Mobil pazarlama, akıllı telefon ve tablet gibi taşınabilir cihazlar aracılığıyla tüketicilerle etkileşim kurulmasıdır. Mobil cihazın kişiye özel olması, kullanıcının yanında sürekli bulunması ve konum bilgisi sağlaması bu pazarlama türünü diğerlerinden ayırır.
Mobil Pazarlamanın Özellikleri
- Kişisellik: Cihaz genellikle tek bir kişiye aittir; mesajlar bireye göre uyarlanabilir.
- Her an erişilebilirlik: Kullanıcıya zaman ve mekândan bağımsız ulaşılabilir.
- Konuma duyarlılık: Kullanıcının bulunduğu yere göre teklif sunulabilir.
- Anlık etkileşim ve ölçülebilirlik: Tepkiler hemen alınır ve raporlanabilir.
Mobil Pazarlama Araçları
- SMS ve MMS: Kısa metin ve çoklu ortam mesajları.
- Mobil uygulamalar ve anlık (push) bildirimler.
- QR kod: Kamerayla okutularak kullanıcıyı web sayfasına ya da kampanyaya yönlendiren iki boyutlu kod.
- Konum tabanlı pazarlama: GPS, Wi-Fi ya da beacon (işaretçi) teknolojisiyle yakındaki kullanıcıya mesaj gönderilmesi. Belirli bir alanın etrafına sanal sınır çizilip bu alana giren kullanıcılara bildirim gönderilmesine coğrafi çitleme (geofencing) denir.
- Uygulama içi reklam ve mobil kupon.
- Uygulama mağazası optimizasyonu (ASO): Bir uygulamanın uygulama mağazalarındaki arama sonuçlarında ve listelerde görünürlüğünü artırma çalışmalarıdır.
Dijital Pazarlamada Ölçümleme
Dijital kampanyalar temel performans göstergeleri (KPI) ile izlenir:
- Dönüşüm oranı: Ziyaretçilerin hedeflenen eylemi (satın alma, üyelik) gerçekleştirme oranı.
- Hemen çıkma oranı: Siteye gelip yalnızca tek sayfa görüntüleyerek ayrılan ziyaretçilerin oranı.
- Terk edilen sepet oranı: Sepete ürün ekleyip satın almayı tamamlamayanların oranı.
- Yatırım getirisi (ROI): Kampanyadan elde edilen kazancın maliyete oranı.
Yasal Çerçeve
Türkiye'de 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, ticari elektronik iletilerin (SMS, e-posta, arama) gönderilmesini alıcının önceden onayına bağlar ve alıcıya her zaman ret hakkı tanır; onayların kayıt altına alındığı merkezî yapı İleti Yönetim Sistemi (İYS)dir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ise kişisel verilerin işlenmesinde açık rıza, aydınlatma yükümlülüğü ve veri güvenliği gibi ilkeleri düzenler.
Ölçümleme yalnızca rapor üretmek için değil, kampanyayı iyileştirmek için yapılır. Örneğin A/B testinde bir sayfanın ya da reklamın iki farklı sürümü rastgele seçilmiş kullanıcı gruplarına gösterilir ve hangi sürümün daha yüksek dönüşüm sağladığı belirlenir. Mobil kullanımın baskın hâle gelmesiyle birlikte web sitelerinin önce mobil ekran için tasarlanması anlamına gelen mobil öncelikli yaklaşım da başarılı dijital pazarlamanın ön koşulu kabul edilmektedir.