Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi iyi bir dinleyicinin özelliklerinden biri değildir?
BDoğru cevap
Açıklama
İyi bir dinleyici, farklı durumlarda farklı dinleme türlerini kullanarak iletişim becerilerini optimize eder.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi iletişim ögelerinden biri değildir?
BDoğru cevap
Açıklama
İletişim ögeleri arasında kaynak, mesaj ve alıcı bulunur; çevre, iletişim sürecinin bir parçası olarak değerlendirilmez.
Soru 3
Yazmaya başlamak zordur. Başlangıçta şekilsel faktörler üzerinde durmamak sadece duygu, düşünce veya bilgileri olduğu gibi yazarak başlamak işi kolaylaştırır. Başlangıçta kusursuz metnin yazılması amaçlanmamalıdır. Metnin ana hatlarını çıkarmak ve sonra bunları başlıklar ve alt başlıklar hâlinde organize etmek amaçlanmalıdır. Giderek başlıkların altının doldurulması daha kolay olacaktır. Yazının içeriği, okur özellikleri ve yazma amacına göre sınırlandırılmalı; okurun ilgisini çekmeyecek, amaç dışına çıkan şeyler metne dâhil edilmemelidir. Bu parçanın yazarı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
CDoğru cevap
Açıklama
Yazar, yazma sürecini kolaylaştırmak adına çeşitli öneriler sunmaktadır.
Soru 4
Yakutça ve Çuvaşça aşağıdaki hangi dilin lehçeleridir?
CDoğru cevap
Açıklama
Yakutça ve Çuvaşça, Türk dilinin lehçeleri arasındadır.
Soru 5
Bu gerçeği de ….. gerek. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki deyimlerden hangisi getirilirse, deyim cümleye “hesaba katmak, dikkate almak” anlamı kazandırır?
ADoğru cevap
Açıklama
“Göz önüne almak” deyimi, dikkate almak anlamına gelir.
Soru 6
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde “can” sözcüğü deyim içinde kullanılmamıştır?
EDoğru cevap
Açıklama
“Beş can” ifadesi deyim niteliğinde değildir; burada insanları anlatır.
Soru 7
“Kırgızca, Kazakça, Özbekçe ve Azerbaycan Türkçesi Türkçenin ….. .” Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Türkçenin tarihi kollarından ana gövdeye yakın, aralarında karşılıklı anlaşmanın büyük ölçüde mümkün olduğu kollarına şive denir; Kırgızca, Kazakça, Özbekçe ve Azerbaycan Türkçesi bu gruptadır. Lehçe ise Yakutça ve Çuvaşça gibi ana dilden çok erken ayrılmış kolları, ağız ise bir dilin bölgesel konuşma farklılıklarını ifade eder.
Soru 8
“Dil etkileşmesinin ses bilgisi, yapı bilgisi, söz dizimi ve kelime varlığı üzerinde izleri görülür. Bu temasın ve etkileşmenin tamamı ….. kavramı ile açıklanır ve izlenir.” Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
BDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Diller arasındaki temas ve etkileşmenin ses bilgisi, yapı bilgisi, söz dizimi ve kelime varlığındaki izlerinin tamamı 'dil ilişkileri' kavramıyla açıklanır. Ödünçleme ve alıntı bu ilişkinin sonuçlarından yalnızca biridir, bu nedenle bütün temas sürecini kapsamaz.
Soru 9
“Dil, insanlar ve nesiller arasında en önemli iletişim ve aktarım aracı olarak toplumların varlık sebeplerinden biri olmuştur. Dil ile dünyayı algılar, düşüncelerimizi şekillendiririz. Dil bununla sınırlı kalmayıp aynı zamanda gerçekliği de şekillendirir. Ortaya çıkan gerçeklik toplumsal bir algı oluşturur ve toplumun bütün bireylerine aktarılır. Dolayısıyla dil çalışmalarında toplumun, toplumsal çalışmalarda da dilin göz ardı edilemeyeceği gerçeği ortaya çıkar. Çünkü insan olmadan dilin, dil olmadan da toplumun var olması mümkün değildir.” Yukarıdaki metinde aşağıdaki ilişkilerin hangisinden bahsedilmektedir?
ADoğru cevap
Açıklama
Metin, dil ve toplum arasındaki karşılıklı ilişkiye vurgu yapmaktadır.
Soru 10
Aşağıdaki dillerden hangisi Türkçenin İslamiyet’ten önce etkileşimde olduğu dillerden biri değildir?
BDoğru cevap
Açıklama
Türkçenin İslamiyet’ten önce etkileşimde bulunduğu diller arasında Arapça bulunmaz, bu etkileşim İslamiyet sonrası başlamıştır.
Soru 11
İletişimin etkili bir şekilde gerçekleşebilmesi için kaynağın yerine getirmesi gereken birtakım sorumluluklar vardır. Yukarıdaki bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi bu sorumluluklardan biri değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Etkili iletişimde geri bildirimlerin değerlendirilmesi önemlidir; geri bildirimleri dikkate almamak etkili iletişime aykırıdır.
