Ticaret hukukunda ticari yargı ile genel yargı arasındaki ayrım (Asliye Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ayrım) hukuki olarak bir “Görev ayrımı”dır. Gerçek veya tüzel kişi tacir olmanın kanunda belirlenmiş sonuçları vardır. İflasa tabi olmak, ticaret siciline kaydolmak, ticaret unvanı seçmek ve Ticaret/Sanayi Odasına kaydolmak bu sonuçlardandır. Ancak, “haksız fiillerinden kanunlardaki sınırın iki katı oranında tazminat ödeme” şeklinde bir kural tacir sıfatının sonuçları arasında yer almaz. Ticari hayatta tacirin en yetkili temsilcisi (bir nevi diğer kendisi) olan ve işletmeyi yöneten tacir yardımcısına “Ticari mümessil” denir. Bir işlemin ticari olup olmadığı konusunda karineler geçerlidir; ancak “gerçek kişi tacirin bir hukuki işlemi yaptığı sırada bu işlemin ticari işletmesi ile ilgili olmadığını karşı tarafa açıkça bildirmesi”, onun “ticari iş karinesinin aksini kanıtlamış olması” (işlemin adi/özel iş sayılması) sonucunu doğurur. Ticari uyuşmazlıklarda kuralların uygulanma sırasına (hiyerarşisine) bakıldığında, “emredici hükümler” her zaman 1. (birinci) sırada yer almaktadır. Ticari işletmenin bir bütün olarak devri (sözleşmesi) sırasında bazı unsurlar devir dışı bırakılamaz; kanuna göre “sürekli olarak işletme faaliyetine özgülenen mal varlığı unsurları” için devir kapsamına istisna (hariç tutma) konulamaz.
Kıymetli Evrakın Temel Özellikleri ve Sınıflandırılması
Kıymetli evrak, içerdiği hak ile senedin birbirine sıkı sıkıya bağlı olduğu senetlerdir. Hak senetsiz ileri sürülemez (devredilemez), hak parasal değere sahip olmalı ve kıymetli evrak ağırlaştırılmış şekil şartlarına tabidir. Ancak, “kıymetli evrak türleri örnek niteliğinde olup tarafların yeni türler yaratma yetkisine sahip olduğu” (numerus clausus / sınırlı sayı ilkesine aykırı olan) yargısı yanlıştır; taraflar kafalarına göre yeni kıymetli evrak türü yaratamazlar. Kıymetli evrakın çok çeşitli türlerinin bulunmasının başlıca nedeni, “ticari yaşamda her türün farklı bir ihtiyacı (örneğin kredi, taşıma, ortaklık) karşılaması”dır. “Her kıymetli evrakın bir senet olduğu ancak her senedin bir kıymetli evrak olmadığı” yargısı; kıymetli evrakın diğer senetlerden farkını, yani “kıymetli evrak niteliğindeki senetlerde hakkın senetsiz olarak ileri sürülemeyeceği ve devredilemeyeceği” kuralını vurgulamaktadır. Kıymetli evrak, içerdiği hakkın niteliğine göre de sınıflandırılır; poliçe/bono alacak hakkı, hisse senedi ortaklık hakkı içerirken, “Emtia senetleri” doğrudan doğruya mallar (eşya) üzerindeki hakları temsil eder ve hakkın niteliğine göre yapılan bu sınıflandırma içinde yer alır. Emtia senetleri (makbuz senedi, varant, konişmento vb.) temsil ettikleri eşya üzerinde “Mülkiyet veya rehin hakları”nı içerirler. Ancak “Poliçe”, bir kambiyo senedi (alacak senedi) olup malları temsil eden “Emtia senetleri grubunda yer almaz”. Dünyada kıymetli evraka ilişkin ilk hukuki düzenlemeler sistematik olarak “Alman hukukunda” yapılmıştır.
