları an fiil ehliyetini kazanırlar. Medeni hukukun alt dalları arasında aile, miras ve eşya hukuku bulunurken; sigorta hukuku ticaret hukukuna tabidir. Aile hukukunda boşanma davası; velayet, nafaka ve mal tasfiyesi gibi sonuçlar doğururken, veraset ilamı miras hukukunun bir parçası olup boşanmanın doğrudan sonucu değildir.

3. Ticaret ve Vergi Hukuku Esasları

Ticari hayatta taciri tanıtan unsur ticaret unvanı iken; gerçek kişilerce kurulan ve ortakların sorumluluğunun sınırsız olduğu şirket türü kollektif şirkettir. Kamu maliyesini düzenleyen vergi hukukunun; usul, ceza ve yargılama gibi alt dalları mevcuttur. Ödenmeyen vergilerin devlet gücüyle tahsili ise vergi icra hukuku tarafından düzenlenir.

4. Ceza Hukuku ve İnsan Hakları

Ceza hukukunda hapis ve adli para cezası temel yaptırımlardır. Meşru müdafaa ve zorunluluk gibi haller fiili hukuka uygun hale getirirken, haksız tahrik sadece cezada indirim sağlar. Uluslararası alanda ise Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne bireysel başvuru süresi güncel olarak 4 ay olarak belirlenmiştir. Fransız İhtilali sonrası yayımlanan Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi, modern insan hakları hukukunun temel taşıdır.

5. Yargı Teşkilatı ve Hakların Korunması

Türkiye’de adli yargı; ilk derece mahkemeleri, istinaf ve temyiz (Yargıtay) olmak üzere 3 derecelidir. Anayasa Mahkemesi, somut norm denetimi yaparak kanunların anayasaya uygunluğunu denetler ve aynı zamanda Uyuşmazlık Mahkemesi başkanını kendi üyeleri arasından seçer. Bir hakkın doğumuna engel olan durumların ileri sürülmesine itiraz denirken; bir senedin sahteliğine karşı açılan davalar olumsuz tespit davası kategorisindedir.

Hukukun Temel Kavramları 2025-2026 Final Soruları

Hukukun Temel Kavramları 2025-2026 Final Soruları (Güz)