Soru 12
Okuma alışkanlığı, kişilerin okumayı öğrendikten sonra bu eylemi zevkle yapmalarını sağlamak için kazanmaları gereken önemli bir beceridir. Erken dönemde okuma alışkanlığı kazanan çocukların kelime hazinesi ve düşünme yeteneği artar buna bağlı olarak yaratıcı zekâ, dinleme ve konuşma yeteneği gelişir. Ebeveynler ve öğretmenler, çocuğun okuma alışkanlığını kazanmasında rehberdir. Ebeveynler çocuklara okuma alışkanlığını kazandırmada model olmalı, okuma zamanları yaratılmalı, kitaplar ve yazarları hakkında konuşulmalı, kitap seçiminde yönlendirme yapmalıdır. Bu parçada aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur?
DDoğru cevap
Açıklama
Parçada okulun okuma alışkanlığı geliştirmedeki rolüne dair bir bilgi verilmemiştir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi standart dilin özelliklerinden biri değildir?
DDoğru cevap
Açıklama
Standart dil, yerel ya da sosyal iz taşımaz; bu özellik daha çok ağız ve lehçelerde görülür.
Soru 14
Altay dillerinin en fazla konuşura sahip kolunu oluşturan dil aşağıdakilerden hangisidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Altay dillerinin en fazla konuşanı olan dil Türkçedir.
Soru 15
1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılması ile birlikte asli unsurunu Türk boy ve topluluklarının oluşturduğu Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan adıyla beş Türk devleti kurulmuştur. Nüfusu göz önünde bulundurduğunuzda bu ülkelerden hangisinde Türkçe konuşan kişi sayısı en fazladır?
ADoğru cevap
Açıklama
Özbekistan, Türk dillerini konuşan en büyük nüfusa sahip ülkedir.
Soru 16
“Dil, insanlara ilişkilerini kurmak ve sürdürmek yönünde yardım eden bir vasıtadır. Dolayısıyla dilin toplumsal bir işlevi vardır. İnsanlar dili kendi toplumsal arka planlarına dayanarak kullanırlar. Doktorların, bilim adamlarının, akademisyenlerin, bakkalların, zanaatkârların kendilerine has jargonları vardır. Sadece bu gruba dâhil kişilerin anlayabileceği terminolojileri vardır. Mahallenin bıçkın abisi ile plazada dolgun maaşla çalışan birinin dil kullanımı, aynı dili konuşmalarına rağmen, farklı olacaktır. Çünkü yetiştikleri ortam onların sadece telaffuzlarını değil, kelime dağarcıklarını da etkilemektedir.” Yukarıdaki metinde aşağıdaki kavramlardan hangisinden bahsedilmektedir?
CDoğru cevap
Açıklama
Metinde, belirli bir sosyal grubun dili kullanma biçiminden yani dil topluluğundan bahsedilmektedir.
Soru 17
Yeryüzündeki diller, köken bakımından ve yapı bakımından olmak üzere iki şekilde sınıflandırılır. Köken bakımından Türkçe, dünya dilleri içinde Altay dil ailesine mensuptur. Bu grupta Türkçenin dışında Moğolca ve Mançu-Tunguzca yer alır. Tipolojik sınıflandırmaya göre ise Türkçe, eklemeli diller grubundadır. Bu grupta Türkçe ile birlikte Macarca, Fince, Moğolca gibi diller vardır. Türkçe sondan eklemeli bir dildir. Türkçe bu bakımdan yeni kelimeler türetmeye elverişli bir dildir ve zengin bir ek sistemi mevcuttur. Türkçe, dünya dilleriyle etkileşim hâlinde olmuştur ve olacaktır da. Başka dillerden Türkçeye kelime geçtiği gibi Türkçeden de başka dillere kelimeler geçmiştir. Bugün, Çincede 300, Farsçada yaklaşık 3000, Urducada 227, Arapçada yaklaşık 2.000 Türkçe kökenli kelime bulunur. Bu parçada aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur?
EDoğru cevap
Açıklama
Parçada Türkçenin kelime aldığı dillere dair ayrıntı verilmemiştir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi gürültü türlerinden biri değildir?
DDoğru cevap
Açıklama
Soru kitapçıında bu şekilde geçiyor – tartışılabilir.
Soru 19
I. Demografik etkenler; doğal felaketler
II. Savaş ve soykırımlar
III. Bireysel etkenler
IV. Kültürel, ekonomik ve politik baskınlık
V. Tarihî kaynaklar Yukarıdaki faktörlerden hangisi ya da hangileri dillerin tehlikeye düşmesinde etkili değildir?
DDoğru cevap
Açıklama
Bireysel etkenler ve tarihî kaynaklar, dillerin tehlikeye düşmesinde doğrudan etkili değildir.
Soru 20
İlk sözlüğümüz olan Dîvânü Lugati’t Türk Türkçenin hangi dönemine aittir?
ADoğru cevap
Açıklama
Dîvânü Lugati’t Türk, Karahanlılar dönemine ait önemli bir eser olarak kabul edilir.