Dijital pazarlama, ürün ve hizmetlerin internet, mobil cihazlar, sosyal medya ve diğer dijital kanallar aracılığıyla tanıtılması ve satılmasıdır. Geleneksel pazarlamaya göre daha ölçülebilir, hedeflenebilir ve etkileşimlidir.
Dijital Pazarlama Araçları
- Arama motoru optimizasyonu (SEO): Web sitesinin arama sonuçlarında organik olarak üst sıralarda yer almasını sağlayan çalışmalardır.
- Arama motoru pazarlaması (SEM): Arama sonuçlarında ücretli reklam gösterimini kapsar; tıklama başına ödeme modeli yaygındır.
- İçerik pazarlaması: Hedef kitleye değerli, ilgili ve tutarlı içerik sunarak güven ve sadakat oluşturmayı amaçlar.
- E-posta ve izinli pazarlama: Seth Godin'in geliştirdiği izinli pazarlama yaklaşımı, tüketicinin önceden onay verdiği iletişimin, izinsiz ve kesintiye dayalı reklamlardan daha etkili olduğunu savunur.
Medya kanalları da üç gruba ayrılır: ücretli medya (reklam alanı satın alma), sahip olunan medya (markanın web sitesi, uygulaması ve sosyal medya hesapları) ve kazanılmış medya (kullanıcı paylaşımları, yorumlar ve haberler).
E-Ticaret Modelleri
Elektronik ticaret, mal ve hizmetlerin elektronik ortamda alınıp satılmasıdır. Taraflara göre başlıca modeller şunlardır: B2C (işletmeden tüketiciye), B2B (işletmeden işletmeye), C2C (tüketiciden tüketiciye; ikinci el satış platformları), C2B (tüketiciden işletmeye; örneğin serbest çalışanların işletmelere hizmet sunması) ve B2G (işletmeden devlete). Akıllı telefonlar aracılığıyla yapılan alışverişe mobil ticaret, sosyal medya platformları içinde gerçekleşen satışa sosyal ticaret denir. Türkiye'de 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun bu alanı düzenler.
Büyük Veri ve Mahremiyet
Büyük veri, geleneksel yöntemlerle işlenemeyecek kadar büyük ve karmaşık veri kümeleridir; temel nitelikleri hacim, hız ve çeşitlilik olarak bilinen 3V ile açıklanır. Markalar çerezler, konum verileri ve gezinme geçmişi yoluyla tüketicinin profilini çıkarıp kişiselleştirilmiş reklam ve yeniden hedefleme uygular. Bu durum mahremiyet tartışmalarını beraberinde getirir. Shoshana Zuboff, kullanıcı davranış verilerinin ham madde olarak toplanıp davranışları öngörmek ve yönlendirmek için kullanılmasını gözetim kapitalizmi olarak adlandırır.
Türkiye'de 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), Avrupa Birliği'nde ise Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) kişisel verilerin işlenmesinde açık rıza, aydınlatma yükümlülüğü ve veri güvenliği gibi ilkeleri belirler. Dijital okuryazarlık, tüketicinin bu riskleri fark edip haklarını kullanabilmesi için temel bir beceridir.