Orta

Karar Ağaçları ve Beklenen Değer Analizi

Karar ağacının kurulması, beklenen parasal değer (EMV) hesabı ve bilgi değeri.

🎯 Öğrenme hedefleri

  • Karar ağacını oluşturmak ve çözmek
  • Beklenen parasal değeri hesaplamak
  • Tam bilginin beklenen değerini (EVPI) yorumlamak

Karar ağacı, ardışık karar problemlerini görselleştirir: kare düğümler karar noktalarını, yuvarlak düğümler şans (doğal durum) noktalarını gösterir; dallar alternatifleri ve olasılıklı sonuçları temsil eder.

Beklenen parasal değer (EMV)

Bir alternatifin EMV'si, sonuçların olasılıklarıyla ağırlıklandırılmış toplamıdır: EMV = Σ (olasılık × sonuç). Çözüm sondan başa (geriye dönük) yapılır: her şans düğümünde EMV hesaplanır, her karar düğümünde en yüksek EMV'li dal seçilir. Örn. yatırım A'nın başarı olasılığı 0,6 ve kazancı 100, başarısızlıkta kaybı 40 ise EMV = 0,6×100 − 0,4×40 = 44.

Bilginin değeri

EVPI (tam bilginin beklenen değeri), belirsizlik tamamen giderilirse elde edilecek beklenen değer ile mevcut en iyi EMV arasındaki farktır; pazar araştırmasına ödenebilecek azami tutarı gösterir. Karar ağaçları; kapasite genişletme, ürün geliştirme ve dava/uzlaşma gibi aşamalı kararlarda yaygın kullanılır. Beklenen değer yaklaşımının sınırlılığı, karar vericinin risk tutumunu yansıtmamasıdır; fayda (utility) yaklaşımı bu eksikliği giderir.

🔑 Temel kavramlar

Karar ağacıŞans düğümüBeklenen parasal değerEVPIOlasılıkGeri dönük çözüm

Bu konudan sorular

Bu konudan soru çöz →