Ara Sınav (Vize) 2023-2024 20 soru

Ticaret Hukuku 2023-2024 Ara Sınav (Vize)

Kaynak: https://lolonolo.com/2025/10/29/ticaret-hukuku-2023-2024-vize-sorulari/

📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)

Ticaret Hukuku 2023-2024 Vize Soruları

Ticaret Hukuku 2023-2024 Vize Soruları

Giriş

Ticaret Hukuku, ticari faaliyetleri düzenleyen, tacirlerin hak ve yükümlülüklerini belirleyen dinamik bir özel hukuk dalıdır. Bu hukuk dalı, Sermaye Piyasası Hukuku ve Rekabet Hukuku gibi alanları kapsarken, Medeni Hukuk ve “Borçlar Hukuku” gibi genel hukuk dallarından ayrılır. Bu makalede, ticaret hukukunun temelini oluşturan ticari işletme ve tacir kavramları ile bu kavramlara bağlanan hukuki sonuçlar incelenecektir.

Ticaret Hukukunun Merkezi: Ticari İşletme

Türk Ticaret Kanunu (TTK) sisteminde, tacir, ticari iş, ticari hüküm gibi temel kavramlar “ticari işletme” kavramı ölçüt alınarak düzenlenmiştir. Bu durum, “ticari işletme kavramının TTK sisteminin merkez kavramı olduğunu” göstermektedir. Bir ticari işletmenin unsurları; gelir elde etme amacı (fiilen kâr elde edilmesi şart değildir), devamlılık, bağımsızlık ve esnaf faaliyeti sınırlarını aşan bir kapasiteye sahip olmaktır. İşletmenin “en az iki ortak tarafından işletilmesi” ise zorunlu bir unsur değildir.

Ticari İşletme – Esnaf İşletmesi Ayrımı: TTK, ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınırı belirlemek için objektif bir ölçüt getirmiştir. Bu ölçüt, “Cumhurbaşkanı kararı (eski Bakanlar Kurulu) ile belirlenen matematiksel kesin değerlerdir” (örn: yıllık gelir sınırı).

Tacir Kimdir?

TTK’ya göre, bir ticari işletmeyi “kısmen dahi olsa kendi adına işleten kişi” “Tacir” sıfatını kazanır. Bu tanım önemlidir:

Ticari İş ve Ticari Hükümler

Ticaret hukukunun uygulama alanı “ticari işlerdir”. TTK’da düzenlenen tüm hususlar (örn: poliçe, bono) veya bir ticari işletmeyi ilgilendiren tüm işler ticari iştir.

Ticari Yargı

Ticari uyuşmazlıkların çözüldüğü yer ticari mahkemelerdir. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ayrım, bir “görev ayrımıdır”. Ticari davalar ikiye ayrılır:

Tacir Olmanın Sonuçları

Tacir sıfatı, kişiye adi işlere göre daha ağır yükümlülükler getirir. Örneğin, tacirler basiretli bir iş insanı gibi davranmak zorunda olduklarından, ticari borçları için kararlaştırılan fahiş bir “cezai şartın indirilmesini” talep edemezler. Ayrıca, ticari işlerde (adi işlerin aksine) belirli şartlar altında “bileşik faiz” uygulanması mümkündür.

