Orta

Karar Verme Süreci ve Karar Ortamları

Karar türleri, karar verme süreci aşamaları ve kesinlik-risk-belirsizlik ortamlarında karar ölçütleri.

🎯 Öğrenme hedefleri

  • Karar türlerini sınıflandırmak
  • Rasyonel karar sürecinin aşamalarını sıralamak
  • Belirsizlik altında karar ölçütlerini uygulamak

Programlanabilir kararlar tekrarlanan, kurallı sorunlara yöneliktir (stok siparişi); programlanamaz kararlar yeni ve yapılandırılmamış sorunlardır (yeni pazara giriş). Rasyonel karar süreci: sorunun tanımlanması → ölçütlerin belirlenmesi → alternatiflerin geliştirilmesi → değerlendirme → seçim → uygulama ve izleme. Simon'un sınırlı rasyonellik görüşüne göre yöneticiler optimal değil, 'yeterince iyi' (satisficing) çözümle yetinir.

Karar ortamları

Kesinlik: sonuçlar bilinir. Risk: sonuçların olasılıkları bilinir — beklenen değer kullanılır. Belirsizlik: olasılıklar bilinmez; şu ölçütler kullanılır: Maksimin (kötümser) — her alternatifin en kötü sonucunun en iyisi; Maksimaks (iyimser) — en iyi sonucun en iyisi; Laplace — olasılıklar eşit sayılıp en yüksek ortalama; Minimax pişmanlık — en büyük pişmanlığı en küçükleyen seçenek.

Örnek

Üç yatırım alternatifinin iyi-orta-kötü piyasa sonuçları verildiğinde kötümser yönetici her alternatifin minimum kazancına bakıp en yükseğini seçer. Bu yaklaşımlar, yönetici tutumunun karar üzerindeki etkisini gösterir.

🔑 Temel kavramlar

Programlanabilir kararRisk ortamıBelirsizlikMaksiminMaksimaksMinimax pişmanlıkLaplace

Bu konudan sorular

Bu konudan soru çöz →