Kambiyo Senetleri, Evraksız Sistem ve Ziyaı
Kambiyo senetleri poliçe, bono ve çeki kapsar. Bunlar arasında yer alan “Poliçe”, Türk hukukundaki kambiyo senetleri grubuna doğrudan girmektedir. Kambiyo senetlerinin en önemli özelliği olan “soyutluk özelliği”, “kambiyo senetlerinin geçerliğinin, düzenlenmelerine neden olan temel (alt) ilişkinin geçerliliğine bağımlı olmadığı” anlamına gelir. Kıymetli evrakın devir şekilleri türlerine göre değişir; örneğin “Nama yazılı kıymetli evrakın” devri için kanunen “Alacağın temliki beyanı (yazılı devir sözleşmesi) ve senedin teslimi” şarttır. Modern finansta menkul kıymetlerin milyonlarca basılmasının yarattığı zorlukları (kupon kesme, bankaya gitme zahmetini) aşmak için fiziksel basımı ortadan kaldıran sistem “Evraksız kıymetli evrak” sistemidir. Türk hukukunda evraksız kıymetli evrakı (SPK m.10/A’ya göre) bilgisayar ortamında tutmakla ve bunları izlemekle yetkili olan merkezi kuruluş “Merkezi Kayıt Kuruluşu”dur (MKK). Eğer bir kambiyo senedi (veya emre yazılı evrak) hamilin iradesi dışında ortadan kaybolur (ziyaa uğrarsa), açılacak iptal davasındaki yetkili mahkeme “Ödeme yerindeki Ticaret Mahkemesi”dir. Senedin ziyaı (kaybolması) durumunda işletilen bu iptal usulünün yegane amacı, senedi kaybeden kişinin, yani “Senedin ziyaı esnasındaki hamilin” haklarının korunmasına yöneliktir.
25 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
Asliye ticaret mahkemeleri ile Asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ayrıma ilişkin hukuki vasıflandırma aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama
Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve TTK uyarınca, bir davanın Ticaret Mahkemesinde mi yoksa Asliye Hukuk Mahkemesinde mi görüleceği meselesi, mahkemelerin uzmanlık alanını belirleyen ve kamu düzenine ilişkin olan bir “Görev (Madde yönünden yetki)” ayrımıdır. Yetki ise davaya hangi ildeki/ilçedeki mahkemenin (yer yönünden) bakacağını ifade eder.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi tacir sıfatına bağlanan hüküm ve sonuçlardan biri değildir?
CDoğru cevap
Açıklama
Tacir olmanın TTK’da sayılan belli başlı sonuçları vardır: Ticaret siciline tescil (E), unvan seçme (B), oda kaydı (A), ticari defter tutma, basiretli iş adamı gibi davranma ve her türlü borcundan dolayı İflasa tabi olmadır (D). Ancak hukukumuzda bir kişi tacir diye işlediği haksız fiilden (örneğin trafik kazasından) dolayı “iki katı oranında tazminat öder” şeklinde cezalandırıcı bir özel tazminat kuralı (sonucu) yoktur.
Soru 3
Nama yazılı kıymetli evrakın devir şekli aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama
Kıymetli evrak devir şekline göre üçe ayrılır. Hamiline yazılı senetler “sadece senedin teslimiyle” (B) devredilir. Emre yazılı senetler (poliçe, bono) “ciro ve senedin teslimiyle” (C) devredilir. İsmine (nama) özel yazılmış senetlerin devri en zor olandır; mutlaka yazılı bir devir sözleşmesi olan “Alacağın temliki beyanı (yazılı beyan) ve senedin zilyetliğinin devri (teslimi)” ile gerçekleştirilir.
Soru 4
Kıymetli evrakın çeşitli türlerinin bulunmasının başlıca nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Ticari hayatın karmaşık yapısında her işlemin fonksiyonu farklıdır. Ortaklık (yatırım) ihtiyacı için Hisse Senedi, kredi/ödeme ihtiyacı için Bono veya Poliçe, eşyanın taşınması veya depolanması ihtiyacı için Konişmento veya Varant gibi farklı senetler geliştirilmiştir. Dolayısıyla çeşitliliğin ana nedeni “her türün farklı bir ekonomik ihtiyacı (kredi, temsil, yatırım vb.) karşılaması”dır.
Soru 5
Aşağıdaki senet türlerinden hangisi Türk hukukundaki kambiyo senetleri grubuna girmektedir?
