Klasik Osmanlı iktisadi düzeninde toprak devletin malıydı (miri toprak). Tımar sistemi ile devlet, vergi gelirini askerî hizmet karşılığında sipahiye devrederdi; bu sistem hem orduyu hem de taşra yönetimini finanse ederdi. Kentlerde üretim ve ticaret loncalar eliyle örgütlenirdi: kalite denetimi, fiyat belirleme (narh), çırak-kalfa-usta hiyerarşisi ve dayanışma fonları loncanın temel işlevleriydi.
Kapitülasyonlar ve dönüşüm
Başlangıçta ticareti canlandırma amaçlı verilen imtiyazlar, devlet zayıflayınca yabancı tüccarlar lehine kalıcı ayrıcalıklara dönüştü. 1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması (İngiltere ile) iç gümrükleri kaldırarak Osmanlı pazarını dış rekabete açtı; yerli zanaat geriledi.
Tanzimat ve borçlanma
Tanzimat (1839) ile mülkiyet güvencesi ve modernleşme adımları atıldı; ancak ilk dış borç 1854'te (Kırım Savaşı) alındı ve ödemeler bunalıma girince 1881'de alacaklı devletlerin denetiminde Düyun-u Umumiye İdaresi kuruldu — Osmanlı maliyesinin yarı-sömürgeleşmesinin simgesi sayılır.