İLT107U İletişim Bilgisi Ünite -4

Bireylerarası iletişim, sadece dostça ve samimi ilişkileri kapsamaz. Bir iş görüşmesi, bir tartışma veya resmi bir yazışma gibi tarafların birbirine karşı dostça olmadığı durumlar da bireylerarası iletişimdir. Bu nedenle iletişimin “her zaman dostça” olduğunu varsaymak yanlıştır; resmi, mesafeli veya çatışmalı da olabilir.

Onaylamama (disconfirmation), karşıdaki kişinin varlığını veya önemini yok sayan bir iletişim biçimidir. Görmezden gelmek, yanıt vermemek gibi davranışlar bu kategoriye girer. Şikayet etmek ise, içeriği olumsuz olsa da, genellikle karşıdaki kişiyle bir etkileşim kurma ve durumu değiştirme çabası içerir, yani onun varlığını reddetmez.

Yakınlaşma süreci, taraflar arasındaki duygusal bağın artması, paylaşımın çoğalması ve belirsizliğin azalması gibi psikolojik sonuçlar doğurur. “Ortak kararlar almak” ise bu yakınlığın bir sonucu olabileceği gibi, bir iş grubu gibi yakınlığın olmadığı durumlarda da gerçekleşebilen bir eylemdir. Bu nedenle doğrudan yakınlaşma sürecinin bir sonucu olarak kabul edilmez.

İletişim teorisinde gürültü; fiziksel (dış sesler), fizyolojik (bedensel engeller), psikolojik (zihinsel önyargılar) ve anlamsal (anlam karmaşası) olarak sınıflandırılır. “Mekânsal gürültü” adında standart bir gürültü türü bulunmamaktadır. Mekanla ilgili sorunlar genellikle fiziksel gürültü kategorisi içinde değerlendirilir.

Bir eyleme geçmeden önce, o eylemi gerektiren durumu veya uyaranı fark etmemiz, anlamlandırmamız ve yorumlamamız gerekir. Dış dünyadan gelen verileri duyu organlarımızla alıp zihnimizde anlamlı hale getirme sürecine “algı” denir. Bu nedenle algı, herhangi bir eylem için ilk ve en temel ön koşuldur.

İletişimin temel ilkelerinden biri, mesajın anlamının alıcı tarafından nasıl yorumlandığına bağlı olmasıdır. Göndericinin niyeti ne kadar iyi olursa olsun, alıcı mesajı farklı bir şekilde yorumlarsa, iletişimin sonucu bu yoruma göre şekillenir. Bu nedenle “mesajın nasıl anlaşıldığı (yorumlanması), ne niyetle söylendiğinden (niyet) daha önemlidir” ilkesi geçerlidir.

Açıklık, duyarlılık, somut ve tanımlayıcı olmak etkili sözel iletişim için gerekli becerilerdir. “Yerine geçme” ise sözsüz iletişimin bir işlevidir. Örneğin, “evet” demek yerine başı sallamak gibi, bir kelimenin veya cümlenin yerini alan bir vücut hareketini ifade eder. Bu bir sözel iletişim becerisi değildir.

Sosyolojide “birincil gruplar”, aile ve yakın arkadaşlar gibi, üyeleri arasında yüz yüze, samimi, duygusal ve uzun süreli ilişkilerin olduğu gruplardır. Bu gruplar, bireyin kimliğinin ve sosyalleşmesinin temelini oluşturur.

Grup dinamiği, bir grubun içindeki etkileşim süreçlerini ve yapısal unsurları ifade eder. Bunlar arasında liderlik, kurallar, içinde bulunulan durum ve grubun görevi yer alır. “Referans” ise bir grup dinamiği unsuru değil, bireyin kendini karşılaştırdığı “referans grubu” gibi farklı bir sosyolojik kavramdır.

Bireylerin belirli bir hedefi veya görevi tamamlamak amacıyla, sahip oldukları özel yetenekler, bilgiler ve nitelikler temelinde bir araya gelerek oluşturdukları gruplara “çalışma grupları” veya “görev grupları” denir.