Orta

Maliye Politikasının Kapsamı ve Türleri

Maliye politikasının amaçları, genişletici-daraltıcı politikalar, otomatik istikrarlandırıcılar ve iradi politika.

🎯 Öğrenme hedefleri

  • Maliye politikasının amaç ve araçlarını açıklamak
  • Otomatik istikrarlandırıcıları iradi politikalardan ayırmak
  • Keynesyen maliye politikasının mantığını özetlemek

Maliye politikası, kamunun vergi ve harcama araçlarını kullanarak istihdam, fiyat istikrarı, büyüme ve gelir dağılımı amaçlarına ulaşma çabasıdır. Araçları: kamu harcamaları (cari, yatırım, transfer) ve vergiler.

Politika türleri

Genişletici maliye politikası (durgunlukta): kamu harcamalarını artırma, vergileri indirme → toplam talep canlanır, bütçe açığı büyür. Daraltıcı maliye politikası (enflasyonda): harcama kısma, vergi artırma. Otomatik istikrarlandırıcılar yasa değişikliği gerektirmeden konjonktürü yumuşatır: artan oranlı vergi sistemi (büyümede vergi geliri otomatik artar, talebi frenler) ve işsizlik ödenekleri (durgunlukta transferler otomatik artar). İradi (opsiyonel) politikalar ise yeni karar gerektirir ve gecikmeli çalışır.

Çarpan mekanizması

Kamu harcamasındaki 1 birimlik artış, tüketim zinciri üzerinden milli geliri katlayarak artırır: çarpan = 1/(1−c) (c: marjinal tüketim eğilimi). Vergi çarpanı küçüktür ve negatiftir: c/(1−c). Dengeli bütçe çarpanı 1'dir.

🔑 Temel kavramlar

Maliye politikasıGenişletici maliye politikasıDaraltıcı maliye politikasıOtomatik istikrarlandırıcıÇarpanBütçe açığı

Bu konudan sorular

🎯

Bu konuya bağlı soru henüz yok.