Vergilendirmede iki temel adalet yaklaşımı vardır: yararlanma ilkesi (kamu hizmetinden yararlandıkça ödeme) ve ödeme gücü ilkesi (gelir ve servetle orantılı ödeme). Modern sistemlerde ağırlık ödeme gücündedir ve artan oranlı gelir vergisi bu ilkenin aracıdır.
Dolaylı ve dolaysız vergiler
Dolaysız vergiler doğrudan gelir, kazanç ve servet üzerinden alınır (gelir, kurumlar vergisi). Dolaylı vergiler mal ve hizmet fiyatlarına eklenir (KDV, ÖTV); yüklenicisi ile yasal mükellefi farklılaşabilir. Türk vergi sisteminde dolaylı vergilerin payı yüksektir.
Yansıma
Verginin yasal mükelleften başkasına aktarılmasıdır. Talebi esnek olmayan mallarda (sigara, akaryakıt) üretici vergiyi büyük ölçüde fiyata yansıtır; yük tüketicide kalır. Esneklik arttıkça yük üreticiye kayar.