CDoğru cevap
Açıklama
Türk Ticaret Kanunu (TTK), “Kambiyo Senetleri” başlığı altında sadece üç özel kıymetli evrak türünü saymıştır. Bunlar; Poliçe, Bono (Emre Muharrer Senet) ve Çek’tir. Bu nedenle seçenekler arasında kambiyo senetleri grubuna doğrudan ve özel bir isimle giren tek tür “Poliçe”dir.
Soru 6
Türk hukukunda evraksız kıymetli evrakı düzenleyen ilk düzenleme olan SPK m.10/A’ya göre evraksız kıymetli evrakı bilgisayar ortamında tutmakla ve bunları izlemekle yetkili kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Sermaye Piyasası Kanunu (SPK) ile getirilen “Kaydileştirme (Evraksızlaşma)” sistemiyle hisse senetlerinin fiziki olarak basılmasına son verilmiştir. Borsada işlem gören tüm payların kimin adına (hangi TC kimlik veya hesap numarasıyla) kayıtlı olduğunu dijital (bilgisayar) ortamında güvenle tutmak, saklamak ve devirleri izlemekle kanunen yetkili tek tekel kurum “Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK)” A.Ş.’dir.
Soru 7
Tacirin bir diğer kendisi olarak nitelendirilen ve oldukça geniş yetkilere sahip olan tacir yardımcısı aşağıdakilerden hangisidir?
BDoğru cevap
Açıklama
Bağımlı tacir yardımcıları arasında yetkisi en geniş olan kişi “Ticari Mümessil (Ticari Temsilci)”dir. Tacir tarafından açıkça veya zımnen atanır, işletmeyi ticaret sicilinde temsil eder, bankadan kredi çekebilir, mal alıp satabilir, personel işe alabilir (gayrimenkul satışı hariç). Yetkileri o kadar geniştir ki, literatürde ve ticari hayatta tacirin adeta “bir diğer kendisi (alter ego)” olarak nitelendirilir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi kıymetli evrakın temel özelliklerinden biri değildir?
ADoğru cevap
Açıklama
Eşya ve kıymetli evrak hukukunda “Sınırlı Sayı (Numerus Clausus)” ve “Tipe Bağlılık” ilkesi geçerlidir. Kanunlarda sayılan kıymetli evrak türleri (Poliçe, Çek, Hisse Senedi vb.) örnek (tahdidi olmayan) nitelikte değildir; kesindir. Taraflar anlaşarak kanunda olmayan yepyeni bir kıymetli evrak türü (isim veya özellik uydurarak) yaratamazlar. Bu nedenle A şıkkı kıymetli evrakın özelliklerine aykırı (yanlış) bir ifadedir.
Soru 9
Menkul kıymetlerin ihraç edildiklerinde milyonlarla ifade edilen sayıda yani yığın hâlinde çıkarılıyor olmaları ve bu durumda bunların her biri üzerinde ayrı ayrı işlem yapılmasının ve saklanmalarının yarattığı zorluklar; ayrıca faiz, kâr payı, bedelsiz hisse senedi, yeni pay alma hakları gibi hakları kullanmak üzere kupon kesmek için senet sahiplerinin her defasında bankaya gitmek zorunda kalmalarına çözüm oluşturmak üzere uygulamaya konmuş olan kıymetli evrak türü aşağıdakilerden hangisidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Eskiden hisse senetleri (veya tahviller) fiziki kağıtlar halindeydi. Temettü (kâr payı) veya faiz almak için senedin altındaki küçük kağıtların (kuponların) makasla kesilip bankaya fiziken götürülmesi (kupon kesmek) gerekiyordu. Milyonlarca kağıdın basımı, saklanması ve çalınma riski çok büyük bir yüktü. Bilişim teknolojilerinin gelişmesiyle bu fiziki kağıtlar iptal edilerek tüm hakların dijital kayıtlara dönüştürüldüğü “Evraksız (Kaydi) Kıymetli Evrak” sistemi uygulamaya konmuştur.
Soru 10
Türk hukukunda görülen kıymetli evraka ilişkin hukuki düzenlemeler dünyada ilk defa hangi ülke hukukunda yapılmıştır?
