Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
Karar ağaçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
BDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Karar ağaçları; kollar ve düğümlerden oluşan, ağaç dallarından esinlenen, zamana yayılan karar süreçlerini ve dal uçlarında sonuçları gösteren araçlardır. Ancak bize nasıl davranacağımızı göstermezler; olası seçenekleri ve sonuçlarını göstererek karar vermemize yardımcı olurlar. Bu yüzden B yanlıştır.
Soru 2
“… fayda, bir tercih ya da seçim sonucu elde edilecek faydanın sıralanabileceğini söylerken, … fayda teorisi ise elde edilecek faydanın ölçülebileceğini ifade etmektedir.“Bu ifadede boşluklara sırasıyla hangi kavramlar gelmelidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Ordinal fayda faydanın sıralanmasını, Kardinal fayda ise ölçülebilir olduğunu ifade eder.
Soru 3
Olasılığın ölçülemediği durumlarda hangi kavramı kullanmak daha doğrudur?
ADoğru cevap
Açıklama
Belirsizlik durumunda olasılıklar bilinmediği için ölçüm yapılamaz.
Soru 4
Bernoulli’ye göre insanlar karar alma sürecinde neyi maksimize etmektedir?
BDoğru cevap
Açıklama
Bernoulli’nin Beklenen Fayda Teorisi, bireylerin kararlarını maksimum beklenen fayda esasına göre verdiğini öne sürer.
Soru 5
“Karar vericinin …. durumlar üzerinde kontrol gücü yoktur” ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Karar vericinin kontrolünde olan seçeneklerdir (opsiyonlar); alternatif durumlar (doğa durumları) ise karar vericinin kontrolü dışında gerçekleşir. Bu nedenle boşluğa 'alternatif' gelmelidir.
Soru 6
“Ahmet karşısına çıkan iki alternatifle ilgili mutlaka tercihini beyan etmelidir.” Bu ifade tercihlerin sağlaması gereken hangi özelliği vurgulamaktadır?
ADoğru cevap
Açıklama
Tamlık aksiyomu, bireyin iki seçenek arasında tercihini beyan etmesi gerektiğini ifade eder.
Soru 7
Karar teorisinin gelişimine aşağıda yer alan bilimlerden hangileri katkı sunmuştur?
CDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Karar teorisi matematik, istatistik ve mantık gibi fen bilimlerinden; ekonomi, psikoloji ve sosyoloji gibi sosyal bilimlerden beslenen disiplinler arası bir alandır. Bu yüzden en kapsayıcı cevap 'Sosyal ve Fen Bilimleri'dir.
Soru 8
Aşağıdaki sembollerden hangisi güçlü ve zayıf tercihi sırasıyla ifade etmektedir?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Tercih ilişkisinde ≻ güçlü (kesin) tercihi gösterir: A ≻ B, A'nın B'ye kesinlikle tercih edildiği anlamına gelir. ≽ zayıf tercihi (A en az B kadar iyidir), ∼ ise kayıtsızlığı (ikisi eşit derecede tercih ediliyor) gösterir.
Soru 9
“İki (T,M) durum karşısında tercih belli ise, 3. durum (Y) iki durum arasındaki tercihi etkilememektedir.“Bu aksiyomun adı nedir?
DDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Bağımsızlık aksiyomuna göre T ve M arasındaki tercih belliyse, üçüncü bir seçeneğin (Y) eklenmesi bu tercihi değiştirmez. Geçişkenlik ise T ≻ M ve M ≻ Y ise T ≻ Y olmasını ifade eder.
Soru 10
Hangi durumun gerçekleşeceği hakkında kesin bir bilgiye sahipsek, verdiğimiz karar nasıl adlandırılır?
CDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Hangi durumun gerçekleşeceğini kesin olarak biliyorsak karar 'kesinlik altında karar'dır. Durumların olasılıkları biliniyorsa risk altında, olasılıklar da bilinmiyorsa belirsizlik altında karar söz konusudur.
Soru 11
Seçim Kümesi: {E1, E2}, Alternatif Durumlar Kümesi: {A1, A2, A3}, Sonuç Kümesi: {Q1, Q2, …Q6} olan karar tablosu aşağıdakilerden hangisine benzer?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Karar tablosunda satırlar seçimleri (E1, E2), sütunlar alternatif durumları (A1, A2, A3) gösterir. Böylece 2 satır × 3 sütunluk bir tablo oluşur ve hücrelerde 2 × 3 = 6 sonuç (Q1...Q6) yer alır.
