Ara Sınav (Vize) 2025-2026 20 soru

Pazarlama İlkeleri 2025-2026 Ara Sınav (Vize)

Kaynak: https://lolonolo.com/2025/11/16/pazarlama-ilkeleri-2025-2026-vize-sorulari/

📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)

Pazarlama İlkeleri 2025-2026 Vize Soruları

Giriş

“Pazarlama”, bireylerin ve kurumların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla değer ifade eden önerilerin oluşturulması, iletişimi, ulaştırılması ve değişimini içeren kapsamlı bir süreçtir. Modern pazarlama anlayışı, “ne üretirsem satarım” diyen “Üretim Anlayışı”nın aksine, “müşteri” odaklı bir yaklaşım sergiler. Bu anlayışa göre, “müşterinin isteklerine dikkat etmeye gerek yoktur” ifadesi tamamen yanlıştır; aksine amaç, müşteri memnuniyeti sağlayarak kazançlı ilişkiler kurmaktır. Pazarlama, tüketicilere sadece ürün değil, aynı zamanda “değer ve fayda” ulaştırmaya odaklanır.

Pazarlama Anlayışının Evrimi

İşletmelerin pazarlamaya bakış açısı tarihsel olarak evrim geçirmiştir. Bu anlayışlar arasında “fiyat anlayışı” yer almaz. Temel anlayışlar şunlardır:

Pazarlama Çevresi: Makro ve Mikro Faktörler

Pazarlama stratejileri, işletmenin içinde bulunduğu çevreye göre şekillenir. Bu çevre ikiye ayrılır:

Tüketici Davranışı ve Pazar Bölümlendirme

“Tüketici davranışı”, bireylerin ürünleri seçerken, satın alırken ve kullanırken sergilediği davranışlar bütünüdür. Bu davranış, çevre faktörlerinden etkilenen dinamik bir süreçtir ve temelinde mutlaka bir “güdülenme” (motivasyon) yatar. Tüketicinin karar alma süreci; problem tanımlama, alternatifleri değerlendirme ve satın alma sonrası çıktılar gibi aşamalardan oluşur; “üründe arıza tespiti” ise bu sürecin standart bir aşaması değildir. Tüketicinin, ailesinin veya arkadaşlarının ne düşüneceğine dair taşıdığı belirsizlik “sosyal risk” olarak adlandırılır.

Pazar bölümlendirme, heterojen bir pazarı “benzer istek ve ihtiyaçlara sahip daha homojen pazar dilimlerine ayırma” işlemidir. Bölümlendirme, pazardaki “boşlukların görünmesini sağlar” (engellemez). Coğrafi bölümlendirme (ülke, iklim, şehir) veya demografik bölümlendirme (yaş, “eğitim”) gibi kriterler kullanılır; “cinsiyet” ise coğrafi değil, demografik bir kriterdir.

Örgütsel Pazarlar (B2B) ve Uluslararası Pazarlama

Mal ve hizmetleri kendi üretimlerinde kullanmak veya satmak üzere satın alan işletmelerin oluşturduğu pazara “Örgütsel Pazar” (B2B) denir. Bu pazarlar, nihai tüketicilerden (D) değil, üreticiler, aracılar ve devlet gibi alıcılardan oluşur. Örgütsel pazarlar, “az miktarda satın alım yapan çok sayıda alıcıdan” değil, tam tersine az sayıda ancak büyük hacimli alım yapan alıcılardan oluşur. Satın alma karar süreci daha profesyonel ve karmaşıktır; “reklam” ise bu sürecin bir aşaması değildir.

İşletmelerin uluslararası pazarlara girmesinin “en az riskli yöntemi”, düşük yatırım gerektiren “ihracattır”. Eğer bu ihracat “bağımsız uluslararası pazarlama aracıları” kullanılarak yapılıyorsa buna “dolaylı ihracat” denir. Sadece iç pazara odaklanan bir işletmenin “küresel ölçekte bir firma olmayı arzulaması” ise kendi tanımıyla çelişir.

Dijital Pazarlama ve Hizmet Pazarlaması

Teknolojideki gelişmeler, pazarlamayı kökten değiştirmiştir. “Elektronik pazarlamanın” en büyük avantajlarından biri, geleneksel yöntemlere göre “yüksek iletişim maliyeti” değil, düşük iletişim maliyeti sunmasıdır. Bankacılık, sigortacılık gibi sektörler internete taşınmışken, fiziksel üretime dayalı “çiftçilik” gibi sektörlerin internete taşınması mümkün değildir.

