“Statü” sözcüğü, Latince “status” kelimesinden türemiş olup, bireyin toplum içinde işgal ettiği konumu ifade eder. Statü, kişinin toplumda belirli bir hiyerarşide bulunduğu ve kendisine atfedilen saygınlık, otorite ve sorumlulukları yansıtan bir konumdur. Toplumsal statü, bireylerin biyolojik, ekonomik veya kültürel farklılıkları ile şekillenir ve toplumun işleyişinde merkezi bir rol oynar. Statüler, genellikle bireyin kontrolünde olmayan ve doğumla birlikte kazanılan (verilmiş statü) veya bireyin çabalarıyla elde edilen (kazanılmış statü) olarak iki gruba ayrılır.
12 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
Toplumsal rol, bireyler arasındaki belli, karşılıklı ilişkileri temsil eder. Çocuksuz ana baba, işçisiz işverenden söz edilemez. Yukarıdaki paragrafta toplumsal rollerle ilgili aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?
ADoğru cevap
Açıklama
Toplumsal rollerin varlığının anlam kazanabilmesi için, diğer rollerle ilişki içinde olması gerektiği vurgulanmaktadır.
Soru 2
Kendi çocuğunun davasında hakim olarak görevlendirilen bir baba, baba gibi davranırsa hakimlik görevini, hakim gibi davranırsa babalık görevini aksatacaktır. Bu kişinin içinde bulunduğu durum aşağıdaki kavramlardan hangisine örnektir?
CDoğru cevap
Açıklama
Kişi, birden fazla rolün gereklerini aynı anda yerine getirememekte ve bu durum rol çatışmasına neden olmaktadır.
Soru 3
En alt düzeydekinden en üst düzeyde olana kadar bir toplumda yaşayan bireyler ve aldıkları roller birbirleriyle bağlantılı olarak (örgütlü biçimde) düşünüldüğünde toplumsal yapı ortaya çıkar. Bu paragraftan hareketle aşağıdaki genellemelerin hangisine ulaşılabilir?
DDoğru cevap
Açıklama
Paragrafta toplumsal yapının, bireylerin statü ve rollerine dayalı bir örgütlenme biçimi olduğu ifade edilmektedir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi verilmiş statüye bir örnek değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Hekimlik, bireyin kendi çabalarıyla kazandığı bir statüdür, doğuştan elde edilmez.
Soru 5
Aşağıdaki statülerden hangisi diğerlerinden farklıdır?
BDoğru cevap
Açıklama
Diğer statüler mesleki ya da görevle ilgili iken, “erkek öğrenci” bireyin biyolojik bir özelliğini belirtir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi verilmiş statüye örnek teşkil etmez?
ADoğru cevap
Açıklama
Müdür veya öğretmen olmak, bireyin kendi çabasıyla kazandığı statülerdir, doğuştan gelmez.
Soru 7
Toplumsal statü kavramının içeriğini dikkate alarak, aşağıdaki statülerden hangisini işgal eden birey en çok saygınlık görür?
CDoğru cevap
Açıklama
Toplumda doktorluk mesleği, yüksek bir saygınlık ve statüyle ilişkilendirilen bir meslektir.
Soru 8
Bir kişinin annelik, öğretmenlik ve arkadaşlık gibi farklı statüleri bulunmaktadır. Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?
BDoğru cevap
Açıklama
Bir kişinin sahip olduğu çeşitli statülerden kaynaklanan farklı rollerin bütününe “rol kümesi” denir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi, bir bireyin doğumla kazandığı statülerden biri değildir?
CDoğru cevap
Açıklama
Annelik, bireyin biyolojik bir özelliğine değil, toplumsal yaşantısı içinde üstlendiği bir role dayalıdır ve doğuştan edinilen bir statü değildir.
Soru 10
Toplumda prestijli olarak kabul edilen bir statüye sahip olan bireylerin, daha düşük statüde olan bireylere nazaran daha saygın bir şekilde karşılanması aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?
BDoğru cevap
Açıklama
Toplumdaki bireylerin statülerine göre hiyerarşik olarak ayrılması sosyal tabakalaşmayı ifade eder.
Soru 11
Aşağıdaki statülerden hangisi “kazanılmış statü” olarak değerlendirilir?
DDoğru cevap
Açıklama
Mühendislik, bireyin kendi çabası ve eğitimi sonucu elde ettiği bir statüdür ve bu nedenle kazanılmış statü kategorisine girer.
Soru 12
Bir bireyin, toplumda aynı anda öğrenci, işçi, kardeş gibi çeşitli roller üstlenmesi aşağıdaki kavramlardan hangisini ifade eder?
DDoğru cevap
Açıklama
Bir bireyin birden fazla statüye sahip olması, onun çoklu statülere sahip olduğunu gösterir.