Reklam
Reklam, kimliği belirli bir sponsor tarafından bedeli ödenerek fikir, ürün ya da hizmetlerin kişisel olmayan yollarla sunulması ve tutundurulmasıdır. Bu tanımdaki üç unsur reklamı diğer araçlardan ayırır: bedelin ödenmesi (publisiteden farkı), sponsorun belli olması ve kişisel olmayan sunum (kişisel satıştan farkı).
Reklamın amaçları genellikle üç grupta toplanır:
- Bilgilendirme: Yeni bir ürünü tanıtmak, kullanımını anlatmak; ürün yaşam eğrisinin giriş aşamasında öne çıkar.
- İkna: Marka tercihi oluşturmak, rakiplere üstünlük sağlamak; rekabetin yoğunlaştığı büyüme aşamasında önemlidir. Karşılaştırmalı reklam bu amaca hizmet edebilir.
- Hatırlatma: İyi tanınan markanın akılda kalmasını sağlamak; olgunluk aşamasında öne çıkar.
Reklam Bütçesi
Başlıca bütçeleme yöntemleri şunlardır: işletmenin ayırabileceği tutarı esas alan karşılanabilir bütçe yöntemi; geçmiş ya da beklenen satışların belirli bir oranını ayıran satışların yüzdesi yöntemi; rakiplerin harcamalarını ölçüt alan rekabet eşitliği yöntemi ve önce hedefleri belirleyip bu hedefler için gereken görevlerin maliyetini hesaplayan amaç ve görev yöntemi. Sonuncusu en mantıklı yöntem olarak kabul edilir.
Medya Planlama
Medya planlamasında erişim, belirli bir dönemde reklamla en az bir kez karşılaşan hedef kitle oranını; sıklık, bir kişinin reklamla ortalama kaç kez karşılaştığını ifade eder. Erişim ile ortalama sıklığın çarpımı GRP (brüt değerlendirme puanı) olarak adlandırılır. Bin kişiye ulaşma maliyeti (BKM/CPM) ise farklı mecraların maliyet etkinliğini karşılaştırmada kullanılır. Reklamın etkinliği yayın öncesinde ön testlerle, yayın sonrasında hatırlama ve tanıma testleri gibi son testlerle ölçülür. Türkiye'de ticari reklamların mevzuata uygunluğu Reklam Kurulu tarafından denetlenir.
Satış Geliştirme
Satış geliştirme, ürünün satın alınmasını ya da satışını kısa dönemde teşvik eden özendirici araçlardır. Hedef kitleye göre üçe ayrılır:
- Tüketiciye yönelik: Kupon, ücretsiz numune, fiyat indirimi, prim ve hediyeler, yarışma ve çekilişler, sadakat programları, satış noktası (POP) malzemeleri.
- Aracılara yönelik: Ticari (aracı) indirimleri, ortak reklam desteği, fuarlar, bayi yarışmaları.
- Satış gücüne yönelik: Satış primleri, satış yarışmaları, ödüller.
Satış geliştirme hızlı sonuç verir; ancak sürekli kullanıldığında marka değerini ve fiyat algısını zedeleyebilir.