Orta

Sözcükte Yapı ve Sözcük Türleri

Kök, gövde ve ekler; yapım ekleri ile çekim ekleri; ad, zamir, sıfat, zarf, edat-bağlaç-ünlem ve fiiller.

🎯 Öğrenme hedefleri

  • Kök ve gövde ayrımını yapmak
  • Yapım ve çekim eklerini ayırt etmek
  • Sözcük türlerini tanımak

Kök, sözcüğün ekler atıldığında kalan en küçük anlamlı birimidir (ev). Gövde, köke yapım eki eklenerek oluşan ve üzerine yeni ekler alabilen biçimdir (ev-ci). Yapım ekleri sözcüğün anlamını veya türünü değiştirir (göz → göz-lük → gözlük-çü); çekim ekleri yalnızca dilbilgisel ilişki kurar (ev-ler, ev-de).

Sözcük türleri

Ad (varlıkları karşılar), zamir (adın yerini tutar: ben, bu, kim), sıfat (adı niteler: güzel, üç, hangi), zarf (fiili, fiilimsiyi, sıfatı niteler: çabuk, yarın), edat (ilgeç: ile, için, kadar), bağlaç (ama, ve, fakat), ünlem (eyvah, of).

Fiiller

Fiil iş, oluş ve hareket bildirir. Kip ekleri zaman ve anlam katar: bildirme kipleri (şimdiki: -yor; geniş: -r; gelecek: -ecek; geçmiş: -di, -miş), dilek kipleri (istek: -e; şart: -se; emir: -; gereklilik: -meli). Fiilimsiler (isim-fiil -ma/-ış; sıfat-fiil -an/-dık; zarf-fiil -ıp/-arak) fiilden türeyip cümlede farklı görevler alır.

🔑 Temel kavramlar

KökGövdeYapım ekiÇekim ekiSözcük türleriİyelik eki

Bu konudan sorular

🎯

Bu konuya bağlı soru henüz yok.