İKT101U İktisada Giriş Ünite 5
Kaynak: https://lolonolo.com/2025/12/03/ikt101u-iktisada-giris-unite-5/
📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)
İKT101U İktisada Giriş Ünite 5 Makroekonominin Kapsamı ve Temel Makroekonomik Değişkenler
Giriş: Makroekonomi Nedir?
Makroekonomi, ekonomiyi bir bütün olarak ele alan, bireysel piyasalardan ziyade toplulaştırılmış büyüklükleri (enflasyon, işsizlik, büyüme, kamu açıkları gibi) inceleyen sosyal bir bilim dalıdır. “Ekonomik krizlerin nedenleri”, “Milyonlarca insan neden işsiz?” veya “Bütçe açığı ekonomiyi nasıl etkiler?” gibi sorular makroekonominin temel ilgi alanıdır. Buna karşılık, piyasa talep eğrisinin nasıl oluştuğu gibi mikro düzeydeki sorular mikroiktisadın konusudur.
Hasıla Kavramları ve Üretim Açığı
Bir ekonomide üretim faktörlerinin (emek, sermaye vb.) tam olarak kullanılması durumunda ulaşılabilecek en yüksek üretim düzeyine Potansiyel GSYİH (Potansiyel Hasıla – ) denir. Ancak ekonomi her zaman bu düzeyde çalışmaz. Gerçekleşen üretim düzeyine ise Fiili Hasıla (
) denir.
Potansiyel Hasıla ile Fiili Hasıla arasındaki farka Üretim Açığı () adı verilir. Daralma (resesyon) dönemlerinde fiili hasıla potansiyelin altında kalır (
), bu nedenle üretim açığı pozitif bir değer alır.
İşsizlik ve İlgili Oranlar
İşsizlik, çalışma gücü ve arzusunda olup, cari ücret düzeyinden çalışmaya razı olmasına rağmen iş bulamayanların durumudur.
Bir ekonomide tam istihdam düzeyinde bile var olan, kaçınılmaz işsizlik oranına Doğal İşsizlik Oranı denir. Bu oran, Friksiyonel (geçici) ve Yapısal işsizliklerin toplamından oluşur.
Enflasyon ve Parasal Kavramlar
Fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışlara Enflasyon denir. Enflasyonun ve ekonomik dalgalanmaların temel nedenini para arzındaki değişimlere bağlayan, Milton Friedman’ın öncülüğünü yaptığı ekonomik doktrine ise Monetarizm (Parasalcılık) adı verilir.
Uluslararası iktisat bağlamında ise, bir ülkenin para biriminin diğer ülke parası cinsinden değerine Döviz Kuru denir.