Ticaret Hukuku 2023-2024 Vize Soruları

Ticaret Hukuku 2023-2024 Vize Soruları

20 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
“Gerçek kişi tacir bir hukuki işlemi yaptığı sırada bu işlemin ticari işletmesi ile ilgili olmadığını karşı tarafa açıkça bildirmesi durumu” hukuki olarak aşağıdakilerden hangi sonucu doğurur?
CDoğru cevap
Açıklama
Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 19/1 gereği, bir tacirin yaptığı borçların ticari olması asıldır (ticari iş karinesi). Tacir, işlemin ticari işletmesiyle ilgili olmadığını açıkça bildirdiğinde, bu karinenin aksi kanıtlanmış olur ve işlem adi iş niteliği kazanır.
Soru 2
Yargıtay’ın yedek veya yorumlayıcı nitelikteki kanun hükümlerinin aksine örf veya adet kuralları ile değiştirilip değiştirilemeyeceği sorunu hakkındaki görüşü aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama
TTK m. 1/2’ye göre, örf ve âdet kuralları, ticari hükümlere ek (tamamlayıcı) kaynak olarak uygulanır. Ancak Yargıtay, örf ve âdet kurallarının, yedek (emredici olmayan) nitelikteki kanun hükümlerinin aksine kullanılarak bu hükümleri değiştirebileceği görüşünü kabul etmemektedir.
Soru 3
Aşağıdaki kavramlardan hangisi ticari hüküm kavramının kapsamına dahil değildir?
BDoğru cevap
Açıklama
Ticari hüküm kavramı, TTK m. 1 uyarınca TTK’da yer alan hükümleri (D), ticari işletme ile ilgili diğer kanunlardaki hükümleri (C) ve ticari örf ve adet kurallarını (A, E) kapsar. Ancak Ticari örf ve adet kuralları, tacir veya tacir yardımcılarının şahıslarına değil, ticari işletme faaliyetine (objektif) ilişkin olmalıdır. Bu nedenle B şıkkı, ticari hükmün kapsamına dahil değildir.
Soru 4
Küçük veya kısıtlılara ait bir ticari işletmenin, bunlar adına yasal temsilcisi tarafından işletilmesi durumunda tacir sıfatı aşağıdakilerden hangisine ait olur?
BDoğru cevap
Açıklama
TTK m. 13’e göre, bir ticari işletme küçük veya kısıtlı adına yasal temsilci (veli veya vasi) tarafından işletilirse, tacir sıfatı küçük veya kısıtlıya ait olur. Yasal temsilci, tacir sıfatını kazanmaz.
Soru 5
Aşağıdaki kavramlardan hangisi ticari hükümlerin uygulanma alanına dâhildir?
DDoğru cevap
Soru 6
Tarafların tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın konusunun da bunların ticari işletmesiyle ilgili olduğu davalar hangi tür ticari davalar grubu kapsamında yer almaktadır?
EDoğru cevap
Açıklama
Nispi ticari davalar (veya subjektif ticari davalar), TTK m. 4/1’in 2. fıkrasında düzenlenmiştir: Her iki tarafın da tacir olduğu ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olduğu davalardır.
Soru 7
Aşağıdaki ifadelerden hangisi gerçek kişilerde tacir sıfatının kazanılması için gerekli koşulları toplu olarak içermektedir?
CDoğru cevap
Açıklama
TTK m. 12/1’e göre gerçek kişilerde tacir sıfatının kazanılması için; 1) Bir ticari işletme olmalı, 2) İşletme faaliyette bulunmalı, 3) Faaliyet kendi adına (kısmen dahi olsa) yürütülmelidir.
Soru 8
Ticaret hukuku ile iktisat biliminin, ekonomik etkinlikler alanındaki rolleri bakımından temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Ticaret hukuku, piyasada belli kuralları koyar ve uygular (aktif/normatif rol). İktisat bilimi ise piyasadaki davranışları ve kuralları analiz eder ve açıklar (pasif/pozitif rol). Bu nedenle bu karşılaştırma doğrudur.
Soru 9
Aşağıdaki hukuk dallarından hangisi ticaret hukuku kapsamına dahil değildir?
DDoğru cevap
Açıklama
Ticaret hukuku, Borçlar Hukukunun (Özel Hukuk) özel hükümlerini barındırır, ancak Borçlar Hukuku başlı başına ayrı ve daha geniş bir hukuk dalıdır, ticaret hukukunun kapsamında yer almaz.
Soru 10
Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa işleten kişi aşağıdakilerden hangisidir?
EDoğru cevap
Açıklama
TTK m. 12 gereği, bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kişi Tacir sıfatını kazanır.
Soru 11
Asliye ticaret mahkemeleri ile Asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ayrıma ilişkin hukuki vasıflandırma aşağıdakilerden hangisidir?
