Aşağıdaki değişkenlerden hangisi tüketici davranışları açısından bireysel etkilerden biri değildir?
BDoğru cevap
Diğer
10 soru
PZL209U Tüketici Davranışları Ünite 4
Kaynak: https://lolonolo.com/2025/12/02/pzl209u-tuketici-davranislari-unite-4/
📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)
PZL209U Tüketici Davranışları Ünite 4 Tüketici Davranışında Bireysel Etkiler Sınav Soruları
Giriş
Tüketici davranışları, sadece dışsal faktörlerle değil, bireyin iç dünyasında gerçekleşen karmaşık psikolojik süreçlerle de şekillenir. Bireylerin satın alma kararlarını etkileyen bu içsel dinamikler; motivasyon, algı, öğrenme, bellek ve kişilik gibi unsurlardan oluşur. Bu makalede, tüketicinin zihinsel süreçleri, ihtiyaçlar hiyerarşisi, benlik kavramı ve tutum değiştirme stratejileri ele alınacaktır.
Bireysel Etkiler ve Motivasyon Teorileri
Tüketici davranışlarını şekillendiren bireysel (içsel) etkiler; Motivasyon, Öğrenme, Bellek, Algı, Duygu, İlgilenim, Kişilik ve Benlik kavramlarını kapsar. Referans grupları ise bireysel değil, sosyal çevreden gelen dışsal bir etki olarak ayrışır.
Bireyin ihtiyaçlarını ve motivasyonunu açıklayan en temel teorilerden biri Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi’dir. Maslow’a göre birey, öncelikle hayatta kalmak için fizyolojik ihtiyaçlarını karşılar, ardından sırasıyla güvenlik, sosyalleşme, başarı ve kendini gerçekleştirme basamaklarına yönelir. Motivasyonun bilinçdışı kökenlerine inen Sigmund Freud ise kişiliği İd, Ego ve Süperego üçlemesiyle açıklar. Bu kurama göre İd, içgüdüsel olarak ortaya çıkan, haz odaklı ve bilinçsiz davranışların kaynağıdır.
Algılama ve Bellek Süreçleri
Tüketiciler çevrelerindeki uyaranları algılarken belirli ilkeler kullanırlar:
Bilgilerin depolanması sürecinde ise bellek türleri devreye girer. Örneğin, bir bireyin çocukluğunda hediye edilen ilk bebeğini yıllar sonra bile hatırlaması, bu bilginin Uzun Süreli Bellek’te depolandığını gösterir.
İlgilenim, Benlik ve Kişilik Tipleri
Bireyin bir ürüne, markaya veya olaya karşı duyduğu kişisel önem düzeyine İlgilenim denir. Bir futbol takımının her maçına giden, tüm detayları takip eden ve formalarını giyen bir bireyin o konuya yönelik ilgilenimi yüksektir.
Benlik kavramı, tüketicinin kendisini nasıl tanımladığıyla ilgilidir. Tüketicilerin sahip oldukları eşyaları (arabası, telefonu vb.) benliklerinin bir parçası olarak görmesi durumuna Uzatılmış Benlik adı verilir. Kişilik özellikleri açısından bakıldığında ise Sezgisel Tipler, rutin işleri ve tekrarları sevmezler; aksine yeni ve karmaşık problemleri çözmekten hoşlanırlar.
Tutum Değiştirme Stratejileri
Pazarlamacılar, tüketicilerin tutumlarını değiştirmek için çeşitli stratejiler uygularlar:
PZL209U Tüketici Davranışları Ünite 4: Tüketici Davranışında Bireysel Etkiler Sınav Soruları
İhtiyaçlar Hiyerarşisi diye bilinen teoriyi geliştiren psikolog aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama
Ünlü İhtiyaçlar Hiyerarşisi teorisini, bireyin psikolojik gelişiminin temel yapı taşlarından biri olarak Abraham Maslow geliştirmiştir. Bu hiyerarşi, bireyin hayatta kalmak için öncelikle fizyolojik ihtiyaçlarını, sonrasında ise güvenlik, sosyalleşme, başarı ve kendini gerçekleştirme ihtiyaçlarını karşıladığını öne sürer. (D) Sigmund Freud, kişilik kavramını id, ego ve süperego arasındaki denge üzerine kurmuştur. (E) B. F. Skinner ise öğrenme kuramlarından Edimsel Koşullanma ile ilgilidir.
Tuttuğu futbol takımının her maçına giden, haberlerini takip eden, transferleri hakkında detaylı bilgiler verip takımının renklerini taşıyan formalar şapkalar alan bir birey için aşağıdakilerden hangisi söylenilebilir?
ADoğru cevap
Açıklama
İlgilenim, bir uyarana (nesne, marka, olay, eylem vb.) karşı hissedilen kişisel önem duygusu ve ilgi düzeyidir. Bireyin takıma karşı yoğun bir ilgi, takip ve sahiplenme davranışı göstermesi, o uyarana karşı yüksek ilgilenim düzeyine sahip olduğunu gösterir. Diğer seçenekler (B, C, D, E) bireyin bu spesifik davranışını tam olarak açıklayan en uygun kavram değildir.
