Ara Sınav (Vize) 2024-2025 20 soru

İşletme Yönetimi 2024-2025 Ara Sınav (Vize)

Kaynak: https://lolonolo.com/2025/10/24/isletme-yonetimi-2024-2025-vize-sorulari-bahar/

📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)

İşletme Yönetimi 2024-2025 Vize Soruları

İşletmenin Tanımı, Amaçları ve Çevresi

Kişilerin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla üretim faktörlerini (emek, sermaye, doğal kaynaklar, girişimci) uyumlu bir şekilde bir araya getirip, ekonomik mal ve hizmet üretmek için faaliyette bulunan ekonomik birimlere işletme denir. Tüketiciler, bu mal ve hizmetlere bir bedel ödeyerek sahip olurlar. İşletmelerin temel amaçlarından biri kâr elde etmektir. Kâr, toplam hasılattan (satış geliri) toplam maliyetin çıkarılmasıyla bulunur. İşletmenin performansını ölçmede kullanılan önemli göstergelerden biri kârlılıktır. Örneğin, özsermayenin kârlılık oranı, elde edilen kârın kullanılan sermayeye oranlanmasıyla hesaplanır.

İşletmeler, sürekli değişen bir çevre içinde faaliyet gösterirler. Bu çevre unsurları işletmenin kararlarını ve başarısını etkiler. Nüfusun miktarı, yaş yapısı, coğrafi dağılımı, gelir dağılımı gibi özellikler demografik çevre kapsamında incelenir.

Fayda Yaratma ve Verimlilik

İşletmeler mal ve hizmet üreterek fayda yaratırlar. Malların üretildiği yerden ihtiyaç duyulan yere taşınması yer (mekân) faydası oluşturur. Üretim sürecinde kullanılan girdiler (faktörler) ile elde edilen çıktı (üretim miktarı) arasındaki orana ise verimlilik denir.

İşletmelerin Sorumlulukları

İşletmelerin sadece kâr elde etmek değil, topluma karşı da sorumlulukları vardır. Bu sorumluluklar çeşitli düzeylerde ele alınır:

Ayrıca, SA 8000 gibi uluslararası standartlar, işletmelerin sosyal sorumluluklarını belirli ilkeler çerçevesinde yerine getirmelerini hedefler. Bu ilkelerden biri de çalışanlara ödenen maaş ve ücretlerin en az asgari ücret düzeyinde ve temel ihtiyaçları karşılayacak yeterlilikte olmasıdır.

Yönetim Düşüncesinin Gelişimi

Yönetim uygulamaları ve teorileri zaman içinde evrim geçirmiştir:

Girişimci ve Yönetici

Üretim faktörlerini bir araya getirerek kâr amacı ve riski üstlenerek mal veya hizmet üreten kişiye girişimci denir. Eğer kâr ve risk başkasına ait olmak üzere üretim faktörlerini organize edip yöneten kişi ise müteşebbis (veya profesyonel yönetici) olarak adlandırılır.

İşletme Yönetimi 2024-2025 Vize Soruları (Bahar)

Soru 1

“Çalışanların ücretleri en azından ‘asgari ücret’ seviyesinde ve personelin temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek kadar olmalıdır.”
ifadesi SA 8000 Standardı’nın hangi temel ilkesi ile ilgilidir?

CDoğru cevap

Açıklama

SA 8000 (Sosyal Sorumluluk Standardı), çalışanların adil ücret almasını ve ücretlerin asgari düzeyin üzerinde, temel ihtiyaçları karşılayacak seviyede olmasını öngörür. Bu, doğrudan Maaş ve Ücretler ilkesiyle ilgilidir.

Soru 2

Ülkedeki nüfusun miktarı ve yoğunluğu, yaş yapısı, coğrafi dağılımı, gelir dağılımı, eğitim düzeyi vb. özellikler işletmenin hangi çevre koşulları içinde sınıflandırılır?

EDoğru cevap

Açıklama

Nüfusun miktarı, yoğunluğu, yaş yapısı, coğrafi dağılımı gibi nüfus özelliklerini inceleyen çevre koşulları Demografik çevre olarak adlandırılır.

