Orta

İktisat Politikasının Amaçları ve Araçları

Tam istihdam, fiyat istikrarı, büyüme ve ödemeler dengesi hedefleri; maliye, para ve gelirler politikası araçları.

🎯 Öğrenme hedefleri

  • İktisat politikasının temel amaçlarını sıralamak
  • Amaç-aracı ilişkisini (Tinbergen ilkesi) açıklamak
  • Politika araçlarını örneklerle sınıflandırmak

İktisat politikasının dört temel amacı vardır ('sihirli dörtgen'): tam istihdam, fiyat istikrarı, iktisadi büyüme ve dış denge (ödemeler bilançosu istikrarı). Gelir dağılımının iyileştirilmesi ve bölgesel dengesizliklerin giderilmesi de tamamlayıcı amaçlardır. Amaçlar birbiriyle çelişebilir: örneğin enflasyonu düşürme politikası kısa dönemde işsizliği artırabilir (Phillips eğrisi).

Tinbergen ilkesi

Bağımsız amaç sayısı kadar bağımsız araca ihtiyaç vardır; tek araçla birden çok amaca ulaşılamaz. Bu yüzden maliye ve para politikalarının eşgüdümü gerekir.

Politika araçları

Maliye politikası: kamu harcamaları ve vergiler yoluyla toplam talebin yönetilmesi. Para politikası: merkez bankasının para arzı ve faiz üzerinden ekonomiyi etkilemesi. Dış ekonomi politikası: kur, gümrük tarifeleri, kotalar. Gelirler politikası: ücret ve fiyatlara doğrudan müdahale (asgari ücret, fiyat kontrolleri). Yapısal politikalar ise rekabet, eğitim ve kurumsal reformlarla arz yönünü güçlendirir.

🔑 Temel kavramlar

Tam istihdamFiyat istikrarıEkonomik büyümeÖdemeler dengesiMaliye politikasıPara politikasıSihirli dörtgen

Bu konudan sorular

Bu konudan soru çöz →