EDoğru cevap
Açıklama
Kıymetli evrakın kökleri Ortaçağ İtalyan tüccarlarına dayansa da; bugün kullandığımız kıymetli evrak teorisinin modern, sistematik ve dogmatik olarak bütüncül bir şekilde “ilk defa yasal düzleme (kanuna) kavuşturulması”, 19. yüzyılda “Alman Hukukunda (Heinrich Brunner’in teorileriyle)” yapılmıştır. Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) ilgili bölümü de Alman hukukundan (Kıta Avrupası) esinlenmiştir.
Soru 11
Aşağıdaki kıymetli evrak türlerinden hangisi emtia senetleri grubunda yer almaz?
DDoğru cevap
Açıklama
Kıymetli evrak, temsil ettiği hakka göre “Alacak (Para)”, “Ortaklık” ve “Emtia (Eşya)” senetleri olarak üçe ayrılır. Konişmento (gemideki malı temsil eder), Makbuz Senedi ve Varant (depodaki malı temsil eder), İpotekli borç senedi (gayrimenkul değerini temsil eder) eşya hukuku menşeli emtia/ayni hak senetleridir. Ancak “Poliçe” sadece nakit “parayı” (alacağı) temsil ettiği için (kambiyo senedidir) Emtia senetleri grubunda asla yer almaz.
Soru 12
Her kıymetli evrakın bir senet olduğu ancak her senedin bir kıymetli evrak olmadığı yargısı ile aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?
EDoğru cevap
Soru 13
“Gerçek kişi tacirin bir hukuki işlemi yaptığı sırada bu işlemin ticari işletmesi ile ilgili olmadığını karşı tarafa açıkça bildirmesi durumu” hukuki olarak hangi sonucu doğurur?
EDoğru cevap
Açıklama
TTK madde 19’a göre “Ticari İş Karinesi” vardır: “Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır.” Yani bir esnaf/tacir buzdolabı aldığında, bunun dükkanı için (ticari) alındığı varsayılır (karine). Ancak tacir, satıcıya “Bu buzdolabını dükkana değil, kendi evime, eşime alıyorum” diye “açıkça bildirirse” veya işlemin niteliği ev için olduğu belliyse (örneğin pırlanta yüzük alması), bu işlem ticari iş değil “Adi (özel) iş” sayılır. Yani tacir, kanundaki o otomatik “ticari iş karinesinin” aksini (istisnasını) kanıtlamış (çürütmüş) olur.
Soru 14
Kambiyo senetlerinin “soyutluk özelliği”nin anlamı aşağıdaki ifadelerin hangisinde açıklanmaktadır?
DDoğru cevap
Açıklama
Kambiyo senetlerinde “Soyutluk (Mücerretlik) İlkesi”, senedin altındaki asıl borç sebebinden kopuk yaşamasını ifade eder. Örneğin, bir araba satın aldınız (temel borç ilişkisi) ve karşılığında bono (senet) verdiniz. Eğer araba size hiç teslim edilmezse (temel ilişki geçersiz/bozuk olsa bile), senedi sizden iyiniyetle devralan üçüncü bir kişiye karşı “ama bana araba gelmedi” diyerek ödeme yapmaktan kaçınamazsınız. Kambiyo senedinin varlığı ve geçerliliği, altındaki o asıl “temel/nedensel (illiyet) ilişkisinden” bağımsız (soyutlanmış) dır. (A ve E şıkları “İmzaların Bağımsızlığı” ilkesini açıklar).
Soru 15
Kambiyo senetleri veya diğer emre yazılı kıymetli evrakın ziyaa uğraması durumunda açılacak iptal davasında yetkili mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Türk Ticaret Kanunu (TTK m. 757) açıkça hükmeder ki: “İradesi dışında poliçe (veya bono/çek) elinden çıkan (kaybolan/çalınan) kişi, ödeme yerindeki mahkemeden, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.” Borçlunun veya alacaklının oturduğu yer (ikametgahı) değil, senet üzerindeki belirtilen resmi “Ödeme Yerindeki” asliye ticaret mahkemesi kesin olarak yetkilidir.
Soru 16
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde emtia senetlerinin içerdiği haklar yer almaktadır?