20 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
Ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla gerçek kişiler arasında kurulan ve ortakların sorumluluğu şirket alacaklarına karşı sınırlanmamış olan şirkete ne ad verilir?
EDoğru cevap
Açıklama
Kollektif şirketler, bir ticaret unvanı altında gerçek kişilerce kurulur ve en belirgin özelliği ortakların şirket borçlarından dolayı “sınırsız” ve “müteselsil” (zincirleme) sorumlu olmasıdır. Anonim ve Limited şirketlerde sorumluluk sermaye ile sınırlıdır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi boşanma davasının sonuçları arasında yer almaz?
CDoğru cevap
Açıklama
Veraset ilamı (Mirasçılık belgesi), bir kimsenin ölümü üzerine mirasçılarının kimler olduğunu gösteren belgedir ve “Miras Hukuku”nun konusudur. Boşanma davası sonucunda velayet, nafaka, mal paylaşımı ve iddet müddeti (kadının bekleme süresi) gibi sonuçlar doğar, ancak veraset ilamı doğmaz.
Soru 3
Taciri tanıtmaya ve diğer tacirlerden ayırt etmeye yarayan unsur aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Ticaret unvanı, taciri (işletme sahibini) tanıtan ve onu diğer tacirlerden ayıran addır. “İşletme adı” işletmeyi (mekanı), “Marka” ise ürün veya hizmeti tanıtır.
Soru 4
Uluslararası antlaşmalara ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
DDoğru cevap
Açıklama
Anayasa’nın 90. maddesine göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır (üstün kabul edilir).
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Vergi Hukukunun alt dallarından biri değildir?
CDoğru cevap
Açıklama
Vergi hukukunun alt dalları; Vergi Usul, Vergi Ceza, Vergi İcra ve Vergi Yargılama hukukudur. “Vergi İflas Hukuku” diye ayrı bir disiplin yoktur; iflas genel İcra ve İflas Hukuku’nun konusudur.
Soru 6
Anayasamıza göre milletvekili seçilebilme yaşı kaçtır?
CDoğru cevap
Açıklama
2017 Anayasa değişikliği ile milletvekili seçilme yaşı 25’ten 18’e indirilmiştir.
Soru 7
Hakkın doğmasına engel olan veya hakkı sona erdiren maddi olayların ileri sürülmesine ne ad verilir?
BDoğru cevap
Açıklama
Bir hakkın doğumuna engel olan veya o hakkı ortadan kaldıran (örneğin borcun ödenmiş olması) olaylara “İtiraz” denir ve hakim tarafından resen (kendiliğinden) dikkate alınır. “Defi” ise (örneğin zamanaşımı) hakkın varlığını kabul edip ifadan kaçınma hakkı verir.
Soru 8
Fransız İnsan ve Yurttaş Halkları Bildirgesi hangi olayın bir ürünüdür?
CDoğru cevap
Açıklama
1789 Fransız İhtilali (Devrimi) sonucunda ortaya çıkan en önemli belge “Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi”dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi işlenen fiili hukuka aykırı olmaktan çıkaran durumlardan biri değildir?
ADoğru cevap
Açıklama
Meşru müdafaa, ilgilinin rızası, kanun hükmünün icrası gibi durumlar “Hukuka Uygunluk Nedenleri”dir ve fiili suç olmaktan çıkarır. Ancak “Haksız Tahrik”, suçu ortadan kaldırmaz; sadece cezada indirim yapılmasını sağlayan bir “Kusurluluğu Azaltan Neden”dir.
Soru 10
Tüzel kişilerin fiil ehliyeti ne zaman kazanılır?
EDoğru cevap
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’na göre tüzel kişiler, kanuna göre zorunlu olan organlarına (örneğin yönetim kurulu, genel kurul) sahip oldukları andan itibaren fiil ehliyetini kazanırlar.
Soru 11
Ödenmeyen vergilerin devlet zoruyla tahsili hususlarını inceleyen vergi dalı aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama
Kamu alacaklarının (vergilerin) zamanında ödenmemesi durumunda devletin cebri icra (zorla alma) yoluyla tahsilatını düzenleyen hukuk dalı “Vergi İcra Hukuku”dur.
Soru 12
Bir senedin sahteliğine ilişkin açılan davaya ne ad verilir?
DDoğru cevap
Açıklama
Bir senedin sahte olduğu iddiası, o senede dayalı borcun aslında “bulunmadığının” tespiti içindir. Borçlu olmadığını ispatlamaya yönelik açılan bu tür davalara “Menfi (Olumsuz) Tespit Davası” denir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi medeni hukukun bir alt dalı olarak kabul edilemez?
DDoğru cevap
Açıklama
Medeni Hukukun alt dalları: Kişiler Hukuku, Aile Hukuku, Miras Hukuku ve Eşya Hukuku’dur. Borçlar Hukuku da Medeni Hukuk’un tamamlayıcısıdır. Ancak “Sigorta Hukuku”, Ticaret Hukuku’nun bir alt dalıdır.
Soru 14
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne bireysel başvuru süresi kaç aydır?
BDoğru cevap
Açıklama
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne ek 15. Protokol ile iç hukuk yollarının tüketilmesinden itibaren AİHM’e başvuru süresi 6 aydan 4 aya indirilmiştir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi hukukta yer alan yorum türlerinden biridir?
EDoğru cevap
Açıklama
Hukukta temel yorum türleri: Yasama Yorumu (Kanun koyucunun yorumu), Yargısal Yorum (Mahkeme içtihatları) ve Bilimsel Yorum (Doktrin) dur.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası’nın 2. maddesinde belirtilen nitelikler arasında yer almaz?
BDoğru cevap
Açıklama
Anayasa’nın 2. maddesi Cumhuriyetin niteliklerini (insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik, sosyal, hukuk devleti) sayar. “Üniter Devlet” (Devletin bütünlüğü) ilkesi ise 2. maddede değil, 3. maddede (“Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür”) düzenlenmiştir.
Soru 17
Adli yargı kaç derecelidir?
EDoğru cevap
Açıklama
Türkiye’de adli yargı sistemi üç derecelidir: 1. İlk Derece Mahkemeleri (Yerel Mahkemeler), 2. İstinaf (Bölge Adliye Mahkemeleri), 3. Temyiz (Yargıtay).
Soru 18
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını seçmek aşağıdaki organlardan hangisinin yetki ve görev alanına girmektedir?
BDoğru cevap
Açıklama
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi ceza hukukunda geçerli olan yaptırım türlerinden biridir?
ADoğru cevap
Açıklama
Türk Ceza Hukuku’nda yaptırımlar “Hapis Cezaları” ve “Adli Para Cezaları”dır. Kınama disiplin cezasıdır; Butlan ve Aynen İade özel hukuk yaptırımıdır; Kısas ise modern hukukta yoktur.
Soru 20
Somut norm denetimini yapma görevi aşağıdaki organlardan hangisine aittir?
ADoğru cevap
Açıklama
Somut norm denetimi (İtiraz yolu), görülmekte olan bir davada mahkemenin uygulayacağı kanun hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varması durumunda işi “Anayasa Mahkemesi”ne götürmesidir.