Mamul maliyeti = direkt hammadde + direkt işçilik + genel üretim maliyeti (GÜM). Direkt maliyetler mamule doğrudan yüklenir; GÜM ise ortak olduğundan dağıtım anahtarları ile paylaştırılır (makine saati, işçilik saati, hammadde tutarı, üretim miktarı gibi).
Maliyet dağıtım aşamaları
Birinci dağıtım: tüm üretim giderleri maliyet yerlerine (esas üretim ve yardımcı maliyet yerleri — bakım, enerji, yemekhane) yüklenir. İkinci dağıtım: yardımcı maliyet yerlerinin giderleri, esas maliyet yerlerine verdikleri hizmet ölçüsünde dağıtılır; yardımcı yerler kapanır. Üçüncü dağıtım: esas maliyet yerlerinde biriken toplam GÜM, faaliyet ölçüsüne bölünerek mamullere yüklenir.
Örnek hesap
Bir esas maliyet yerinde toplam GÜM 100.000 TL, toplam makine saati 10.000 ise GÜM yükleme oranı 10 TL/saattir; o merkezde 40 saat harcayan mamul 400 TL GÜM payı alır. Birim mamul maliyeti = toplam mamul maliyeti / üretim miktarı. Doğru dağıtım anahtarı seçimi maliyetlerin gerçeğe uygunluğunu doğrudan etkiler.