Yoksulluk kısırdöngüsü (Nurkse): düşük gelir → düşük tasarruf → düşük yatırım → düşük verimlilik → düşük gelir. Talep yanında da benzer döngü işler: düşük gelir düşük talep ve sınırlı piyasa demektir. Kırılması için eşanlı geniş yatırım dalgası ('büyük itme' — big push) önerilir.
Dengeli mi, dengesiz mi?
Dengeli büyüme: birçok sektöre aynı anda yatırım; sektörler birbirinin talebini yaratır. Dengesiz büyüme (Hirschman): kıt kaynaklar öncü (bağlantısı güçlü) sektörlere yoğunlaştırılır; geri ve ileri bağlantılar zincirleme yatırımları tetikler.
Sanayileşme stratejileri
İthal ikamesi: yerli sanayiyi korumacılıkla geliştirip ithalatı yerli üretimle karşılama (Türkiye 1960-70'ler); riski verimsizlik ve döviz darboğazıdır. İhracata dayalı strateji: rekabetçi sektörlerle dünya pazarlarına açılma (Doğu Asya örneği; Türkiye 1980 sonrası); dış rekabet disiplini verimliliği artırır. Günümüzde kalkınmada kurumların kalitesi, hukuk devleti ve beşeri sermaye öne çıkan belirleyicilerdir.