Türkçede 8 ünlü (a, ı, o, u kalın; e, i, ö, ü ince) ve 21 ünsüz vardır. Büyük ünlü uyumu: bir sözcükteki ünlüler kalınlık-incelik bakımından uyum içindedir (kapı-lar, ev-ler). Küçük ünlü uyumu düz-yuvarlak bakımından uyumu arar; ekteki ünlü önceki heceye göre değişir.
Ünsüz olayları
Ünsüz sertleşmesi (tonlaşma): c, d, g ile biten sözcüklere ünsüzle başlayan ek geldiğinde sertleşir: kitap (kitab-), renk (reng-). Ünsüz benzeşmesi: yan yana gelen ünsüzlerin birbirine benzemesi: sebep → sebep-te değil sebep+te → sep-te (dilbilgisel yazımda 'sebepte'); akşam → akşam+da yazılır ancak söylenişte benzeşme görülür. Çift ünsüzleşme ise 'hak' gibi sözcüklerde (hakk-ı) ortaya çıkar.
Düşme ve üreme
Ünlü düşmesi: ağız → ağz-ı, burun → burn-u. Ünsüz düşmesi: küçük + ağız → küçük ağız değil 'küçücük' örneğindeki gibi k düşmesi: küçük+cık → küçücük. Kaynaştırma ünsüzleri (y, n, s, ş) iki ünlü arasına girer: su+y+um, kaleme+n+de.