EDoğru cevap
Açıklama
Ticari davalara bakma yetkisi Asliye Ticaret Mahkemelerine, diğer davalara Asliye Hukuk Mahkemelerine aittir. İki mahkeme arasındaki bu ayrım Görev Ayrımı olarak adlandırılır.
Soru 12
Tacirin ticari işletmeyi yönetmek ve işletmeye ilişkin işlemlerde ticaret unvanı altında ticari temsil yetkisi ile kendisini temsil etmek üzere açıkça ya da örtülü olarak yetki verdiği kişi hangi tacir yardımcısıdır?
ADoğru cevap
Açıklama
Ticari işletmeyi yönetmek ve ticaret unvanı altında taciri temsil etmek üzere yetkilendirilen tacir yardımcısı, Ticari Mümessil’dir (Ticaret Temsilcisi). Yetkisi, tacirin kendisi hariç, en geniş temsil yetkisidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisinde tacirin yaptığı hukuki işlem, halin icabı gereği ticari iş niteliğinde sayılmaz?
EDoğru cevap
Açıklama
TTK m. 19/1’e göre, bir tacirin yaptığı borç ticari sayılır, ancak halin icabına (işin niteliğine) göre ticari sayılmayan işler istisnadır. Evlilik sözleşmesi, ticari işletmeyle ilgili olmadığı ve kişisel hukuku ilgilendirdiği için halin icabı gereği ticari iş niteliğinde sayılmaz.
Soru 14
Bağlı tacir yardımcıları ifadesindeki ‘bağlılık’ kavramından aşağıdakilerden hangisi anlaşılmaktadır?
ADoğru cevap
Açıklama
Bağlı tacir yardımcıları (ticari mümessil, vekil vb.), tacirle hizmet sözleşmesi veya iş akdi ile bağlı olan, yani tacirin emir ve kumanda zinciri altında çalışan kişilerdir.
Soru 15
Aşağıdaki kanunlardan hangisi ticaret hukukunun kapsamında yer almaz?
ADoğru cevap
Açıklama
Türk Medeni Kanunu, ticaret hukukunun özel hükümleri barındırdığı Özel Hukuk’un ana kaynağıdır ancak kendisi ticaret hukukunun kapsamında yer almaz.
Soru 16
Ticari işletmenin devri sözleşmesinin kapsamına aşağıdakilerden hangisi için istisna konulamaz?
BDoğru cevap
Açıklama
Ticari işletmenin devri, işletmenin devamlılığını sağlayan sürekli olarak işletme faaliyetine özgülenen malvarlığı unsurlarını (çekirdek malvarlığı) içermek zorundadır. Devir sözleşmesine bu unsurların devir kapsamı dışında tutulacağına dair bir istisna konulamaz.
Soru 17
TTK’da düzenlenmiş olan ticari iş, ticari hüküm, tacir gibi bazı temel kavramların ticari işletme kavramı ölçüt alınmak suretiyle düzenlenerek tanımlanmış olmasından aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılabilir?
BDoğru cevap
Açıklama
Ticari İşletme kavramının (TTK m. 11), ticari hüküm (m. 3), ticari iş (m. 3) ve tacir (m. 12) gibi temel kavramların tanımlanmasında ölçüt olarak kullanılması, ticari işletme kavramının TTK sisteminin merkez kavramı olduğu yargısını gösterir.
Soru 18
“Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır.” ifadesi aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamaktadır?
DDoğru cevap
Açıklama
Verilen ifade, Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK m. 19/1) Ticari İş Karinesi’ni tanımlamaktadır. Bu karine, aksine bir bildirim veya halin icabı olmadıkça, tacirin yaptığı tüm işlerin ticari iş sayılacağını öngörür.
Soru 19
TTK sisteminde ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınırın belirlenmesine ilişkin objektif ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
CDoğru cevap
Açıklama
TTK m. 15’e göre esnaf, ticari işletme için öngörülen hadleri aşmayan faaliyeti yürütendir. Bu sınırın belirlenmesi, objektiflik sağlamak amacıyla Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak olan kararnamede matematiksel kesin değerlerle (ciro, sermaye vb. gibi ölçütlerle) yapılır.
Soru 20
TTK’da düzenlenen hususlardan doğan uyuşmazlıklara ilişkin davalar hangi tür ticari davalar grubu kapsamında yer almaktadır?
DDoğru cevap
Açıklama
TTK m. 4/1’in 1. fıkrasında sayılan ve kanunda açıkça “ticari dava” olarak nitelendirilen davalar (örneğin şirketler hukuku, kıymetli evrak hukuku) veya TTK’da düzenlenen bir husustan doğan davalar, Mutlak Ticari Davalar grubunda yer alır. Bu davaların ticari sayılması için tarafların tacir olmasına gerek yoktur.