Orta

Bilim, Yöntem ve İktisadın Bilimselliği

Bilimsel bilginin özellikleri, tümdengelim-tümevarım, pozitif ve normatif iktisat ayrımı.

🎯 Öğrenme hedefleri

  • Bilimsel bilginin ölçütlerini sıralamak
  • Tümdengelim ve tümevarım yöntemlerini ayırt etmek
  • Pozitif ve normatif ifadeleri sınıflandırmak

Bilim; sistemli, sınanabilir ve nesnel bilgi üretme etkinliğidir. Bilimsel yöntemin aşamaları: gözlem, soru, hipotez kurma, sınama ve sonucun raporlanması. Tümevarım tekil gözlemlerden genel yargıya gider (gözlenen fiyat artışlarından talep yasası çıkarmak); tümdengelim genel önermeden tekil sonuç çıkarır (rasyonellik varsayımından davranış öngörüsü). Bilim genellikle ikisini birlikte kullanır.

Pozitif mi, normatif mi?

Pozitif iktisat 'olanı' inceler: 'Asgari ücret artışı genç işsizliğini yükseltebilir' — doğruluğu verilerle sınanabilir. Normatif iktisat 'olması gerekeni' söyler: 'Hükümet asgari ücreti artırmalı' — değer yargısı içerir, bilimsel olarak sınanamaz. Sınavlarda ifade sınıflandırma soruları bu ayrıma dayanır.

Yanlışlanabilirlik

Popper'a göre bir önermenin bilimsel olması için yanlışlanabilir olması gerekir: hangi gözlemin teoriyi çürüteceği açıkça belirtilebilmelidir. İktisat modelleri, gerçekliği olduğu gibi değil, varsayımlarla sadeleştirilmiş temsilleri olarak değerlendirilir.

🔑 Temel kavramlar

Bilimsel yöntemTümdengelimTümevarımPozitif iktisatNormatif iktisatYanlışlanabilirlik

Bu konudan sorular

Bu konudan soru çöz →