Soru 3

Dış çevrenin özellikleri ile organizasyon yapısı arasındaki uyum paralelinde bazı işletmelerin ayakta kalmaya devam edeceğini, bazılarının ise yok olacağını savunan post modern yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

ADoğru cevap

Açıklama

Popülasyon ekolojisi yaklaşımı, işletmelerin hayatta kalmasının dış çevre koşullarına uyumuna bağlı olduğunu ve uyum sağlayamayanların (doğal seçilim gibi) yok olacağını savunur.

Soru 4

“Tüketiciler, üretici tarafından üretilen mal ve hizmetlere bir ………. ödeyerek sahip olmaktadırlar.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

DDoğru cevap

Açıklama

Tüketiciler, üretilen mal ve hizmetlere para karşılığı, yani bir bedel ödeyerek sahip olurlar.

Soru 5

“Yasalarla belirtilmeyen fakat bir işletmeden toplumun beklediği davranışlar” işletmenin hangi sorumluluk alanı kapsamındadır?

ADoğru cevap

Açıklama

Yasalarla belirlenmemiş ancak toplumun doğru ve adil bulduğu, işletmenin vicdani yükümlülüğü olan davranışlar Etik açıdan sorumluluk kapsamındadır.

Soru 6

Z işletmesi toplam 30.000 TL maliyetle 6.000 adet mal üretip her birini 6 TL’ye satmıştır. İşletmenin kullandığı sermaye miktarı 24.000 TL ise özsermayenin kârlılık oranı yüzde (%) kaç olur?

DDoğru cevap

Açıklama

Toplam Hasılat (Satış Geliri): 6.000 adet x 6 TL/adet = 36.000 TL.
Kâr: Toplam Hasılat – Toplam Maliyet = 36.000 TL – 30.000 TL = 6.000 TL.
Özsermayenin Kârlılık Oranı: (Kâr / Sermaye) x 100 = (6.000 TL / 24.000 TL) x 100 = 0.25 x 100 = % 25.

Soru 7

İşletmenin faaliyetlerini tüm yasa ve yönetmelikler çerçevesinde icra etmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

BDoğru cevap

Açıklama

İşletmenin yasa ve yönetmeliklere uygun davranması ve faaliyetlerini hukuki çerçevede yürütmesi Hukuksal sorumluluk alanını kapsar.

Soru 8

Bir toplumda düzeni sağlamak amacıyla yürürlükte bulunan yasalar, tüzük ve yönetmeliklerle, yazılı olan ve olmayan diğer kurallar bütününe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

CDoğru cevap

Açıklama

Bir toplumda düzeni sağlamak amacıyla yürürlükte bulunan ve devletin yaptırım gücüyle korunan yazılı (yasalar, tüzük) ve yazılı olmayan kurallar bütününe Hukuk denir.

Soru 9

Z işletmesi toplam 15.000 TL maliyetle 3.000 adet mal üretip her birimini 8 TL’ye satmıştır. İşletmenin kullandığı sermaye miktarı 18.000 TL ise özsermayenin kârlılığı oranı yüzde (%) kaç olur?

ADoğru cevap

Açıklama

Toplam Hasılat (Satış Geliri): 3.000 adet x 8 TL/adet = 24.000 TL.
Kâr: Toplam Hasılat – Toplam Maliyet = 24.000 TL – 15.000 TL = 9.000 TL.
Özsermayenin Kârlılık Oranı: (Kâr / Sermaye) x 100 = (9.000 TL / 18.000 TL) x 100 = 0.50 x 100 = % 50.

Soru 10

Malların üretildiği yerden taşınıp kıt olduğu yerlere ulaştırılması ile ilgili faaliyetler hangi fayda yaratma türü olarak sınıflandırılır?

CDoğru cevap

Açıklama

Malların, üretildiği yerde bolken (faydasız) ihtiyaç duyulan yere (kıt olduğu yere) taşınarak faydasının artırılması, Yer değişikliği ile fayda oluşturma (Mekân Faydası) olarak adlandırılır.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisindeki ihtiyaçlardan biri değildir?

