İnsanlık tarihi, iletişim teknolojilerindeki kırılmalar üzerinden de okunabilir. İlk evre sözlü kültür dönemidir; bilgi bellekte ve konuşma yoluyla aktarılır. Yazının bulunmasıyla bilgi kalıcı hâle gelmiş, zaman ve mekân ötesine taşınabilmiştir. 15. yüzyılda Johannes Gutenberg'in hareketli metal harflerle baskı tekniğini geliştirmesi, basılı metnin çoğaltılmasını ucuzlatmış ve okuryazarlığın yayılmasına zemin hazırlamıştır. 19. yüzyılda telgraf ve telefonla başlayan elektrikli iletişim evresi, 20. yüzyılda radyo ve televizyonla kitle iletişimine dönüşmüştür. Bilgisayar ve internetle birlikte ise dijital iletişim çağına girilmiştir.
Yeni İletişim Teknolojileri Nedir?
Yeni iletişim teknolojileri; bilgisayar, telekomünikasyon ve yayıncılık alanlarının bütünleşmesiyle ortaya çıkan, bilginin üretilmesini, depolanmasını, işlenmesini ve paylaşılmasını sayısal ortamda gerçekleştiren teknolojilerdir. “Yeni” nitelemesi göreli bir ifadedir; her dönemin teknolojisi kendinden öncekine göre yenidir. Ancak bugünkü kullanımda bu kavram, özellikle sayısal ve ağ tabanlı teknolojileri anlatır.
Rogers'ın Üç Özelliği
Everett M. Rogers, yeni iletişim teknolojilerini üç temel özellikle tanımlar:
- Etkileşim: Katılımcıların iletişim sürecinde rollerini değiştirebilmesi, alıcının da içeriğe müdahale edip yanıt verebilmesidir.
- Kitlesizleştirme: Mesajın büyük ve homojen bir kitle yerine belirli bireylere ya da küçük gruplara göre özelleştirilebilmesidir.
- Eşzamansızlık: Gönderici ile alıcının aynı anda iletişimde bulunmasına gerek kalmadan mesajın gönderilip alınabilmesidir; e-posta tipik bir örnektir.
Diğer Ayırt Edici Özellikler
Sayısallaşma, ses, görüntü ve metnin 0 ve 1'lerden oluşan ikili kodlara dönüştürülmesidir; bu sayede içerik kayıpsız kopyalanabilir ve kolayca işlenebilir. Yakınsama, farklı ortam ve cihazların sayısal temelde bir araya gelmesidir; akıllı telefonun telefon, fotoğraf makinesi, radyo ve bilgisayar işlevlerini tek cihazda toplaması buna örnektir. Hipermetin yapısı, bağlantılar aracılığıyla doğrusal olmayan bir okuma imkânı sunar. Ayrıca yeni medya, geleneksel medyanın tek yönlü ve merkezden yayılımlı yapısının aksine çok yönlü, ağ biçimli ve zaman ile mekândan görece bağımsız bir iletişim ortamı yaratır. Sınavlarda bu özelliklerin tanımlarının birbirinden ayırt edilmesi sıkça istenir.