BDoğru cevap
Açıklama
Emtia (Mal) senetleri, depodaki veya gemideki fiziki malları (eşyayı) temsil eder. Örneğin Makbuz Senedi o malın “Mülkiyetini (sahipliğini)” devrederken, Varant (Rehin Senedi) o mal üzerindeki “Rehin (İpotek/Teminat)” hakkını devreder. Dolayısıyla emtia senetleri ayni haklar grubundan olan “Mülkiyet veya Rehin haklarını” içerirler.
Soru 17
Ticari hükümlerin uygulanmasında emredici hükümler kaçıncı sırada yer almaktadır?
ADoğru cevap
Açıklama
Ticari bir uyuşmazlık çözülürken (hukukun uygulanma sırası Hiyerarşisi); hâkim (veya taraflar) öncelikle aksine sözleşme bile yapılamayan “Emredici Hükümlere (Kanunun Kamu Düzenine Dair Maddelerine)” uymak zorundadır. Emredici hükümler her zaman en tepede (1. Sırada) yer alır. Ardından tarafların sözleşme maddeleri, sonra yedek/tamamlayıcı ticari hükümler, ticari örf ve adetler ve en son genel (medeni hukuk) hükümleri sırayla uygulanır.
Soru 18
Aşağıdaki türlerden hangisi kıymetli evrakın içerdiği hakkın niteliği açısından yapılan sınıflandırma içerisinde yer almaktadır?
BDoğru cevap
Açıklama
Kıymetli evrak üç ana kritere göre sınıflandırılır: 1) Devir şekline göre (Nama, Emre, Hamiline), 2) Temel ilişkiye bağlılığına göre (İlli ve Soyut), 3) “İçerdiği Hakkın Niteliğine Göre” (Alacak Senetleri, Pay/Ortaklık Senetleri ve Eşya/Mülkiyet hakkı içeren “Emtia Senetleri”). Dolayısıyla B şıkkı (Emtia), doğrudan hakkın türü/niteliği sınıflandırmasına aittir.
Soru 19
Kıymetli evrak niteliğindeki senetlerin ziyaı, açık ifade ile herhangi bir şekilde ortadan kaybolma suretiyle senet hamilinin isteği ve bilgisi dışında elinden çıkması durumları için düzenlenmiş olan kıymetli evrakın iptali usulünün amacı kimin haklarının korunmasına yöneliktir?
EDoğru cevap
Açıklama
Kıymetli evrakın en sert kuralı “senet yoksa hak da yoktur” kuralıdır. Eğer senedinizi (bononuzu) çaldırır veya denize düşürürseniz (ziya), paranızı alamazsınız. İşte kanun koyucu “Zayi (İptal) Davası” usulünü; o senedi çaldıran zavallı meşru alacaklının (yani senedin ziyaı /kaybolduğu esnadaki gerçek maliki olan hamilin) mağdur olmaması ve hakkını “senetsiz olarak da isteyebilmesi (veya yeni bir senet çıkartabilmesi)” için tamamen onu “korumak” amacıyla düzenlemiştir. (Borçluları korumak için değil).
Soru 20
Ticari işletmenin devri sözleşmesinin kapsamına aşağıdakilerden hangisi için istisna konulamaz?
BDoğru cevap
Açıklama
TTK madde 11’e göre ticari işletme bir “bütün (külli)” olarak devredilir. Devir sözleşmesinde taraflar bazı demirbaşları (eski sandalyeleri, bazı araçları) devir dışı bırakmak için istisna anlaşması yapabilirler. Ancak; işletmenin çalışabilmesi için “hayati öneme sahip ve o faaliyete sürekli olarak tahsis edilmiş olan temel (zaruri) mal varlığı unsurlarını (Örn: Fırının fırın makinesini)” istisna tutarak devir dışı bırakamazlar. Bırakırlarsa o işlem “işletme devri” sayılmaz, sıradan bir eşya satışı sayılır.
