Orta

Kapitalizm ve Çeşitleri

Kapitalizmin doğuşu, temel kurumları, serbest rekabetçi ve tekelci evreleri ile refah devleti modeli.

🎯 Öğrenme hedefleri

  • Kapitalizmin temel kurumlarını sıralamak
  • Tarihsel evrelerini ayırt etmek
  • Refah devletinin işlevlerini açıklamak

Kapitalizm; özel mülkiyet, serbest sözleşme, kâr güdüsü ve fiyat mekanizmasıyla işleyen sistemdir. Ticaret kapitalizmi (16.-18. yy) ile başlayıp Sanayi Devrimi'yle sanayi kapitalizmine, 20. yüzyılda finans kapital aşamasına evrildi.

Temel kurumları

Özel mülkiyet ve miras hakkı, sözleşme özgürlüğü, rekabet, ücretli emek ve kâr birikimi sistemin çekirdeğidir. Bireysel girişim ve tüketici egemenliği kaynak dağılımını fiyatlar aracılığıyla yönlendirir.

Refah devleti

1929 Bunalımı ve II. Dünya Savaşı sonrasında kapitalist ülkelerde kamunun ekonomik-sosyal rolü genişledi: sosyal güvenlik, eğitim-sağlık hizmetleri, tam istihdam hedefi ve gelir yeniden dağıtımı. Refah devleti, kapitalizmin sosyal yumuşatılmış biçimidir; 1970'ler stagflasyonu ve 1980'ler neoliberal dalgasıyla sorgulanmış, özelleştirme ve esnekleşme politikaları gündeme gelmiştir.

🔑 Temel kavramlar

KapitalizmÖzel mülkiyetPiyasa mekanizmasıKâr güdüsüRefah devletiKeynesyen refah

Bu konudan sorular

Bu konudan soru çöz →