Soru 12
P(A) = X ifadesinde A neyi göstermektedir?
BDoğru cevap
Açıklama
P(A) = X ifadesinde A, olasılığı hesaplanan bir olayı ifade eder.
Soru 13
Ahmet’in fayda fonksiyonu u=2w şeklindedir. w sembolü bu fonksiyonda Ahmet’in zenginliğini ifade etmektedir. Bir dükkân sahibi olan Ahmet’in önümüzdeki sene dükkânının değeri eşit olasılıkla ya 640.000 TL ya da 250.000 TL değerinde olacaktır. Bu bilgiler ışığında Ahmet’in dükkânını satmaya razı olacağı minimum fiyat kaç TL’dir?
BDoğru cevap
⚠️ Cevap anahtarı tartışmalı: u=2w doğrusal (risk nötr); minimum satış fiyatı kesinlik eşdeğeri = beklenen değer = 445.000 TL (A). 890.000 beklenen faydadır, fiyat değil.
Soru 14
Yarın havanın yağmurlu olma ihtimali yüzde 40, Beşiktaş’ın oynayacağı maçı kazanma olasılığı yüzde 60 kabul edilmektedir. Bu durumda yarın hem havanın yağmurlu hem de Beşiktaş’ın maçı kazanma ihtimali yüzde kaçtır?
ADoğru cevap
Açıklama
Bağımsız olayların çarpımı kullanılarak hesaplanır: 0.40 × 0.60 = 0.24 (%24)
Soru 15
“A tercihi her durumda B tercihinden daha iyi sonuçlar veriyorsa, A tercihini B’ye göre ………. karar olarak tanımlamak mümkündür.“ ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygundur?
ADoğru cevap
Açıklama
Güçlü baskın karar, her koşulda daha iyi sonuç veren alternatifler için kullanılır.
Soru 16
Bir seçmen A partisine oy vermesinin nedenleri olarak bir takım evrensel ilkelere atıf yapmaktadır. Bu bilgiye göre bu seçmenin karar alma sürecini hangi yaklaşım daha iyi açıklayacaktır?
EDoğru cevap
Açıklama
Normatif yaklaşım, kararların mantıksal ve rasyonel ilkelerle alınmasını savunur.
Soru 17
Aşağıdaki fonksiyonlardan hangisinde marjinal fayda diğerlerine göre daha yüksektir?
BDoğru cevap
Açıklama
Marjinal fayda, fonksiyondaki x’in katsayısıdır. En büyük katsayı 10’dur, dolayısıyla 10x + 8 en yüksek marjinal faydayı sağlar.
Soru 18
Karar teorisiyle ilgili farklı bilimlerin ya da perspektiflerin açıklama çabası kaotik görünse de, bu yaklaşımlar genel olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu iki yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Normatif yaklaşım, ideali tanımlar; Betimleyici yaklaşım, gerçek karar alma süreçlerini açıklar.
Soru 19
A, B ve C şeklinde 3 alternatifi olan Ahmet’in tercihler arasında A ≽ C ve C ≽ B şeklinde bir ilişki varsa geçişkenlik aksiyomu gereği Ahmet’in nasıl bir karar alması beklenmektedir?
BDoğru cevap
Açıklama
Geçişkenlik aksiyomu, tercihler arasında mantıklı bir sıralama yapılmasını sağlar. Eğer bir birey A ≽ C (A, C’ye eşit veya daha çok tercih ediliyor) ve C ≽ B (C, B’ye eşit veya daha çok tercih ediliyor) ise, geçişkenlik aksiyomuna göre A ≽ B olmalıdır. Yani Ahmet’in A’yı B’ye tercih etmesi veya en azından eşit görmesi beklenir.
Soru 20
Aşağıdaki kavramlardan hangisi karar alma süreçlerinde bilginin ölçeğine göre tanımlanan bir kategori değildir?
DDoğru cevap
Açıklama
Şüphe, bilgiye dayalı kesinlik veya belirsizlik gibi sınıflandırmalara girmez.