Soru 21
Bir senedin kambiyo senedi (poliçe, bono, çek) niteliği kazanabilmesi ve buna bağlı olarak icra takiplerinde alacaklıya özel imtiyazlar (kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu) sağlayabilmesi için sahip olması gereken en temel (ve ağır) özellik aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Adi senetler serbestçe yazılabilirken, bir poliçe veya bonono kambiyo senedi sayılabilmesi için TTK’da yazan (örneğin “Bono/Emre Muharrer Senet” kelimesi, kayıtsız şartsız ödeme vaadi, düzenleme tarihi, imza gibi) zorunlu “Şekil Şartlarını” eksiksiz taşıması şarttır. Bir unsur eksikse (örn: düzenleme yeri yoksa) senet kambiyo vasfını kaybeder.
Soru 22
Bir ticari işletmenin, borçlarından dolayı sadece şirket mal varlığıyla sorumlu olduğu, ortakların ise şirketin kamu ve özel borçlarından dolayı kişisel mal varlıklarıyla sorumluluklarının “bulunmadığı (sadece taahhüt ettikleri sermaye kadar sorumlu oldukları)”, Türkiye’de en yaygın sermaye şirketi türü aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Kollektif ve adi şirketlerde (şahıs şirketlerinde) ortaklar şirketin borçlarından dolayı kendi evleri ve arabalarıyla (sınırsız/müteselsil) sorumludur. Ancak Anonim ve Limited şirketler “Sermaye” şirketleridir. Ortakların şahsi sorumluluğu (sınırlı sorumluluk ilkesi gereği) yoktur, riskleri sadece şirkete koydukları veya taahhüt ettikleri sermaye kadardır.
Soru 23
Poliçe, bono veya çeki elinde bulunduran (ciro silsilesiyle devralan) son hamilin, vadesinde borcunu ödemeyen asıl borçluya veya daha önceki cirantalara karşı kanunen başvurabileceği icra/dava hakkına Ticaret Hukukunda genel olarak ne ad verilir?
CDoğru cevap
Açıklama
Senedin ödenmemesi, muhatabın iflas etmesi veya poliçenin kabul edilmemesi gibi durumlarda, hamilin (alacaklının) mağdur olmamak için kendisinden önceki imza sahiplerine (cirantalara ve keşideciye) zincirleme olarak gidip parasını isteme (onlara rücu etme) yasal yetkisine “Müracaat (Başvuru) Hakkı” denmektedir.
Soru 24
Kambiyo senetlerinde (Örn: Bono veya Çek) asıl borçlu ile alacaklı arasındaki silsilede (zincirde) yer almayan, tamamen üçüncü bir kişinin (veya cirantanın), senedin ön yüzüne (veya alonja) sadece “İçindir” yazıp imza atarak, senet borçlularından birinin (örneğin keşidecinin) borcunu garanti etmesi / kefil olması işlemine özel olarak ne ad verilir?
CDoğru cevap
Açıklama
Medeni (Borçlar) hukukundaki sıradan “kefilliğin”, kambiyo senetleri hukuku alanındaki çok daha katı ve özel olan teknik adına “Aval” denir. Aval veren kişi (avalist), kimin için aval verdiğini belirtmezse doğrudan keşideci (senedi düzenleyen) için kefil olmuş sayılır ve borçtan onun gibi müteselsilen sorumlu olur.
Soru 25
Çekin özellikleri ve ibraz süreleriyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
EDoğru cevap
Açıklama
TTK’ya göre “Çek görüldüğünde ödenir”. Bu nedenle çekin hukuken bir vadesi yoktur. Çekin üzerine ileri bir tarih (örneğin 3 ay sonrasının tarihi) yazılsa bile (buna ileri tarihli/post-dated çek denir), hamil o çeki alıp ertesi gün bankaya götürürse, bankada da hesapta karşılığı (para) varsa “banka o çeki hemen ödemek zorundadır”. Önceden ibrazı ve ödenmesi (teorik TTK kuralına göre) yasak değildir. (Not: Türkiye’de Çek Kanunu’na eklenen geçici maddelerle ileri tarihli çeklerin vadesinden önce ibrazı fiilen yasaklanarak bankaların ödemesi durdurulmuştur, ancak Klasik Ticaret Hukuku doktrini (TTK m. 795) “çekte vade yoktur, görüldüğünde ödenir” kuralını asıl kural olarak kabul eder ve klasik sınavlarda bu teorik kural sorulur.)