Kişilik, bireyin görece kalıcı duygu, düşünce ve davranış örüntüsüdür; kalıtım ve çevrenin etkileşimiyle oluşur. Beş Büyük (Big Five) modeli: dışadönüklük, duygusal dengelilik/dengesizlik (nevrotiklik), açıklık, uyumluluk ve sorumluluk (özdisiplin). İş performansıyla en güçlü ilişkili boyut sorumluluktur.
İşle ilgili kişilik özellikleri
A tipi kişilik rekabetçi, sabırsız ve zamana karşı yarışan; B tipi rahat ve dengelidir. İç denetim odaklı bireyler sonuçları kendi çabalarına, dış denetim odaklılar şansa ve dış güçlere bağlar. Makyavelizm ve özyeterlilik (Bandura) diğer önemli özelliklerdir. Değerler, davranışlara yön veren kalıcı inançlardır; kuşak farklılıkları (X, Y, Z) işyeri beklentilerini şekillendirir.
Öğrenme
Klasik koşullanma (Pavlov) tepkisel, edimsel koşullanma (Skinner) davranış-sonuç bağını, sosyal öğrenme (Bandura) gözlem ve model almayı vurgular. Pekiştirme: olumlu pekiştirme (ödül verme), olumsuz pekiştirme (istenmeyen durumu kaldırma), ceza ve sönümleme (pekiştireci kesme). Davranış şekillendirmede sürekli pekiştirme hızlı öğretir, aralıklı pekiştirme kalıcılığı artırır.