Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
I. Mod duyarsız (analitik olmayan) bir ortalamadır.
II. Mod bir seride en çok tekrar eden gözlem değeridir.
III. Sınıf genişliği eşit olmayan serilerde de mod hesaplanabilir. Mod ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
EDoğru cevap
Açıklama
“Mod duyarsız (analitik olmayan) bir ortalamadır” ve “Bir seride en çok tekrar eden değer moddur” ifadeleri doğrudur. Sınıf genişliği eşit olmayan serilerde mod hesaplanması ise standart formülle her zaman kolay olmayabilir.
Soru 2
I. Çubuk grafik
II. Daire dilimleri grafiği
III. Çizgi grafiği Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri nicel veriler için kullanılan bir grafik türüdür?
ADoğru cevap
Soru 3
Bir hastanenin yatan hasta kısmındaki kişilerin bölümlere göre dağılımı aşağıdaki grafikte yer almaktadır. Bu hastaların %60’ının iç hastalıkları, %10’unun göz hastalıkları ve %30’unun cilt hastalıkları bölümünde yattığı görülmektedir. Bu bilginin sunulduğu grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?
EDoğru cevap
Soru 4
Verilerin, hem zaman hem mekân vasfına göre düzenlenmesiyle elde edilen serilere …… veriler denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
EDoğru cevap
Açıklama
Hem zaman hem de mekân boyutunu içeren verilere “panel veriler” denir.
Soru 5
Geometrik ortalama hesaplayabilmek için verinin ….. ölçüm düzeyinde ölçülmüş olması gerekir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
ADoğru cevap
Açıklama
Geometrik ortalama, sayısal büyüklüklerin çarpımına dayandığı için en az “interval (aralık)” düzeyinde ölçülmüş nicel verilere ihtiyaç duyulur; pratikte oran ölçeğiyle daha sık kullanılır.
Soru 6
Bir ana kütleyi başka ana kütlelerden ayırt eden özelliklere; diğer bir ifadeyle ana kütleyi karakterize eden, niteleyen değerlere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
BDoğru cevap
Açıklama
Ana kütlenin (popülasyonun) karakteristik değerleri (ortalama, varyans vb.) “parametre” olarak adlandırılır.
Soru 7
Gözlem değerleri arasında önem farkı bulunması durumunda ortalama hesabı yapılırken …… tercih edilmelidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
EDoğru cevap
Açıklama
Değerlerin önem/öncelik farkı olduğunda her gözleme bir ağırlık verilmesi gerekir ve “ağırlıklı ortalama” kullanılır.
Soru 8
Bir araştırma kapsamında toplanan verilerin, aynı şıkların bir araya getirilmesi yoluyla düzenlenmesi yöntemine ……. denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Veri düzenleme sürecinde aynı türden gözlemlerin bir araya getirilmesine “tasnif” (sınıflama) denir.
Soru 9
Bir veri kümesi içindeki gözlem değerleri arasında en çok tekrar eden gözlem değerine ….. denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Veride en fazla sayıda tekrar eden değere “mod” denir.
Soru 10
Bir öğrenci girdiği beş dersin sınavlarından 57, 62, 65, 73 ve 78 puan almıştır. Öğrencinin söz konusu dersler için not ortalaması aşağıdakilerden hangisidir?
Gruplama işlemi sırasında, sınıfların aşırı ….. tutulması sınıfların homojenliğine zarar vererek veriye ilişkin detayların kaybolmasına yol açar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Sınıf genişliği çok büyük tutulduğunda sınıf içi farklılıklar kaybolur, verinin ayrıntısı yitirilir.
Soru 12
I. Eğitim durumu
II. Kan grubu
III. Göz rengi Yukarıdaki değişkenlerden hangisi veya hangileri sınıflama (nominal) ölçüm düzeyine örnek olarak verilebilir?
ADoğru cevap
Açıklama
Kan grubu ve göz rengi kategorik/nitel (nominal) ölçüm düzeyindedir. “Eğitim durumu” çoğunlukla sıralı (ordinal) kabul edilir.
Soru 13
İstatistik araştırmaya konu olan bir birimin, uzun süre zarfında gözlenmesi mümkünse ya da bir birim uzun ömürlü olarak tanımlanıyorsa, bu tür birimlere ne ad verilir?
DDoğru cevap
Soru 14
Bir banka şubesine gişe işlemi için gelenlerin ortalama bekleme süresi araştırılıyor. Bu amaçla 50 müşteri izlenerek tespit edilen bekleme süreleri yukarıda verilen tablo ile düzenleniyor. Buna göre ortalama bekleme süresi aşağıdakilerden hangisidir?
BDoğru cevap
Açıklama
Sıklıkla (sınıf orta değeri × frekans) toplamının gözlem sayısına bölünmesiyle bulunan sınıflandırılmış veri ortalaması ~8,76 dakikadır (yaklaşık değer).
Soru 15
İstatistiğin veri toplama, toplanan verileri düzenleme, özetleme, tablo ve grafiklerle sunma şeklinde tanımlanan alanına ….. denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Verilerin toplanması, düzenlenmesi ve özetlenmesi işlemlerini içeren alan “betimsel (descriptive) istatistik” olarak adlandırılır.
Soru 16
İstatistik çalışmalarının konusunu oluşturan kolektif olaylardan her birine ne ad verilir?
DDoğru cevap
Açıklama
İstatistik araştırma kapsamında gözlenen, ölçülen veya incelenen her “varlık” veya “olay”a “birim” denir.
Soru 17
Bir istatistik çalışmasında toplanan verilerin birbirine yakın şıklarını mümkün olduğunca homojen sınıflara ayırmak suretiyle yapılan veri düzenleme işlemine ….. denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
ADoğru cevap
Açıklama
Yakın veya benzer değerleri içeren homojen sınıflar oluşturarak veri düzenleme işlemine “gruplama” denir.
Soru 18
Genel yapısı itibarıyla geometrik dizi özelliği gösteren ya da aşırı değer içeren serilerde temsili bir duyarlı ortalama hesaplanmak istendiğinde aşağıdaki ortalamalardan hangisi kullanılmalıdır?
BDoğru cevap
Açıklama
Geometrik dizi veya çarpımsal artış gösteren verilerde (ya da büyük uç değer etkilerinde) geometrik ortalama temsil gücünü korur.
Soru 19
Ortalama hesabında gözlem değerlerinin logaritmalarının kullanıldığı ortalama aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Geometrik ortalama, değerlerin logaritmalarının aritmetik ortalaması alınıp tekrar üstel fonksiyonla dönüştürülmesi esasına dayanır.
Soru 20
Bir araştırmada veri toplama işlemi sırasında yapılan ve hep aynı yönde sapmalara (hatalara) sebep olan hata türüne ne ad verilir?
BDoğru cevap
Açıklama
Veri toplama sürecinde, tüm ölçümlerde aynı yönde sapmaya neden olan hatalar “sistematik hata” (bias) olarak adlandırılır.
