Orta

Kamu Ekonomisi ve Kamusal Mallar

Piyasa başarısızlıkları, kamusal malların özellikleri ve devletin ekonomideki rolü.

🎯 Öğrenme hedefleri

  • Kamusal malın özelliklerini saymak
  • Dışsallık türlerini örneklerle açıklamak
  • Devlet müdahalesinin gerekçelerini sıralamak

Saf kamusal mallar iki özellik taşır: rekabetçi olmama (bir kişinin tüketimi başkasının tüketimini azaltmaz) ve dışlanamazlık (bedelini ödemeyenler tüketimden alıkonamaz). Ulusal savunma ve sokak aydınlatması klasik örneklerdir. Dışlanamazlık 'bedavacılık' (free-rider) sorunu yaratır; bu yüzden bu mallar piyasada ya hiç üretilmez ya da yetersiz üretilir.

Dışsallıklar

Üretim veya tüketimin üçüncü kişilere fiyat sistemine yansımayan etkileridir. Fabrika atıkları negatif, eğitim ve aşılama pozitif dışsallık yaratır. Negatif dışsallıkta piyasa aşırı üretim, pozitif dışsallıkta ise yetersiz üretim yapar.

Devletin rolü

Kamu malı üretimi, dışsallıkların vergi ve sübvansiyonlarla içselleştirilmesi, gelir dağılımının düzeltilmesi ve ekonomik istikrarın sağlanması devletin temel ekonomik işlevleridir.

🔑 Temel kavramlar

Kamusal malRekabetçi olmamaDışlanamazlıkDışsallıkPiyasa başarısızlığı

Bu konudan sorular

Bu konudan soru çöz →