Orta

Çalışma Hayatının Temel Kurumları: İşçi, İşveren ve Sendikalar

İş ilişkisinin tarafları, sendikaların işlevleri, toplu iş sözleşmesi ve grev-lokavt müesseseleri.

🎯 Öğrenme hedefleri

  • İş ilişkisinin taraflarını tanımlamak
  • Sendikaların kuruluş ve işlevlerini açıklamak
  • Toplu iş sözleşmesi sürecini ve grev koşullarını belirtmek

İşçi, bir iş sözleşmesine dayanarak işverenin emir ve talimatı altında (bağımlılık ilişkisi) ücret karşılığı çalışan kişidir. İşveren, işçi çalıştıran gerçek/tüzel kişidir. Kamu kesiminde memur statüsü farklıdır: kanunla düzenlenir ve sendika/grev hakları sınırlıdır.

Sendikalar

İşçi ve işverenlerin ekonomik-sosyal haklarını korumak için kurdukları, tüzel kişiliğe sahip örgütlerdir. İşçi sendikaları işkolu esasına göre kurulur; üst kuruluşlar konfederasyonlardır. Uluslararası düzeyde ILO ve ETUC öne çıkar.

Toplu iş sözleşmesi ve uyuşmazlıklar

Toplu iş sözleşmesi, sendika ile işveren(aralarındaki) arasında çalışma koşullarını belirleyen sözleşmedir; bireysel sözleşmeler toplu sözleşmeye aykırı olamaz. Toplu görüşme anlaşmazlığında yol: arabulucu → grev (işçilerin toplu iş bırakması; kanuna uygun ve yetkili sendikaca karar alınmış olmalı) ve işveren karşılığı lokavt (işyerinin toplu kapatılması). Hak grevi ve genel grev Türkiye'de kanuna aykırıdır.

🔑 Temel kavramlar

İşçiİşverenSendikaToplu iş sözleşmesiGrevLokavtKonfederasyon

Bu konudan sorular

Bu konudan soru çöz →