Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
İstatistik Analiz 2024 Üç Ders
Kaynak: https://lolonolo.com/2026/05/16/istatistik-analiz-2024-uc-ders-sorulari/
📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)
İstatistik Analiz 2024 Üç Ders Soruları
İstatistik Analiz 2024 Üç Ders Soruları
Parametrik ve Non-Parametrik Testler | Regresyon ve Korelasyon Analizi | Örnekleme Yöntemleri ve Standart Hata | Hipotez Testi Adımları ve Parametreler
Hipotez Testleri Varsayımları ve Non-Parametrik Alternatifler
İstatistikte iki bağımsız grubun ortalamalarını karşılaştırmak için normal şartlarda parametrik bir test olan “bağımsız iki örneklem t-testi” uygulanır. Ancak verilerin normal dağılım göstermemesi veya varyansların homojen olmaması gibi parametrik varsayımlar ihlal edildiğinde, bu testin non-parametrik (parametrik olmayan) birebir karşılığı olan Mann-Whitney U testi tercih edilir. Benzer şekilde, bağımlı iki grup için Wilcoxon, bağımsız k grup için Kruskal-Wallis ve bağımlı k grup için Friedman testleri non-parametrik alternatiflerdir. Nitel verilerin analizinde kullanılan Khi-kare bağımsızlık testi ise, kontenjans tablosunda yer alan gözlenen ve beklenen frekanslar arasındaki farkların karesini temel alarak değişkenler arasında bir ilişki olup olmadığını test eder.
Regresyon Modelleri, Korelasyon ve Belirginlik Katsayısı
Basit doğrusal regresyon modelleri Y = a + bX matematiksel formuyla tahmin edilir; burada a sabit terimi (intercept), b ise eğim katsayısını temsil eder. Y = 4,3 + 9,9X şeklinde tahmin edilen bir modelde, bağımsız değişken (X) sıfır (0) olduğunda bağımlı değişkenin (Y) alacağı değer doğrudan sabit terim olan 4,3’e eşit olur. Modelin açıklayıcılık gücünü gösteren belirginlik katsayısı (R^2) ile açıklanamayan kısmı gösteren belirsizlik katsayısının toplamı her zaman 1’e eşittir. Bu nedenle R^2 = 0,88 olan bir modelde, belirsizlik katsayısı 1 – 0,88 = 0,12 olarak hesaplanır. İki değişken arasındaki doğrusal ilişkinin yönünü ve şiddetini gösteren basit doğrusal korelasyon katsayısı (r) ise, belirginlik katsayısının karekökü alınarak (\sqrt{R^2}) veya kovaryansın standart sapmalar çarpımına bölünmesiyle hesaplanır ve R^2 = 0,6944 ise r = \sqrt{0,6944} = 0,8333 olarak bulunur.
Örnekleme Teorisi, Örnekleme Yöntemleri ve Standart Hata
Devesa bir ana kütleden onu temsil edecek bir alt küme çekerek ana kütle parametrelerini tahmin etme işlemine Örnekleme (Sampling) adı verilir. Ana kütlenin genel olarak heterojen (farklı) göründüğü ancak kendi içinde homojen (türdeş) alt zümreler barındırdığı biliniyorsa, her alt gruptan ağırlığı oranında tesadüfi seçim yapılmasını sağlayan Tabakalı (Zümrelere Göre) Örnekleme yöntemi kullanılır. Veri toplama yöntemleri arasında kağıt ve kalemle yapılan yüz yüze anket uygulaması; anketör ücretleri, lojistik, basım ve zaman maliyetleri nedeniyle en yüksek maliyetli yöntemdir. Ana kütle standart sapması (\sigma) bilindiğinde ortalamanın standart hatası (SE), ana kütle standart sapmasının örnek birim sayısının kareköküne (\sigma / \sqrt{n}) bölünmesiyle hesaplanır. Örneğin; \sigma = 35,75 ve n = 121 ise SE = 35,75 / \sqrt{121} = 35,75 / 11 = 3,25 olur. Örnek standart sapması (s) kullanıldığında ise s = 18 ve n = 25 için SE = 18 / \sqrt{25} = 18 / 5 = 3,60 hesaplanır. Mümkün olan tüm örneklerin ortalamalarıyla oluşturulan olasılık modeline ise örnek ortalamaları teorik dağılımı denir.
Güven Aralıkları, t Dağılımı ve Hipotez Adımları
Ana kütleyi karakterize eden ölçülere Parametre (\mu, \sigma), örneklemden elde edilenlere ise istatistik (\overline{x}, s) denir. Ana kütle varyansı bilinmediğinde ve örnek hacmi küçük olduğunda (n < 30), verilerin n-1 serbestlik dereceli Student (t) dağılımına uyduğu kabul edilir; serbestlik derecesi 15 ve \alpha = 0,1 iken tablodan okunan kritik t değeri 1,753’tür. Güven aralıklarında anlamlılık düzeyi (\alpha) doğrudan hata payını veya parametrenin güven sınırları dışında bulunması olasılığını ifade eder (\alpha = 0,02 ise bu olasılık doğrudan 0,02’dir). Hata payı (\alpha) büyüdükçe güven düzeyi düşeceği için en dar aralık tahmini en yüksek \alpha değerinde (Örn: \alpha = 0,15) gerçekleşir. Hipotez testlerinde “farklıdır” (\neq) iddiası yön belirtmediği için çift taraflı (çift kuyruklu) test kurulmasını zorunlu kılar. Beş adımdan oluşan hipotez testlerinin en son adımını ise matematiksel kararın sözel ifadelere döküldüğü “Test sonucunun yorumlanması” adımı oluşturur.
İstatistik Analiz 2024 Üç Ders Soruları
İstatistik Analiz 2024 Üç Ders Soruları
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Y^i=4,3+9,9Xi
biçiminde tahmin edilmiştir.
Buna göre bağımsız değişkenin değeri sıfır olduğunda bağımlı değişkenin alacağı değer aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
R² = 0,88 verildiğine göre:
Belirsizlik katsayısı = 1 − 0,88 = 0,12
Sonuç olarak belirsizlik katsayısı 0,12’dir..
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Buna göre söz konusu iki değişken arasındaki basit doğrusal korelasyon katsayısı aşağıdakilerden hangisidir?
II. Bir ailenin aylık gıda harcaması 5000 TL’den azdır.
III. A bölgesinde ilkbahar mevsiminde ortalama sıcaklık en fazla 22 santigrat derecedir.
IV. A ve B istasyonları arasındaki ortalama sefer süresi 10 dakikadan farklıdır.
V. Yeni geliştirilen operasyon sonrasında hastanın taburcu olma süresi 3 günden daha azdır.
Yukarıda verilen iddialar göz önüne alındığında hangi hipotez testinin çift taraflı olarak kurulması gerekir?
II. Anlamlılık düzeyinin belirlenmesi ve kritik değerin bulunması
III. Test istatistiği değerinin hesaplanması
IV. Kritik değer ile test istatistiği değerinin karşılaştırılması
V. Test sonucunun yorumlanması
Yukarıdaki aşamalardan hangisi hipotez testinin son adımını oluşturmaktadır?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?