E-ticaret türlerinden biri olan “C2C” (Tüketiciden Tüketiciye), müzayede siteleri gibi platformlarda tüketicilerin birbirlerine satış yapmasını ifade eder. Kişiselleştirilmiş ürünlerin sunumu ise veri tabanı ve bilgisayar teknolojileri sayesinde mümkün olmuş, “sabit telefonların yaygınlaşması” bu süreçte bir rol oynamamıştır.

Somut malların aksine, “hizmet” (dokunulamayan, sahiplikle sonuçlanmayan faaliyet) pazarlamasında bu karmaya 3P daha eklenir: “İnsan, Fiziksel Ortam ve Süreç”.

Pazarlama Araştırması ve Sosyal Sorumluluk

Pazarlama süreci, “araştırma probleminin ve amaçlarının tanımlanması” ile başlar. Araştırmada kullanılan veriler ikiye ayrılır: Araştırmacının kendisinin topladığı “birincil veri” (anket, deney, gözlem) ve başka bir amaçla önceden toplanmış olan “ikincil veri”. İkincil verilerin maliyeti birincil verilerden daha düşüktür; “maliyeti daha yüksektir” ifadesi yanlıştır.

Son olarak, modern pazarlama işletmenin “sosyal sorumluluk” bilincine sahip olmasını gerektirir (güvenli ürün sunma, aldatıcı reklamdan kaçınma vb.). “Şirketlerin kârlarını maksimize etmeye çalışması” ise sosyal bir sorumluluk değil, ekonomik bir amaçtır.