Kendine hediye edilen ilk bebeği Barbi’yi her zaman hatırlayan bireyin markayı depoladığı hafıza türü aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Uzun süreli bellek, bilgilerin oldukça uzun bir süre, hatta yıllarca depolandığı ve saklandığı bellektir. Bireyin çocukluğuna ait “ilk bebeği” gibi önemli anıları ve olayları hatırlaması, bu bilgilerin uzun süreli bellekte saklandığını gösterir. (C ve E) Kısa süreli bellek/Çalışan bellek, bilgiyi sadece sınırlı bir süre depolar.
Aşağıdakilerden hangisi bir objenin onu çevreleyenler ile ilişkisini ifade eder?
CDoğru cevap
Açıklama
Algısal örgütlemede yer alan Şekil-zemin ilişkisi, bir objenin onu çevreleyenler ile olan ilişkisini anlatır. Algılama sürecinde birey, ana öğeye (şekil) öncelik verirken, çevresindeki diğer unsurları (zemin) algısal olarak arka plana iter. (A) Benzerlik ilkesi, birbirine benzeyen uyaranların birlikte algılanmasıdır. (B) Devamlılık ilkesi, gözün veya düşüncenin belirli bir yönde ilerleme eğilimine sahip olmasıdır. (D) Yakınlık (Gruplama) ilkesi, birbirine yakın objelerin aynı gruba ait olarak algılanmasını ifade eder.
“Erkek adam pembe giymez” “Kayserililer güzel mantı yapar.” gibi cümleler aşağıdaki kavramlardan hangisine örnektir?
BDoğru cevap
Açıklama
Stereotipler (kalıp yargılar), bir dizi özelliği bir uyarana veya gruba atfedilen genellemelerdir. Kişilerin zihninde önceden oluşan ve genellikle o grubun tüm üyelerine uygulanan bu sabit resimler, algılama ve yorumlama sürecini etkiler. “Erkek adam pembe giymez” cinsiyete yönelik bir kalıp yargı iken, “Kayserililer güzel mantı yapar” bölgesel/etnik kökene dayalı bir kalıp yargıdır. (C) Halo etkisi, tek bir özelliğe bakılarak uyaranın tüm özellikleri hakkında bütünleşik bir fikre sahip olmaktır.
Aşağıdakilerden hangisi bireyin sahip olduklarının benliğinin bir parçası hâline gelmesini ifade eder?
EDoğru cevap
Açıklama
Bazı tüketiciler sahip oldukları şeyleri benlikleri için o kadar önemserler ki, bu varlıkları (arabası, evi, takımı gibi) benliklerinin uzatılmış bir parçası olarak görürler. Bu kavrama Uzatılmış benlik adı verilir. (D) Gerçek benlik, kişinin sahip olduğu özelliklerle, yani kim olduğu ile ilgilidir. (A ve B) İç benlik (Kendimize ait benlik) bireyin yalnızken yansıttığı; Dış benlik (Sosyal benlik) ise sosyal çevresiyle ilişkilerinde yansıttığı benliğidir.
İçgüdüsel olarak ortaya çıkan bilinçsiz davranışların kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama
Freud’un kişilik kuramına göre İd, içgüdüsel olarak ortaya çıkan bilinçsiz davranışların kaynağıdır. Kişiliğin doğuştan gelen ve haz yönlü biyolojik ve psikolojik ihtiyaçlara anında doyum arayan yönüdür. (C) Süperego, toplumun ahlak kurallarını ve sosyal normları dikkate alarak bireyi engellemeye çalışır. (B) Ego ise İd ile Süperego arasındaki dengeyi kurmaya çalışan arabulucudur.
Aşağıdaki stratejilerden hangisi tutum değiştirmede kullanılan stratejilerden biri değildir?
CDoğru cevap
Açıklama
Tutum değiştirmede kullanılan stratejilerden biri, Çatışan iki tutumu uyumlu bir şekilde bir araya getirmektir (örneğin: “Hem yumuşak hem hesaplı”). Çatışan tutumları birbirinden ayırmak ve farklılaştırmak değil, tam tersine birleştirip dengelemek amaçlanır. Diğer seçenekler (A, B, D, E) tutum değiştirmede kullanılan bilinen pazarlama stratejileridir.
Sezgisel tiplerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
BDoğru cevap
Açıklama
Kişilik özelliği (treyt) kuramına göre, Sezgisel Tipler yeni problemleri çözmeyi severler ve aynı şeyleri defalarca tekrarlamaktan haz etmezler. Rutin detaylarda sabırsız olmalarına rağmen, detaylar karmaşıklaştığında çok sabırlı olabilirler. Dolayısıyla B şıkkı yanlıştır.