CDoğru cevap

Açıklama

Maslow’un hiyerarşisi (Fizyolojik, Güvenlik, Ait Olma/Aidiyet, Saygınlık, Kendini Gerçekleştirme) içinde Yalnızlık ihtiyacı yer almaz. Aidiyet ihtiyacı (B) tam tersidir.

Soru 12

Neoklasik yaklaşımın başlangıcını oluşturan araştırmalar dizisi aşağıdakilerden hangisidir?

DDoğru cevap

Açıklama

Hawthorne araştırmaları (Western Electric Şirketinde Elton Mayo ve arkadaşları tarafından yapılmıştır) insan faktörünün ve sosyal ilişkilerin verimlilik üzerindeki etkisini ortaya koymuş ve Neoklasik (İnsan İlişkileri) yaklaşımının başlangıcını oluşturmuştur.

Soru 13

Kişilerin ihtiyaçlarını karşılama amacı ile üretim faktörlerini uyumlu bir şekilde bir araya getirip ekonomik mal ve hizmet üretmek için faaliyette bulunan ekonomik birimlere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

DDoğru cevap

Açıklama

Kişilerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere üretim faktörlerini bir araya getirip mal veya hizmet üreten ekonomik birime İşletme denir.

Soru 14

C işletmesi 2020 yılında toplam 40.000 TL maliyetle 4.000 adet mal üretip her birimini 20 TL’ye satmıştır. Bu dönemde işletmenin elde ettiği kâr ne kadardır?

EDoğru cevap

Açıklama

Toplam Hasılat (Satış Geliri): 4.000 adet x 20 TL/adet = 80.000 TL.
Kâr: Toplam Hasılat – Toplam Maliyet = 80.000 TL – 40.000 TL = 40.000 TL.

Soru 15

Kâr ve riski başkalarına ait olmak üzere üretim faktörlerini tedarik edip onları mal ve/veya hizmet üretmek amacına dayanarak çalıştırmayı sorumluluk hâline getiren kişiye ne ad verilir?

BDoğru cevap

Soru 16

“Sürekli çevresiyle etkileşim içinde olup, bir taraftan çalışma ve enerji dönüşümü kapasitesini korurken, diğer taraftan dinamik denge sağlayan sistem” aşağıdakilerden hangisidir?

BDoğru cevap

Açıklama

Çevresiyle sürekli etkileşimde bulunan, enerji ve bilgi alışverişi yapan, kendisini yenileyerek dinamik dengeyi koruyan sistem Açık Sistem olarak tanımlanır.

Soru 17

İşletmelerin, tüketicilerin ihtiyaç duydukları ve talep ettikleri ürün ve hizmetleri üretmesi aynı zamanda üretilen ürünlerin kârlı bir şekilde satılması hangi sorumluluk alanı içerisinde yer almaktadır?

EDoğru cevap

Açıklama

İşletmenin temel varoluş amacı, toplumun talep ettiği ürünleri kârlı bir şekilde üreterek para kazanmasıdır. Bu, işletmenin Ekonomik sorumluluk alanıdır.

Soru 18

“Belirli bir üretim miktarı ile bu üretimi elde etmek için kullanılan faktörler arasındaki oran” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

BDoğru cevap

Açıklama

Belirli bir çıktı (üretim miktarı) ile o çıktıyı elde etmek için kullanılan girdi (faktör) arasındaki ilişkiyi gösteren orana Verimlilik (Productivity) denir.

Soru 19

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi Frederick Taylor tarafından geliştirilmiştir?

ADoğru cevap

Açıklama

Frederick Taylor, işlerin bilimsel yöntemlerle analiz edilmesini ve standartlaştırılmasını savunan Bilimsel Yönetim Yaklaşımının (Klasik Yönetim) kurucusudur.

Soru 20

Bürokratik örgüt yapısını etkinlik açısından ideal bir örgüt yapısı olarak tasvir eden yönetim düşünürü kimdir?

EDoğru cevap

Açıklama

Bürokratik örgüt yapısını (kesin kurallar, hiyerarşi, uzmanlaşma) etkinlik açısından ideal bir yapı olarak detaylıca tasvir eden yönetim düşünürü Max Weber’dir (Klasik Yönetim).