Pazarlama İlkeleri 2025-2026 Vize Soruları

Pazarlama İlkeleri 2025-2026 Vize Soruları

20 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi doğal çevre sorunlarından biri değildir?
BDoğru cevap
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi tüketicilerin karar alma aşamalarından biri değildir?
DDoğru cevap
Açıklama
Tüketicilerin karar alma aşamaları sırasıyla; Problem tanımlama (B), Bilgi arama, Alternatifleri değerlendirme (A), Satın alma kararı (E) ve Satın alma sonrası çıktılardan (C) oluşur. Üründe arıza tespiti (D) ise, genellikle satın alma sonrası çıktılar aşamasında memnuniyetsizlik oluşması durumunda ortaya çıkan bir durumdur ve karar alma aşamalarının kendisi değildir.
Soru 3
Tüketicilerin satın alma sürecinde “ailem, arkadaşlarım ne düşünür” diye belirsizlik içinde bulunması ne tür bir risk algılamasıdır?
CDoğru cevap
Açıklama
Tüketicinin satın alma kararının, çevresindeki referans grubu (aile, arkadaşlar) tarafından kabul edilmemesi veya olumsuz değerlendirilmesi endişesi, Sosyal risk (C) olarak adlandırılır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi satış anlayışının özellikle vurguladığı hususlardan biri değildir?
BDoğru cevap
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi endüstriyel satın alma karar sürecinde yer alan aşamalardan biri değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Endüstriyel (Örgütsel) satın alma karar süreci; İhtiyaçların tanımı (D), Ürün nitelikleri (B), Tedarikçi arama ve seçimi (C) ve Performans değerlendirmesi (A) gibi aşamaları içerir. Reklam (E) ise satıcının tutundurma faaliyeti olup, alıcının karar sürecindeki bir aşama değildir.
Soru 6
Müşterinin bir ürünü elinde bulundurmak ve kullanmaktan kazandığı değer ile ürünü elde etmek için harcadığı değer arasındaki farka ne ad verilir?
EDoğru cevap
Açıklama
Müşterinin elde ettiği faydalar (kazanılan değer) ile katlandığı maliyetler (harcanan değer) arasındaki farka Müşteri değeri (Customer Value) denir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi pazarlamanın temel yönlerinden biri değildir?
BDoğru cevap
Açıklama
Pazarlamanın temel yönü, iki tarafın değerli bir şeyi değiş tokuş ettiği bir değişim (mübadele) sürecine dayanmasıdır. Pazarlama bir değişime ihtiyaç duymaz (B) ifadesi bu nedenle yanlıştır.
Soru 8
Tüketici pazarının oluşabilmesi için bazı şartlar gereklidir.
Aşağıdakilerden hangisi bu şartlar içinde yer almaz?
DDoğru cevap
Açıklama
Bir pazarın oluşabilmesi için istek, ihtiyaç, satın alma gücü (A), yetkisi (C) ve heves (E) gereklidir. Satıcı ve tüketicinin mutlaka birbirini tanıması (D) şartı, modern ve geniş pazarlar için geçerli değildir.
Soru 9
İşletmelerin, sadece tüketicilerin istek ve ihtiyaçlarını işletmenin amaçları ile karşılamaya çalışmayan, bunun yanı sıra bireylerin ve toplumun uzun dönemli en iyi yararlarını korumayı ve geliştirmeyi de vurgulayan pazarlama anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Toplumsal pazarlama anlayışı, modern pazarlama (müşteri tatmini ve kâr) ilkesine ek olarak, bireylerin ve toplumun uzun dönemli yararlarını (çevre, sağlık, etik) korumayı ve geliştirmeyi vurgular.
Soru 10
Aşağıda yer alan fayda türlerinden hangisi pazarlama fonksiyonu tarafından sağlanamaz?
CDoğru cevap
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi endüstriyel pazarın özelliklerinden biri değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Endüstriyel pazarlar (B2B), genellikle büyük miktarlarda satın alım yapan az sayıda alıcıdan oluşur. Az miktarda satın alım yapan çok sayıda alıcı (E) ise tüketici pazarının (B2C) bir özelliğidir.
Soru 12
Aşağıdaki ifadelerden hangisi pazarlama sürecini tanımlaması bakımından yanlıştır?
EDoğru cevap
Açıklama
Pazarlama sürecinin modern tanımı, müşteri odaklıdır ve müşteriye değer (A, C) sunmayı, kârlı ilişkiler kurmayı (B) ve değeri yakalamayı (D) içerir. Ürün bazlı (E) stratejiler tasarlamak ise eski ürün anlayışının bir özelliğidir ve modern pazarlama sürecini tanımlaması bakımından yanlıştır.
Soru 13
Müşterinin işletmeden yaşamı boyunca yaptığı alımlar için harcadığı paralardan;
işletmenin sunduğu mal, hizmet ve müşteri tutmak için harcadığı paraların çıkarılmasıyla elde edilen rakama ne ad verilir?
CDoğru cevap
Açıklama
Müşterinin yaşamı boyunca işletmeye sağlayacağı tahmini toplam kârlılığı ifade eden bu rakam, Müşteri yaşam boyu değeri (Customer Lifetime Value – CLV) olarak adlandırılır.
Soru 14
Müşteri ilişkileri yönetimi aşağıdaki anlayışlardan hangisi ile daha çok ilişkilidir?
ADoğru cevap
Soru 15
Toplam pazarı (heterojen), benzer istek, ihtiyaç, nitelik ve davranışlara sahip daha homojen pazar dilimlerine ayırmaya ne denir?
BDoğru cevap
Açıklama
Pazarın, benzer özelliklere sahip, daha küçük ve homojen dilimlere (segmentlere) ayrılması işlemine Pazar bölümlendirme (Market Segmentation) denir.
Soru 16
Bir toplumun temel değerleri, algıları, tercihleri ve davranışları ….. çevrenin parçalarıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
BDoğru cevap
Açıklama
Bir toplumun temel değerleri, algıları, tercihleri ve davranışları gibi öğeler, pazarlamanın sosyokültürel çevre (kültürel çevre) bileşenleri arasında yer alır.
Soru 17
Tüketicilerin satın alma gücünü etkileyen faktörlerden oluşan çevre aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama
Tüketicilerin satın alma gücü (gelir, harcama kalıpları, fiyatlar) gibi para ile ilgili faktörler, pazarlamanın Ekonomik çevre (A) unsurları tarafından etkilenir.
Soru 18
Tüketici pazarlarının coğrafi kriterlere göre bölündüğü bir durumda aşağıdaki değişkenlerden hangisi yanlış sınıflandırılmış olur?
ADoğru cevap
Açıklama
Coğrafi bölümlendirme, coğrafi yerleşimle (iklim, ülke, bölge, şehir) ilgilidir. Cinsiyet (A) ise coğrafi değil, demografik (nüfus özellikleri) bölümlendirme değişkenidir ve bu nedenle yanlış sınıflandırılmış olur.
Soru 19
Pazarlama ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
DDoğru cevap
Açıklama
Pazarlama, sadece ürün, hizmet veya fikirleri satmakla değil, aynı zamanda deneyimleri, yerleri, organizasyonları ve kişileri satmakla da ilgilenir. Sadece ürün/hizmet/fikir satmakla ilgilenir (D) ifadesi, kapsamı daralttığı için yanlıştır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel pazarlarda yer alan örgütsel alıcılardan biri değildir?
DDoğru cevap
Açıklama
Örgütsel alıcılar (B2B); mal ve hizmetleri yeniden satmak (Aracı işletmeler), başka ürünler üretmek (Üretici işletmeler), kamu hizmeti sunmak (Devlet) veya diğer faaliyetler için (Kurumlar) satın alırlar. Nihai tüketiciler (D) ise örgütsel değil, tüketici pazarının (B2C) alıcılarıdır.