Kaynak: https://lolonolo.com/2025/07/13/sosyolojiye-giris-2-2024-2025-final-sorulari/
Sosyolojiye Giriş-2 2024-2025 Final Soruları
Bu makalede, sosyolojinin temel konularından olan küreselleşme, toplumsal değişim, demografi, suç ve aile gibi kavramlar ele alınacaktır. 2024-2025 final sınavı soruları temel alınarak hazırlanan bu içerik, sosyolojik düşüncenin farklı alanlarına giriş niteliğinde bilgiler sunmayı amaçlamaktadır.
Ekonomik küreselleşme, pek çok ürünün uluslararası dolaşımını, sanayileşmiş ülkelerde işlerin azalmasını ve yatırımların farklı ülkelere kaymasını beraberinde getirirken, çalışanların sosyal hak ve ücretlerinde her zaman iyileşme sağlamaz.
Yaşamdan geri çekilme teorisinin aksine, aktivite kuramı yaşlıların aktif kalarak daha mutlu bir yaşlılık geçireceklerini savunur.
Petersen’in isteklilik seviyesine göre geliştirdiği beş göç çeşidi arasında ilkel göç, zoraki göç, yönlendirilmiş göç, kitlesel göç ve serbest göç bulunur. İlişkilendirilmiş göç bu sınıflandırmada yer almaz.
Edwin H. Sutherland’ın “Farklılaşmış Birlik” kuramı, suç davranışının suçlu normları benimseyen gruplarla etkileşim sonucu öğrenildiğini ifade eder.
Yeni toplumsal hareketler, ekonomik ve siyasal sınıf temelinden ziyade kültür ve bireysel kimlik temelinde örgütlenmişlerdir.
Thomas Robert Malthus, gıda arzının aritmetik, nüfusun ise geometrik olarak arttığını ve bunun kıtlıklara yol açacağını öne sürmüştür.
Suç sosyolojisinde sağ gerçekçiler insanın doğasına kötümser yaklaşırken, sol gerçekçiler suçun toplumsal ve ekonomik kökenlerine odaklanırlar.
Max Weber’e göre karizmatik otorite, liderin kişisel özelliklerine dayanan ve ilahi bir lütuf olarak algılanan bir otorite tipidir.
Max Weber, kapitalizmin Kalvinist dini yaşantının niyetlenilmemiş bir sonucu olduğunu savunur.
Soy ve otorite temelli aile türlerinden biri anaerkil ailedir; otorite annededir.
Göç sistemleri teorisi, göçü göçmen alışverişi içinde olan ülkeler arasında oluşan bir sistem olarak tanımlar.
Demografların üzerinde yoğunlaştığı temel değişkenler doğum, ölüm ve göçtür. Okuryazarlık oranı demografik bir değişken değildir.
Max Weber, sosyologların dikkatini bürokratik yapının modern toplumdaki önemine çekmiştir.
Çatışma kuramı, eğitimin toplumsal eşitsizliği nasıl desteklediğini ve güçlendirdiğini aydınlatır.
Eski toplumsal hareketler genellikle siyasal parti ve sendikalar temelinde örgütlenmişlerdir.
Yorumsamacı yaklaşım araştırma soruları, yaşlı insanların sosyal dünyalarına odaklanır ve hayat hikâyeleri yolu ile yaşlıların deneyimlerini anlamayı hedefler.
Ulrich Beck, küreselleşme ile birlikte insanların aynı anda birden fazla yerde yaşayabilme durumunu “yer poligamisi” kavramı ile açıklar.
Modern kente ilişkin Sermaye Çevrimi Kuramı David Harvey’e aittir.
Held, McGrew ve Perraton, küreselleşmeyi tanımlarken genişleme, yoğunluk, hız ve etki unsurlarını vurgularlar. Benlik bu unsurlardan biri değildir.
Toplum, sapkın insan davranışını engellemek için birtakım teknikler ve stratejiler vasıtasıyla temel normların kabulünü sağlar; bu süreç toplumsal denetim/kontrol olarak adlandırılır.
Sosyoloji, toplumun yapısını, toplumsal değişimi ve bireylerin sosyal etkileşimlerini anlamak için çeşitli teorik ve metodolojik araçlar sunar. Bu makalede ele alınan kavramlar, sosyolojinin geniş ilgi alanını ve toplumsal sorunlara farklı açılardan bakma yeteneğini yansıtmaktadır.